Marco è alto, Anna è alta e i loro amici sono simpatici.Marco jest wysoki, Anna jest wysoka, a ich przyjaciele są sympatyczni.

We włoskim przymiotnik zmienia końcówkę, by pasować pod względem rodzaju i liczby do rzeczownika, który opisuje. Angielskie tall się nie zmienia, a włoskie alto ma formy alto, alta, alti, alte.

W skrócie: przymiotniki na -o mają cztery formy (-o, -a, -i, -e); przymiotniki na -e mają dwie (-e, -i).

Po polsku przymiotnik też zgadza się z rzeczownikiem (wysoki chłopiec, wysoka dziewczynka, także w orzeczeniu: ona jest wysoka), więc sama zasada jest znana. We włoskim jest prostsza: nie ma przypadków, zmieniają się tylko rodzaj i liczba, a w liczbie mnogiej nie ma osobnej formy dla grup męskoosobowych. Co więcej, wiele przymiotników na -e (grande, interessante) ma jedną formę dla obu rodzajów.

Przymiotniki o czterech formach (-o)

Większość przymiotników w słowniku kończy się na -o i ma cztery formy:

Liczba pojedyncza Liczba mnoga
Rodzaj męski il ragazzo alto (wysoki chłopiec) i ragazzi alti
Rodzaj żeński la ragazza alta (wysoka dziewczyna) le ragazze alte

Końcówki liczby mnogiej są takie same jak u rzeczowników, omówionych w Liczba mnoga rzeczowników (-o → -i, -a → -e, -e → -i): -o → -i, -a → -e. Inne częste przymiotniki: nuovo (nowy), piccolo (mały), bello (piękny), buono (dobry), simpatico (sympatyczny), stanco (zmęczony).

Przymiotniki o dwóch formach (-e)

Przymiotniki na -e mają taką samą formę w rodzaju męskim i żeńskim, a zmieniają się tylko w liczbie (-e → -i):

Liczba pojedyncza Liczba mnoga
Rodzaj męski un libro interessante (interesująca książka) due libri interessanti
Rodzaj żeński una storia interessante (interesująca historia) due storie interessanti

Inne częste przymiotniki: grande (duży), felice (szczęśliwy), facile (łatwy), difficile (trudny), gentile (miły), verde (zielony). Do tej grupy należą też niektóre przymiotniki określające narodowość: inglese (angielski), francese (francuski).

Niektóre przymiotniki na -ista (ottimista, egoista) mają tę samą formę w rodzaju męskim i żeńskim w liczbie pojedynczej, ale w liczbie mnogiej się różnią: ottimisti (męski), ottimiste (żeński).

Pisownia w liczbie mnogiej

Niektóre formy liczby mnogiej dodają literę, by zachować brzmienie, tak jak u rzeczowników:

  • -co / -go → -chi / -ghi: stanco → stanchi, ricco → ricchi (bogaty), lungo → lunghi (długi)
  • -ca / -ga → -che / -ghe: stanca → stanche, lunga → lunghe
  • -io (z nieakcentowanym i) → -i: grigio → grigi (szary)

Przymiotniki na -ico mają zwykle w liczbie mnogiej rodzaju męskiego -ici (simpatico → simpatici, tipico → tipici), z kilkoma wyjątkami (antico → antichi); w razie wątpliwości warto zajrzeć do słownika. Rodzaj żeński jest regularny: simpatica → simpatiche.

Z czym zgadza się przymiotnik?

Przymiotnik zgadza się z rzeczownikiem, który opisuje, po rzeczowniku lub po czasowniku takim jak essere:

  • Una casa grande. (Duży dom.)
  • La casa è grande. (Dom jest duży.)
  • Le case sono grandi. (Domy są duże.)

