Kiedy chcesz powiedzieć o małej liczbie lub ilości czegoś, angielski daje cztery krótkie słowa: a few, few, a little i little. Wyglądają niemal tak samo, ale dwa drobne wybory całkowicie zmieniają znaczenie.
Pierwszy wybór dotyczy rzeczownika: bierzesz few czy little? Drugi dotyczy maleńkiego słowa a: jego obecność albo brak zmienia wydźwięk z pozytywnego na negatywny. Gdy raz zobaczysz te dwa wybory, cały zestaw układa się sam.
Szybka wskazówka: few i a few łączą się z tym, co da się policzyć (friends, eggs); little i a little z tym, czego policzyć się nie da (time, water). Forma z a zwykle brzmi pozytywnie — jak „some”; forma bez a brzmi negatywnie — few = not many, little = not much.
Wybór 1: policzalny czy niepoliczalny?
Najpierw patrzysz na rzeczownik. Niektóre rzeczowniki da się policzyć (one book, two books), inne są zwykle niepoliczalne (water, money, advice). Jeśli ten podział jest dla ciebie nowy, artykuł Rzeczowniki policzalne i niepoliczalne omawia go dokładnie.
- few / a few z rzeczownikami policzalnymi w liczbie mnogiej: a few friends, few cars.
- little / a little z rzeczownikami niepoliczalnymi — tymi, które zwykle nie mają liczby mnogiej: a little time, little water.
Niektórych rzeczowników można używać na dwa sposoby, zależnie od znaczenia: a little chicken = trochę kurczaka do zjedzenia, ale a few chickens = kilka ptaków.
| Typ rzeczownika | Kwantyfikator | Przykład |
|---|---|---|
| policzalny (l. mn.) | a few / few | a few eggs, few people |
| niepoliczalny | a little / little | a little milk, little money |
Dlatego jest ✅ a few chairs, ale nigdy ❌ a little chairs; oraz ✅ a little sugar, ale nigdy ❌ a few sugar.
W języku polskim mało obsługuje i rzeczowniki policzalne, i niepoliczalne (mało przyjaciół, mało czasu), podczas gdy angielski rozdziela few i little — dlatego łatwo wymyka się ❌ little friends zamiast ✅ few friends.
Ten artykuł traktuje te słowa jako kwantyfikatory — ilości przed rzeczownikiem. Te same słowa pełnią też inne role: w a little dog little znaczy „mały”, a w a little tired a little znaczy „trochę”. Tu nie chodzi już o ilość.
Wybór 2: małe słowo a
To część, która zaskakuje większość uczących się. Zachowanie lub pominięcie a zmienia znaczenie:
- a few (policzalny) / a little (niepoliczalny) = some — mała liczba lub ilość, zwykle z pozytywnym wydźwiękiem.
- few (policzalny) = not many, hardly any; little (niepoliczalny) = not much, hardly any — i zwykle brzmi to jak mniej, niż się chciało lub potrzebowało.
Porównaj te pary:
- I have a few friends here. → kilkoro przyjaciół; brzmi pozytywnie.
- I have few friends here. → prawie nikogo; brzmi trochę samotnie.
- We have a little time. → trochę czasu.
- We have little time. → prawie nic; trzeba się spieszyć.
Słowo a zwykle sprawia, że ilość brzmi pozytywnie lub wystarczająco, a jego brak — że wydaje się rozczarowująco mała. ✅ She speaks a little Italian (radzi sobie) to zupełnie co innego niż ✅ She speaks little Italian (prawie wcale).
Uwaga na only i just: only a few i only a little zachowują a, ale przesuwają znaczenie z powrotem ku „za mało” — We have only a little time left.
Oba wybory razem
| policzalny | niepoliczalny | |
|---|---|---|
| pozytywnie (some) | a few a few books | a little a little water |
| negatywnie (not many / not much) | few few books | little little water |
Few i little w codziennym angielskim
Samodzielnie few i little mogą brzmieć dość formalnie. W zwykłej rozmowie częściej sięga się po not many / not much. Usłyszysz też very few / very little — nie łagodzą one znaczenia, lecz jeszcze mocniej podkreślają, że czegoś jest bardzo mało:
- Very few people came. (bardziej codzienne niż samo few people came)
- There's very little sugar left.
- Not many people came. · There isn't much sugar left.
Pozytywne a few i a little są za to całkiem codzienne: Can I have a little more?, I'll be ready in a few minutes.
O szerszej rodzinie słów ilościowych — some, any, much, many i a lot of — zob. Some, any, much, many, a lot of.
Typowe błędy
- ❌ I have a few money. → ✅ I have a little money. (money jest niepoliczalne)
- ❌ There were a little cars. → ✅ There were a few cars. (cars jest policzalne)
- Hurry — we have a little time! mówi, że jest jeszcze trochę czasu — jeśli chodzi ci o to, że ledwie wystarcza, opuść a: ✅ Hurry — we have very little time left!
- Don't worry, I have few questions po don't worry brzmi dziwnie negatywnie; jeśli chcesz uspokoić rozmówcę i powiedzieć „tylko kilka”, użyj ✅ I have only a few questions.
Szybkie sprawdzenie
Który kwantyfikator pasuje najlepiej?
- Could I have ____ (a little / a few) water, please?
- She has ____ (a few / a little) close friends she really trusts.
- We'd better run — there's ____ (little / a little) time before the train leaves.
- Sadly, ____ (few / a few) people understood the problem.
Pokaż odpowiedzi
- a little (niepoliczalny: water) 2. a few (policzalny: friends; pozytywnie) 3. little (niepoliczalny; not much → bez a) 4. few (policzalny; not many → bez a)
Najważniejsze
- Few / a few łączą się z rzeczownikami policzalnymi w liczbie mnogiej; little / a little z rzeczownikami niepoliczalnymi.
- Słowo a brzmi pozytywnie: a few / a little = some.
- Bez a brzmi negatywnie: few = not many, little = not much (i zwykle mniej, niż się chciało).
- Few i little same brzmią formalnie — w mowie not many / not much są bardziej naturalne; very few / very little jeszcze mocniej podkreślają małą ilość.