У меня нет брата. Дома нет мамы.Nie mam brata. Mamy nie ma w domu.

Żeby powiedzieć, że czegoś lub kogoś nie ma, rosyjski używa słowa нет i rzeczownika w dopełniaczu. To przeciwieństwo есть: z У меня есть брат (Mam brata) robi się У меня нет брата. To, czego brakuje, stoi w dopełniaczu, a nie w mianowniku.

W skrócie: есть + mianownik mówi, że coś jest (В городе есть театр); нет + dopełniacz mówi, że tego nie ma (В городе нет театра). Końcówki dopełniacza są w Dopełniacz: posiadanie i „у меня есть”.

есть i нет

есть + mianownik нет + dopełniacz
У меня есть брат. (Mam brata.) У меня нет брата. (Nie mam brata.)
У неё есть машина. (Ma samochód.) У неё нет машины. (Nie ma samochodu.)
В городе есть театр. (W mieście jest teatr.) В городе нет театра. (W mieście nie ma teatru.)
В классе есть учительница. (W klasie jest nauczycielka.) В классе нет учительницы. (W klasie nie ma nauczycielki.)
Здесь есть кафе. (Tu jest kawiarnia.) Здесь нет кафе. (Tu nie ma kawiarni.)

Słowo нет nigdy się nie zmienia. W liczbie pojedynczej częste wzory to -а / -я dla rodzaju męskiego i nijakiego (брата, театра, моря) oraz -ы / -и dla żeńskiego (машины, мамы, недели, тетради), z -и po г, к, х, ж, ч, ш, щ (книги, Маши). Liczba mnoga ma inne formy, o których później. Rzeczowniki nieodmienne, jak кафе, zostają bez zmian. Kilka częstych rzeczowników traci samogłoskę albo ma własną formę: время → времени, день → дня.

Po polsku jest bardzo podobnie: nie ma + dopełniacz (nie ma teatru, nie mam brata) odpowiada rosyjskiemu нет + dopełniacz (В городе нет театра, У меня нет брата). Różnica jest w składni: po polsku mówi się nie ma z czasownikiem, a po rosyjsku wystarcza jedno słowo нет.

Zaimki po нет

Gdy brakuje osoby wyrażonej zaimkiem, używa się formy dopełniacza bez dodatkowego н-, bo nie ma przyimka: Меня нет дома. (Nie ma mnie w domu.) Его нет. (Nie ma go.) Её нет. (Nie ma jej.)

Zaimek Po нет Przykład
я меня нет Меня нет дома. (Nie ma mnie w domu.)
ты тебя нет Тебя нет в классе. (Nie ma cię w klasie.)
он его нет Его нет на работе. (Nie ma go w pracy.)
она её нет Её нет здесь. (Nie ma jej tu.)
мы нас нет Нас нет дома. (Nie ma nas w domu.)
вы вас нет Вас нет в списке. (Nie ma was na liście.)
они их нет Их нет в городе. (Nie ma ich w mieście.)

Po у н- wraca, jak w У него нет машины (Nie ma samochodu). Porównaj ✅ Его нет дома (nie ma go w domu) z ✅ У него нет дома (nie ma domu).

Czas przeszły i przyszły: не было i не будет

W czasie teraźniejszym rosyjski mówi нет. W przeszłym mówi не было, w przyszłym не будет, a czasownik nie zgadza się z tym, czego brakuje:

Czas Forma Przykład
teraźniejszy нет У меня нет времени. (Nie mam czasu.)
przeszły не было У меня не было времени. (Nie miałem czasu. / Nie miałam czasu.)
przyszły не будет У меня не будет времени. (Nie będę miał czasu. / Nie będę miała czasu.)

Вчера Ани не было дома. (Ani nie było wczoraj w domu.) Вчера брата не было дома. (Brata nie było wczoraj w domu.) W tej konstrukcji zawsze używa się formy nijakiej liczby pojedynczej не было, niezależnie od rodzaju i liczby tego, czego brakuje, a to, czego brakuje, zostaje w dopełniaczu.

Utarte wyrażenia: нет времени, нет денег

Dwa wyrażenia pojawiają się ciągle:

  • У меня нет времени. (Nie mam czasu.)
  • У меня нет денег. (Nie mam pieniędzy.)

Времени to dopełniacz od время. Денег to dopełniacz liczby mnogiej od деньги („pieniądze” są po rosyjsku zawsze w liczbie mnogiej); na razie warto uczyć się tego jako gotowego wyrażenia, a formy liczby mnogiej są w Dopełniacz: liczba mnoga.

нет w pytaniu i odpowiedzi

У тебя есть брат? — Нет, у меня нет брата. (Masz brata? Nie, nie mam brata.) Odpowiedź „nie” to нет, a zdanie powtarza to, czego brakuje, w dopełniaczu. Nie mylić z не, które stoi przed czasownikami, przymiotnikami i rzeczownikami (Я не знаю, Он не врач): różnicę między не a нет wyjaśnia Przeczenie z „не”.

Częste błędy

  • ❌ У меня нет брат. → ✅ У меня нет брата. (to, czego brakuje, stoi w dopełniaczu)
  • ❌ У меня не есть брата. → ✅ У меня нет брата. (mówi się нет, a nie не есть)
  • ❌ Дома нет мама. → ✅ Дома нет мамы. (-а zmienia się w -ы w dopełniaczu)
  • ❌ У его нет машины. → ✅ У него нет машины. (н- po у)
  • ❌ Мне нет дома. → ✅ Меня нет дома. (dopełniacz od я to меня)

Sprawdź się

Jaka forma pasuje w każdą lukę?

  1. (брат) У меня нет ____.
  2. (мама) Дома нет ____.
  3. (время) У нас нет ____.
  4. (она) ____ нет дома.
  5. (он) У ____ нет машины.
Pokaż odpowiedzi
  1. брата   2. мамы   3. времени   4. Её   5. него

Najważniejsze

  • Нет + dopełniacz mówi, że czegoś lub kogoś nie ma; przeciwieństwem jest есть + mianownik.
  • Zaimki po нет to меня, тебя, его, её, нас, вас, их bez н-; po у н- wraca (у него нет).
  • Czas przeszły to не было, przyszły не будет, a to, czego brakuje, nadal stoi w dopełniaczu.
  • Нет времени i нет денег warto uczyć się jako gotowych wyrażeń.