У меня есть брат. Это книга брата.Mam brata. To książka mojego brata.
W codziennej mowie rosyjski nie używa do tego czasownika „mieć”. Mówi у + właściciel + есть + rzecz, dosłownie „u mnie jest brat”. Właściciel stoi w dopełniaczu, a dopełniacz mówi też, do kogo coś należy (книга брата, „książka brata”).
W skrócie: у меня есть + rzecz (rzecz zostaje w mianowniku) znaczy „mam”; rzeczownik + dopełniacz (книга брата) pokazuje, do kogo coś należy. Właściciel po у i po rzeczowniku stoi w dopełniaczu.
у меня есть: mówimy, co mamy
| Zaimek | у + dopełniacz | Przykład |
|---|---|---|
| я | у меня | У меня есть брат. (Mam brata.) |
| ты | у тебя | У тебя есть машина? (Masz samochód?) |
| он | у него | У него есть собака. (Ma psa.) |
| она | у неё | У неё есть сестра. (Ma siostrę.) |
| мы | у нас | У нас есть дом. (Mamy dom.) |
| вы | у вас | У вас есть время? (Macie czas? / Ma Pan czas?) |
| они | у них | У них есть дети. (Mają dzieci.) |
Po przyimku он, она, они dostają dodatkowe н-: у него, у неё, у них, nigdy ❌ у его. Słowo есть się nie zmienia, a rzecz, którą się ma, zostaje w mianowniku: ✅ У меня есть брат, nigdy ❌ У меня есть брата. Więcej o есть w Łącznik zerowy i egzystencjalne есть w czasie teraźniejszym.
Gdy chodzi o opis, a nie o sam fakt posiadania, есть często się pomija: У меня красная машина. (Mam czerwony samochód.) У него голубые глаза. (Ma niebieskie oczy.) W czasie przeszłym używa się был / была / было / были, zgodnie z rzeczą: У меня была собака. (Miałem psa. / Miałam psa.)
Po polsku mówi się mam brata (czasownik mieć i biernik), a po rosyjsku „u mnie jest brat” z mianownikiem: У меня есть брат, nie ❌ У меня есть брата. Natomiast dopełniacz po rzeczowniku działa podobnie jak w polskim (książka brata, rus. книга брата), z tą samą kolejnością: najpierw rzecz, potem właściciel.
Końcówki dopełniacza liczby pojedynczej
Właściciel po у i właściciel po rzeczowniku mają takie końcówki:
| Mianownik | Dopełniacz | Przykład |
|---|---|---|
| rodzaj męski na spółgłoskę брат, дом, друг | -а: брата, дома, друга | У брата есть машина. (Mój brat ma samochód.) |
| rodzaj męski na -й, -ь музей, учитель | -я: музея, учителя | Это машина учителя. (To samochód nauczyciela.) |
| rodzaj męski na -а, -я папа, дядя, дедушка | -ы / -и, jak w rodzaju żeńskim: папы, дяди, дедушки | У папы есть машина. (Tata ma samochód.) |
| rodzaj nijaki na -о письмо | -а: письма | Это конец письма. (To koniec listu.) |
| rodzaj nijaki na -е море | -я: моря | Это берег моря. (To brzeg morza.) |
| rodzaj żeński na -а мама, сестра | -ы: мамы, сестры | Это сумка мамы. (To torba mamy.) |
| rodzaj żeński na -я Аня, неделя | -и: Ани, недели | У Ани есть собака. (Ania ma psa.) |
| rodzaj żeński na -ь тетрадь | -и: тетради | Это страница тетради. (To strona zeszytu.) |
| na -ия Мария | -ии: Марии | У Марии есть брат. (Maria ma brata.) |
Po г, к, х, ж, ч, ш, щ pisze się -и zamiast -ы: книга → книги, Маша → Маши. Kilka częstych rzeczowników traci samogłoskę: отец → отца, день → дня. W rzeczownikach rodzaju męskiego oznaczających osoby i zwierzęta forma dopełniacza jest też formą biernika, jak w Biernik: rzeczowniki żywotne i zaimki: Я вижу брата.
Właściciel po rzeczowniku
Żeby pokazać, do kogo coś należy, rosyjski stawia właściciela w dopełniaczu po rzeczy, bez przyimka:
- Это книга брата. (To książka mojego brata.)
- Это дом мамы. (To dom mamy.)
- Это машина учителя. (To samochód nauczyciela.)
- Это комната Ани. (To pokój Ani.)
Najpierw jest rzecz, potem właściciel. Rzecz zachowuje przypadek wymagany w zdaniu, a w dopełniaczu stoi tylko właściciel. Pytanie у кого? (kto ma?) dotyczy właściciela po у: У кого есть собака? — У Ани. Dla „czyj” rosyjski używa чей, co należy do tematu Zaimki dzierżawcze.
Częste błędy
- ❌ Я есть брат. → ✅ У меня есть брат. (po rosyjsku mówi się „u mnie jest”)
- ❌ У меня есть брата. → ✅ У меня есть брат. (rzecz, którą się ma, zostaje w mianowniku)
- ❌ У его есть машина. → ✅ У него есть машина. (н- po przyimku)
- ❌ Это книга Аня. → ✅ Это книга Ани. (właściciel po rzeczowniku stoi w dopełniaczu)
- ❌ У Маша есть сестра. → ✅ У Маши есть сестра. (-а zmienia się w -и po ш)
Sprawdź się
Jaka forma pasuje w każdą lukę?
- (брат) Это книга ____.
- (мама) Это сумка ____.
- (Аня) У ____ есть собака.
- (он) У ____ есть машина.
- (учитель) Это машина ____.
Pokaż odpowiedzi
- брата 2. мамы 3. Ани 4. него 5. учителя
Masz ochotę wypróbować to w praktyce?
- Powiedz to na głos w telefonie — Aplikacja na Androida codziennie przynosi nowe słówka dopasowane do Twojego poziomu i pozwala rozmawiać na dowolny temat, z delikatnymi poprawkami.
- Spróbuj krótkiego ćwiczenia — Twoja tutorka buduje praktykę wokół tematów, których się uczysz. Zacznij ćwiczyć →
- Sprawdź własne zdania — Napisz coś i zobacz, co mogłoby brzmieć bardziej naturalnie. Wypróbuj sprawdzanie gramatyki →
Najważniejsze
- У меня есть + rzecz znaczy „mam”: właściciel po у stoi w dopełniaczu, rzecz zostaje w mianowniku, a есть się nie zmienia.
- Zaimki mają formy у меня, у тебя, у него, у неё, у нас, у вас, у них, z н- w у него, у неё, у них.
- Ten sam dopełniacz mówi, do kogo coś należy: najpierw rzecz, potem właściciel (книга брата, дом мамы).
- Końcówki liczby pojedynczej to -а / -я w rodzaju męskim i nijakim oraz -ы / -и w żeńskim; -и zastępuje -ы po г, к, х, ж, ч, ш, щ.