Parto alle otto e finisco alle cinque.Wyjeżdżam o ósmej i kończę o piątej.

Regularne czasowniki na -ire odmieniają się według dwóch wzorów. W pierwszym końcówki dodaje się po prostu do tematu (partire). W drugim między temat a końcówkę wstawia się sylabę -isc- w czterech z sześciu form (finire). Obie grupy są regularne, ale trzeba się uczyć, według którego wzoru odmienia się dany czasownik.

W skrócie: czasowniki na -ere i czasowniki na -ire pierwszego typu różnią się tylko w formie voi (-ete i -ite). W drugim typie io, tu, lui / lei i loro dostają -isc-, a noi i voi nie.

W polskim nie ma wstawki podobnej do -isc-. We włoskim bezokolicznik nie zdradza, czy czasownik ją ma: capire → capisco, ale partire → parto. Najlepiej uczyć się tego razem z czasownikiem.

Wzór 1: partire (wyjeżdżać)

Osoba Forma Przykład
io parto Parto domani. (Wyjeżdżam jutro.)
tu parti Parti con il treno? (Jedziesz pociągiem?)
lui / lei / Lei parte Il treno parte alle nove. (Pociąg odjeżdża o dziewiątej.)
noi partiamo Partiamo insieme. (Wyjeżdżamy razem.)
voi partite Partite presto? (Wyjeżdżacie wcześnie?)
loro partono Partono sabato. (Wyjeżdżają w sobotę.)

Inne częste czasowniki z tym wzorem: dormire (spać), aprire (otwierać), sentire (słyszeć, czuć), servire (służyć, być potrzebnym), offrire (oferować), seguire (podążać), coprire (przykrywać).

Wzór 2: finire (kończyć), z -isc-

Osoba Forma Przykład
io finisco Finisco alle cinque. (Kończę o piątej.)
tu finisci Finisci il libro? (Kończysz książkę?)
lui / lei / Lei finisce La lezione finisce alle tre. (Lekcja kończy się o trzeciej.)
noi finiamo Finiamo insieme. (Kończymy razem.)
voi finite Finite presto? (Kończycie wcześnie?)
loro finiscono Finiscono alle sei. (Kończą o szóstej.)

Inne częste czasowniki z tym wzorem: capire (rozumieć), preferire (woleć), pulire (sprzątać, czyścić), costruire (budować), spedire (wysyłać), restituire (oddawać), suggerire (sugerować).

-isc- to tylko wstawka: capire → capisco, capisci, capisce, capiamo, capite, capiscono.

Skąd wiedzieć, jaki wzór ma czasownik?

Bezokolicznik tego nie pokazuje: partire i finire wyglądają podobnie, a parto i finisco nie. Wzór poznaje się osobno przy każdym czasowniku, a dobre słowniki go zaznaczają (finire (-isc-)). Obie grupy zawierają bardzo częste czasowniki, więc warto uczyć się każdego nowego czasownika na -ire razem z jego wzorem.

Wymowa -isc-

Przed o połączenie sc wymawia się jak [sk] (finisco, finiscono). Przed i i e sc wymawia się jak polskie sz (finisci, finisce). W formach z -isc- akcent pada na i w -isc-: fi-NI-sco, fi-NI-sci, fi-NI-sce, fi-NI-sco-no. Pozostałe dwie formy mają zwykły akcent: fi-NIA-mo, fi-NI-te.

Niektóre częste czasowniki na -ire są nieregularne

Niektóre bardzo częste czasowniki na -ire nie podążają za żadnym z tych wzorów: uscire (wychodzić), venire (przychodzić) i dire (mówić) warto poznać najpierw, razem z sapere (czasownikiem na -ere). Zob. Czas teraźniejszy: inne częste czasowniki nieregularne (venire, uscire, dire, sapere).

Częste błędy

  • ❌ io finio → ✅ io finisco (finire wstawia -isc-)
  • ❌ noi finiscamo → ✅ noi finiamo (bez -isc- w noi i voi)
  • ❌ voi finiscite → ✅ voi finite
  • ❌ loro finiono → ✅ loro finiscono
  • ❌ io dormisco → ✅ io dormo (dormire nie ma -isc-)
  • ❌ voi dormete → ✅ voi dormite (-ete jest dla czasowników na -ere)

Krótkie sprawdzenie

Napisz poprawną formę czasu teraźniejszego.

  1. io (partire)
  2. tu (finire)
  3. lui (capire)
  4. noi (dormire)
  5. voi (preferire)
  6. loro (aprire)
  7. loro (finire)
Pokaż odpowiedzi
  1. parto   2. finisci   3. capisce   4. dormiamo   5. preferite   6. aprono   7. finiscono

Najważniejsze informacje

  • Regularne czasowniki na -ire odmieniają się według dwóch wzorów: -o, -i, -e, -iamo, -ite, -ono (partire) i -isco, -isci, -isce, -iamo, -ite, -iscono (finire).
  • W pierwszym wzorze tylko voi różni się od czasowników na -ere (-ite zamiast -ete).
  • W drugim wzorze -isc- występuje w io, tu, lui / lei i loro, nigdy w noi ani voi.
  • Wzór czasownika poznaje się przy każdym czasowniku osobno; bezokolicznik go nie pokazuje.
  • uscire, venire i dire są nieregularne.