Piotr kocha swoją żonę. Anna mieszka ze swoim mężem. Dzieci czytają swoje książki.彼得爱自己的妻子。安娜和自己的丈夫住在一起。孩子们读自己的书。

英语的 his wife 既可以指彼得自己的妻子,也可以指别的男人的妻子。波兰语把这两种情况分开:物主是句子的主语时,用 swój(“自己的”);东西属于别人时,用 jego, jej, ich。

简记:swój 回指本句的主语(Piotr kocha swoją żonę = 他自己的妻子)。Jego, jej, ich 指另一个人(Piotr kocha jego żonę = 另一个男人的妻子)。Swój 的变化与 mój 相同:swój, swoja, swoje, swoi。

汉语的“自己的”和 swój 很像:“他爱自己的妻子”和“他爱他的妻子”意思不同,前者一定是他本人的妻子。区别在于,“自己的”不变形,而 swój 要随名词的性、数、格变化(swoją, swojego, swojej, swoim)。物主代词的总体介绍见物主代词(mój, twój, nasz, wasz, jego, jej, ich)。

自己的,还是别人的

Swój 并不指明物主是谁,只表示“属于作主语的那个人”。主语可以是任何人称和数,所以同一个词可以与 on, ona, oni, pan, pani 等搭配。

  • Piotr czyta swoją książkę.(彼得在读自己的书。)
  • Anna lubi swoją pracę.(安娜喜欢自己的工作。)
  • Dzieci mają swoje pokoje.(孩子们有自己的房间。)
  • Czy pan ma swoje dokumenty?(您带着自己的证件吗?对男士说。)

再对比物主是别人的情况:

  • Piotr widzi Annę i jej męża.(彼得看见安娜和她的丈夫。丈夫是安娜的。)
  • Anna lubi jego pracę.(安娜喜欢他的工作。那是别人的工作。)
  • Maria i Tomek lubią ich dom.(玛丽亚和托梅克喜欢他们的房子,房子属于别的人。)

这个区别是本课的重点:

自己的(主语的) 别人的
Piotr kocha swoją żonę. Piotr kocha jego żonę.
Anna szuka swojego psa. Anna szuka jej psa.(另一个女人的狗)
Anna i Piotr lubią swój dom. Anna i Piotr lubią ich dom.(另一对夫妻的房子)

swój 的形式

Swój 的变化与 mój, twój 相同:词尾跟随名词,而不是物主。第一格:

阳性 阴性 中性 复数(男性或混合群体) 复数(其他)
自己的 swój swoja swoje swoi swoje

在你已经学过的格中,形式如下。阳性第四格对事物是 swój,对有生命的阳性名词(人和动物)是 swojego,与 mój 和 mojego 的情况一样:

格 阳性 阴性 中性 复数
第四格(宾格) swój(事物),swojego(人、动物) swoją swoje swoich(男性),swoje(其他)
第二格(属格) swojego swojej swojego swoich
第六格(前置格) swoim swojej swoim swoich
第五格(工具格) swoim swoją swoim swoimi
  • Anna kocha swojego męża.(安娜爱自己的丈夫。)Piotr kocha swoją żonę.
  • Nie mam swojego telefonu.(我没有自己的手机。)
  • Piotr mówi o swojej siostrze.(彼得在谈自己的姐姐。)
  • Anna mieszka ze swoim mężem.(安娜和自己的丈夫住在一起。)
  • Dzieci bawią się swoimi zabawkami.(孩子们玩自己的玩具。)
  • Rozmawiam ze swoimi rodzicami.(我在和自己的父母交谈。)

格的词尾与 mój 相同,所以只需学一次。名词的格决定 swój 的格,这与其他代词和形容词一样。

swój 与 ja, ty, my, wy

主语是 ja, ty, my 或 wy 时,波兰语已经有 mój, twój, nasz, wasz,两种说法常常都可以:

  • Kocham moją mamę. / Kocham swoją mamę.(我爱我的妈妈。)
  • Bierzemy swoje rzeczy. / Bierzemy nasze rzeczy.(我们拿自己的东西。)

