Czasownik „to be” w czasie teraźniejszym (am / is / are)

Czasownik to be to jedna z pierwszych rzeczy, których uczymy się podczas nauki angielskiego — i jedna z najbardziej przydatnych. Używamy go, żeby powiedzieć, kim jesteśmy, gdzie się znajdujemy i jaki ktoś lub coś jest: I am a student, She is happy, They are from Spain.

W czasie teraźniejszym to be ma trzy formy: am, is i are. W większości prostych zdań wybór formy zależy tylko od podmiotu — osoby lub rzeczy, o której mówimy.

Trzy formy: am, is, are

Tak naprawdę trzeba zapamiętać tylko jedno: I → am, he/she/it → is i you/we/they → are.

• He is my brother.
• It is a nice day.
• You are very kind.
• We are at home.
• They are friends.

W polskim czasownik „być” też się odmienia (jestem, jesteś, jest), ale zaimek osobowy zwykle pomijamy — sama końcówka wystarczy: „Jestem szczęśliwy”. W angielskim nie da się tak pominąć podmiotu: ❌ Am happy jest błędne. Potrzebny jest podmiot, np. zaimek — ✅ I am happy.

Imiona i inne rzeczowniki jako podmiot

Imię lub rzeczownik w liczbie pojedynczej (jedna osoba lub rzecz) zachowuje się jak he/she/it, więc łączy się z is. Rzeczownik w liczbie mnogiej (więcej niż jeden) zachowuje się jak they, więc łączy się z are.

• Maria is from Brazil. (jedna osoba → is)
• My parents are from Brazil. (więcej niż jedna osoba → are)
• The book is on the table.
• The books are on the table.

Formy skrócone

W mowie potocznej i w nieformalnym piśmie am, is i are zwykle łączy się z podmiotem za pomocą apostrofu:

• I'm hungry.
• She's at work.
• We're late.

Obie formy są poprawne — I am tired i I'm tired znaczą dokładnie to samo — a forma skrócona jest znacznie częstsza w mowie i stylu nieformalnym. Jest jednak jedna sytuacja, w której nie należy jej używać: w twierdzącej krótkiej odpowiedzi zawsze używamy pełnej formy — ✅ "Are you ready?" "Yes, I am.", nigdy ❌ "Yes, I'm."

Jak tworzyć przeczenia

Aby utworzyć przeczenie, wystarczy dodać not zaraz po am, is lub are.

• I am not ready. → forma skrócona: I'm not ready.
• He is not here. → formy skrócone: He isn't here. / He's not here.
• They are not busy. → formy skrócone: They aren't busy. / They're not busy.

Zauważ, że is not i are not mają po dwie możliwe formy skrócone (isn't / he's not, aren't / they're not) — obie są poprawne, więc wybierz tę, która brzmi bardziej naturalnie. W przypadku am not najlepiej trzymać się formy I'm not — w niektórych regionalnych odmianach angielskiego można czasem usłyszeć amn't, ale nie jest częścią standardowej pisanej angielszczyzny.

Jak zadawać pytania

Aby zadać zwykłe pytanie tak/nie, stawiamy am, is lub are przed podmiotem:

• ✅ Are you a doctor?
• ✅ Is she at home?
• Am I late?
• Are they ready?

(W swobodnej mowie można czasem usłyszeć You are a doctor? z rosnącą intonacją — tak dopytujemy się lub wyrażamy zaskoczenie. Standardową formą pytania jest jednak Are you a doctor? i to jej warto używać.)

W starannych lub grzecznych krótkich odpowiedziach zwykle powtarzamy am, is lub are:

• "Are you tired?" — "Yes, I am." / "No, I'm not."
• "Is it cold outside?" — "Yes, it is." / "No, it isn't."

W swobodnej rozmowie samo "Yes" lub "No" też jest w porządku — pełna krótka odpowiedź jest po prostu jaśniejsza i grzeczniejsza.

Możemy też zapytać o więcej informacji, zaczynając od słowa pytającego:

• Where are you from?
• What is your name?
• How is your mother?

Typowe błędy

• ❌ I is happy. → ✅ I am happy. (I zawsze łączy się z am, nigdy z is ani are)
• ❌ She are my friend. → ✅ She is my friend. (she łączy się z is)
• ❌ They is students. → ✅ They are students. (they łączy się z are)
• ❌ He hungry. → ✅ He is hungry. (nie zapominaj o is przed przymiotnikiem — w angielskim nie można pominąć czasownika to be)
• ❌ You is late. → ✅ You are late.

Szybki sprawdzian

Wybierz am, is lub are:

1. I ____ from Poland.
2. My sister ____ a nurse.
3. ____ you hungry?
4. We ____ good friends.

Najważniejsze

• To be w czasie teraźniejszym ma trzy formy: am (z I), is (z he/she/it i rzeczownikami w liczbie pojedynczej), are (z you/we/they i rzeczownikami w liczbie mnogiej).
• Formy skrócone (I'm, she's, they're) są bardzo częste w codziennym angielskim.
• Przeczenie: dodaj not — isn't, aren't lub I'm not.
• Pytania: am/is/are stawiamy przed podmiotem.