Zgodność wynika z rzeczywistego rodzaju i liczby rzeczownika, nawet jeśli jego końcówka wygląda inaczej: il problema difficile (rodzaj męski, na -a), la mano piccola (rodzaj żeński, na -o). Przy osobach przymiotnik dopasowuje się do osoby: Anna è stanca, Marco è stanco. Dotyczy to także grzecznościowego Lei: do kobiety mówi się Lei è stanca, do mężczyzny Lei è stanco (zob. Grzecznościowa forma z Lei).

Przy rzeczownikach, których forma się nie zmienia (il / la turista, il / la cantante), rodzaj pokazuje przymiotnik: un turista stanco, una turista stanca.

Opisywanie dwóch lub więcej rzeczowników

Przy grupie mieszanej, złożonej z rodzaju męskiego i żeńskiego, używa się liczby mnogiej rodzaju męskiego: Marco e Anna sono stanchi. Przy samych rzeczownikach żeńskich: liczba mnoga rodzaju żeńskiego: Anna e Giulia sono stanche.

Kolory, które się nie zmieniają

Niektóre przymiotniki oznaczające kolory są niezmienne: mają jedną formę dla każdego rodzaju i liczby. Najczęstsze to rosa (różowy), viola (fioletowy), blu (granatowy) i beige (beżowy):

  • una maglia rosa (różowy sweter), due maglie rosa
  • un pantalone blu, i pantaloni blu

Większość pozostałych kolorów zgadza się normalnie: rosso (czerwony), nero (czarny), bianco (biały), giallo (żółty) mają cztery formy; verde i grigio podążają za wzorcami powyżej.

Gdzie stoi przymiotnik?

Większość przymiotników opisowych stoi po rzeczowniku (una casa grande). Niewielka grupa, w tym bello, buono, piccolo i grande, często stoi przed nim. Zob. Pozycja przymiotnika (przed i po rzeczowniku).

Częste błędy

  • ❌ una casa piccolo → ✅ una casa piccola (rzeczownik żeński, przymiotnik żeński)
  • ❌ i ragazzi alto → ✅ i ragazzi alti (rzeczownik w liczbie mnogiej, przymiotnik też)
  • ❌ Anna è stanco (Anna jest kobietą) → ✅ Anna è stanca
  • ❌ le ragazze simpatici → ✅ le ragazze simpatiche (rodzaj żeński, liczba mnoga; h zachowuje dźwięk [k])
  • ❌ le scarpe rose (o kolorze) → ✅ le scarpe rosa (rosa się nie zmienia)
  • ❌ una storia interessanta → ✅ una storia interessante (przymiotniki na -e nie mają formy na -a)

Krótkie sprawdzenie

Uzupełnij poprawną formą przymiotnika podanego w nawiasie.

  1. La casa è ____ (grande)
  2. Gli amici di Marco sono ____ (simpatico)
  3. Anna e Giulia sono ____ (stanco)
  4. Marco e Anna sono ____ (italiano)
  5. Ho due maglie ____ (rosa)
  6. Una ragazza ____ (gentile)
Pokaż odpowiedzi
  1. grande   2. simpatici   3. stanche   4. italiani (grupa mieszana: liczba mnoga rodzaju męskiego)   5. rosa (niezmienne)   6. gentile (tak samo w rodzaju męskim i żeńskim)

Najważniejsze informacje

  • Włoskie przymiotniki zgadzają się z rzeczownikiem pod względem rodzaju i liczby, przed rzeczownikiem, po nim i po essere.
  • Przymiotniki na -o mają cztery formy: -o, -a, -i, -e. Przymiotniki na -e mają dwie: -e, -i.
  • Zgodność wynika z rzeczywistego rodzaju i liczby rzeczownika, a przy osobach z samej osoby: Anna è stanca.
  • Grupa mieszana ma liczbę mnogą rodzaju męskiego.
  • Kilka kolorów (rosa, viola, blu, beige) jest niezmiennych.
  • Pisownia liczby mnogiej dodaje h, gdy trzeba zachować dźwięk: stanco → stanchi, stanca → stanche.