这时 swój 可用可不用。它听起来很自然,在合适的语境里还能强调“我自己的”或“你自己的,不是别人的”:Biorę swoje rzeczy.(我拿我自己的东西。)因为 mój 也可以,所以 ja, ty, my, wy 之后可以先用 mój,以后再加上 swój。on, ona, oni, pan, pani 之后,表示“自己的”时通常用 swój,因为 jego, jej, ich 指的是别人。

Swój 也出现在一些固定说法里:Każdy ma swoje zdanie.(每个人都有自己的看法。)Czuję się tu jak u siebie.(我在这里觉得像在自己家一样。这个说法以 siebie 为基础,见反身代词与相互代词(siebie, sobie, nawzajem)。)

swój 不属于主语本身

Swój 回指主语,所以通常不出现在主语短语本身之中。主语不属于“它自己”:这里要用 mój, twój, jego, jej, ich。

  • ✅ Jego brat mieszka w Krakowie.(他的哥哥住在克拉科夫。),不能说 ❌ Swój brat mieszka w Krakowie.
  • ✅ Moja siostra jest nauczycielką.(我的姐姐是老师。),不能说 ❌ Swoja siostra jest nauczycielką.

在带动词和宾语的句子里,swój 跟宾语(或状语)搭配:Piotr kocha swoją żonę. Piotr mieszka ze swoją żoną.

和 mój 一样,物主一目了然时,swój 常常省略:Anna kocha męża.(安娜爱丈夫。)听起来很自然,Anna kocha swojego męża. 也同样正常。Swojego 这个形式本身并不带强调;在语境中它可以带对比重音(Anna kocha swojego męża, nie cudzego.,安娜爱的是自己的丈夫,不是别人的)。

常见错误

  • ❌ Piotr kocha jego żonę. → ✅ Piotr kocha swoją żonę.(他自己的妻子;jego 会指另一个男人的妻子)
  • ❌ Anna mieszka z jej mężem. → ✅ Anna mieszka ze swoim mężem.(和自己的丈夫)
  • ❌ Swój brat mieszka w Krakowie. → ✅ Jego brat mieszka w Krakowie.(swój 不属于主语)
  • ❌ Anna kocha swój mąż. → ✅ Anna kocha swojego męża.(有生命的阳性名词在第四格用 swojego)
  • ❌ Piotr czyta swoja książkę. → ✅ Piotr czyta swoją książkę.(阴性第四格 -ą)
  • ❌ Dzieci czytają swój książki. → ✅ Dzieci czytają swoje książki.(książki 不是男性群体,所以用 swoje)

小测验

填入 swój 的正确形式,或选择 jego, jej, ich。

  1. Anna kocha ___ męża.(自己的)
  2. Piotr czyta ___ książkę.(自己的)
  3. Dzieci mieszkają ze ___ rodzicami.(和自己的)
  4. Anna i Piotr lubią ___ dom.(自己的)
  5. Piotr widzi Annę i ___ męża.(安娜的丈夫,也就是别人的)
  6. Każdy ma ___ zdanie.(自己的)
  7. Swój brat mieszka w Krakowie 这句话对吗?
显示答案
  1. swojego   2. swoją   3. swoimi   4. swój   5. jej   6. swoje   7. 不对。Swój 不属于主语:Jego brat mieszka w Krakowie.

要点

  • Swój 的意思是“自己的”:它回指本句的主语,不管主语是 ja, ty, on, ona, oni, pan, pani 还是名词。
  • Jego, jej, ich 指另一个人:Piotr kocha swoją żonę(他自己的)与 Piotr kocha jego żonę(另一个男人的)。
  • Swój 的变化与 mój 相同:swój, swoja, swoje, swoi, swoje,在其他格是 swoją, swojego, swojej, swoim, swoich, swoimi。
  • ja, ty, my, wy 之后,swój 和 mój, twój, nasz, wasz 往往都可以。on, ona, oni 之后 swój 是中性的选择,ja, ty, my, wy 之后它可以强调“自己的”。
  • Swój 通常不用在主语短语之中(不能说 ❌ Swój brat mieszka…)。那里用 jego, jej, mój, moja ……
  • 物主一目了然时,物主代词常常省略(Anna kocha męża)。