Leggo il giornale e prendo un caffè.Czytam gazetę i piję kawę.
Regularne czasowniki na -ere odmieniają się jak czasowniki na -are: odcinamy -ere, żeby otrzymać temat, i dodajemy końcówkę pasującą do podmiotu. prendere → prend- + -o, -i, -e, -iamo, -ete, -ono.
W skrócie: w porównaniu z czasownikami na -are zmieniają się tylko trzy formy: lui / lei → -e (nie -a), voi → -ete (nie -ate), loro → -ono (nie -ano). Reszta, -o, -i, -iamo, jest taka sama.
W polskim temat czasownika często się zmienia w odmianie (piszę, piszesz, ale pisać), a w regularnych czasownikach włoskich temat zostaje ten sam we wszystkich formach: prendo, prendi, prende, prendiamo, prendete, prendono. Zmienia się tylko końcówka.
Wzór: prendere (brać)
| Osoba | Forma | Przykład |
|---|---|---|
| io | prendo | Prendo il treno. (Jadę pociągiem.) |
| tu | prendi | Prendi un caffè? (Wypijesz kawę?) |
| lui / lei / Lei | prende | Anna prende l'autobus. (Anna jedzie autobusem.) |
| noi | prendiamo | Prendiamo un tè. (Pijemy herbatę.) |
| voi | prendete | Prendete un gelato? (Weźmiecie lody?) |
| loro | prendono | Prendono sempre il taxi. (Zawsze jeżdżą taksówką.) |
Ten sam wzór dotyczy wielu częstych czasowników: leggere (czytać), scrivere (pisać), vedere (widzieć), vivere (żyć), chiudere (zamykać), correre (biec), mettere (kłaść), perdere (gubić, tracić), ricevere (otrzymywać), credere (wierzyć), chiedere (pytać, prosić), rispondere (odpowiadać), decidere (decydować).
Tak jak w czasownikach na -are, końcówka pokazuje osobę, więc zaimek osobowy zwykle się pomija (Scrivo un messaggio, zob. Zaimki osobowe w roli podmiotu (io, tu, lui/lei, noi, voi, loro)). Zastosowania czasu teraźniejszego (zwyczaje, fakty, to, co dzieje się teraz) są takie same jak w lekcji o czasownikach na -are.
Akcent przesuwa się w poszczególnych formach: PREN-do, PREN-di, PREN-de, pren-DIA-mo, pren-DE-te, PREN-do-no.
-are czy -ere? Wskazuje to bezokolicznik
W czasownikach regularnych końcówka bezokolicznika wskazuje wzór, więc warto uczyć się każdego czasownika razem z jego końcówką: parlare, ale prendere. Najczęstszy błąd to mieszanie obu wzorów: ❌ voi prendate, ❌ loro prendano.
Brzmienie liter c i g
W czasownikach takich jak leggere i vincere pisownia pozostaje taka sama, ale zmienia się brzmienie liter g i c, ponieważ g i c są twarde przed o i miękkie przed i oraz e:
| leggere (czytać) | vincere (wygrywać) | |
|---|---|---|
| io | leggo (twarde g) | vinco (twarde c, jak [k]) |
| tu | leggi (miękkie g, jak [dż]) | vinci (miękkie c, jak [cz]) |
| lui / lei | legge (miękkie g) | vince (miękkie c) |
| noi | leggiamo (miękkie g) | vinciamo (miękkie c) |
| voi | leggete (miękkie g) | vincete (miękkie c) |
| loro | leggono (twarde g) | vincono (twarde c) |
To samo dotyczy conoscere (znać): conosco ([sk]), conosci ([sz]), conosce, conosciamo, conoscete, conoscono ([sk]).
Niektóre częste czasowniki na -ere są nieregularne
Kilka bardzo częstych czasowników na -ere nie podąża za wzorem, na przykład potere, volere, dovere, sapere i bere. Czasowniki modalne mają własną lekcję: Czasowniki modalne potere, volere, dovere + bezokolicznik.
Częste błędy
- ❌ io prende → ✅ io prendo
- ❌ tu prende → ✅ tu prendi (-e jest dla lui / lei)
- ❌ lui prendo → ✅ lui prende
- ❌ noi prendemo → ✅ noi prendiamo (końcówka to -iamo)
- ❌ voi prendate → ✅ voi prendete (-ate jest dla czasowników na -are)
- ❌ loro prendano → ✅ loro prendono (-ano jest dla czasowników na -are)
Krótkie sprawdzenie
Napisz poprawną formę czasu teraźniejszego.
- io (scrivere)
- tu (leggere)
- lui (vedere)
- noi (vivere)
- voi (chiudere)
- loro (rispondere)
Pokaż odpowiedzi
- scrivo 2. leggi 3. vede 4. viviamo 5. chiudete 6. rispondono
Masz ochotę wypróbować to w praktyce?
-
Powiedz to na głos w telefonie — Aplikacja na Androida codziennie przynosi nowe słówka dopasowane do Twojego poziomu i pozwala rozmawiać na dowolny temat, z delikatnymi poprawkami.
- Spróbuj krótkiego ćwiczenia — Twoja tutorka buduje praktykę wokół tematów, których się uczysz. Zacznij ćwiczyć →
- Sprawdź własne zdania — Napisz coś i zobacz, co mogłoby brzmieć bardziej naturalnie. Wypróbuj sprawdzanie gramatyki →
Najważniejsze informacje
- Regularne czasowniki na -ere: odcinamy -ere i dodajemy -o, -i, -e, -iamo, -ete, -ono.
- W porównaniu z czasownikami na -are różnią się tylko lui / lei, voi i loro (-e, -ete, -ono).
- Każda osoba ma własną końcówkę, więc zaimek zwykle się pomija.
- W czasownikach takich jak leggere, vincere i conoscere pisownia pozostaje taka sama, ale brzmienie g, c i sc zmienia się przed o i przed i / e.
- Kilka bardzo częstych czasowników, takich jak potere, volere, dovere, sapere i bere, jest nieregularnych.