Idę do sklepu. Chodzę do szkoły. Jadę do Krakowa. Co roku jeździmy do Polski.我去商店。我上学。我去克拉科夫。我们每年都去波兰。

波兰语没有一个单独的动词表示“去”。选哪个动词,取决于两个问题:是步行还是乘交通工具?以及是朝着目的地的一次行程,还是重复、泛指的行为?这样就得到两对动词,每一对是同一个意思的两种说法。

简单记:步行、一次行程:iść(idę do sklepu)。步行、重复或泛指:chodzić(chodzę do szkoły)。乘交通工具、一次行程:jechać(jadę do Krakowa)。乘交通工具、重复或泛指:jeździć(jeżdżę do pracy)。

汉语的“去”可以用于所有这些情况,交通方式靠“走路去”“坐公交去”这样的说法补充,是否经常去则靠“每天”“常常”等词来表示。波兰语把行进方式放进动词本身(iść 或 jechać),还要在一次行程和经常性行为之间再选一个动词(iść 或 chodzić)。

两对动词,四个动词

步行 乘交通工具
单一方向:朝目的地的一次行程 iść jechać
重复或泛指:习惯、往返、没有固定目的地 chodzić jeździć

这四个动词都是未完成体(见 动词的体:未完成体与完成体(入门))。波兰语语法把上面一行叫作 czasowniki ruchu jednokierunkowe(单向运动动词),下面一行叫作 wielokierunkowe(多向运动动词)。

现在时

Iść 和 jechać 是不规则动词,最好整体记住(你在 去某处:do + 属格,na / w + 宾格 中见过它们)。Chodzić 和 jeździć 按 现在时:-ę, -isz / -ysz 型动词(robić, mówić) 的模式变位,而 jeździć 在两个人称形式中辅音会变化:

iść chodzić jechać jeździć
ja idę chodzę jadę jeżdżę
ty idziesz chodzisz jedziesz jeździsz
on / ona / ono idzie chodzi jedzie jeździ
my idziemy chodzimy jedziemy jeździmy
wy idziecie chodzicie jedziecie jeździcie
oni / one idą chodzą jadą jeżdżą

注意 idziesz 的拼写(不是 idzisz),以及 jeżdżę 和 jeżdżą 中的 ż,jeździsz, jeździ, jeździmy, jeździcie 里没有它。

单一方向:iść 和 jechać

当你朝着目的地走一次行程时用这两个动词。这次行程可以正在进行,也可以是一次计划好的出行:

  • Dokąd idziesz? – Idę do sklepu.(你去哪儿?——我去商店。)
  • Jadę autobusem do pracy.(我坐公交去上班。)
  • Jutro jadę do Warszawy.(明天我去华沙。)
  • Jutro idę do dentysty.(明天我去看牙医。)

疑问词是 Dokąd?(去哪里),目的地的构成方式与 去某处:do + 属格,na / w + 宾格 相同:do domu, na dworzec, do lekarza。

在过去时中,单一方向的动词描述一次正在进行的行程,常常被别的事打断:

  • Szedłem do domu, kiedy spotkałem Annę.(我走路回家时遇到了安娜。)
  • Jechaliśmy do Gdańska, gdy zaczęło padać.(我们去格但斯克的路上下起了雨。)

iść 的过去时词干会变化(szedł, szła, szli),这在 过去时:不规则词干与人称词尾(mógł, szedł, jadł) 中讲过。Jechać 的过去时是规则的:jechał, jechała, jechali。

重复或泛指:chodzić 和 jeździć

没有朝目的地的单一行程时,通常用这两个动词。它们涵盖几种情况:

1. 习惯和经常性的行程。

  • Codziennie chodzę do pracy.(我每天走路去上班。)
  • Co roku jeździmy do Polski.(我们每年都去波兰。)
  • Chodzę na basen we wtorki.(我每周二去游泳池。)

2. 经常去某处。动词表示某人是学生、成员或常客。在这个意思上,chodzić 并不说明这个人是怎么去的:

  • Moja córka chodzi do szkoły.(我女儿上学。)
  • Mój brat chodzi na angielski.(我哥哥去上英语课。)

3. 没有单一目的地的走动。用 po + 前置格,如 po parku,意思是“在公园里到处”:

  • Lubię chodzić po mieście.(我喜欢在城里逛。)
  • Dzieci chodzą po parku.(孩子们在公园里走来走去。)

4. 能力和泛指的活动。

  • Dziecko już chodzi.(孩子已经会走路了。)
  • Umiem jeździć na rowerze.(我会骑自行车。)
  • Nie lubię jeździć samochodem.(我不喜欢开车。)

5. 过去重复的行程。

  • Kiedyś chodziłem do tej szkoły.(我以前在这所学校上学。)
  • Często jeździłem do Polski.(我以前常去波兰。)

询问频率的问句也用这些动词:Jak często jeździsz do Polski?(你多久去一次波兰?)

要说某人一次去了某处又回来了,波兰语常常用 być,而不是运动动词:Wczoraj byłem w kinie.(昨天我去了电影院,字面意思是“我在电影院”。)当强调行程本身时,完成体的 poszedłem / pojechałem 也很自然:Wczoraj pojechałem do Krakowa.(昨天我去了克拉科夫。)

重复动词的将来时用 będę + 不定式构成,如 未完成体将来时(będę + 不定式或过去时形式) 所述:Będę chodzić na basen.(我会经常去游泳池。)对于将来的一次行程,波兰语常用现在时(Jutro jadę do Krakowa),或用完成体动词 pójść 和 pojechać(见 完成体将来时(简单将来时)):Pójdę do kina. Pojadę do Krakowa.

怎么去

Jechać 和 jeździć 适用于任何陆上交通工具,交通工具用工具格,不加前置词(见 第五格(工具格):职业与“z”(和……一起)):

主格 工具格 例句
autobus autobusem Jadę autobusem.
pociąg pociągiem Jedziemy pociągiem.
samochód samochodem Jeżdżę do pracy samochodem.
rower rowerem Jedzie rowerem.
taksówka taksówką Jadę taksówką.

步行时可以加 pieszo 或 na piechotę:Idę pieszo. Chodzę do szkoły na piechotę. 坐飞机则用另一个动词(lecieć,见下文)。

同类的其他动词对

另外几个运动动词的用法相同,各有一个表示单一方向的动词和一个表示重复的动词:

单一方向 重复或泛指 意思
lecieć(lecę, lecisz, lecą) latać(latam, latasz, latają) 飞
biec(biegnę, biegniesz, biegną) biegać(biegam, biegasz, biegają) 跑
płynąć(płynę, płyniesz, płyną) pływać(pływam, pływasz, pływają) 游,航行
  • Jutro lecę do Londynu.(明天我飞去伦敦。)Często latam do Włoch.(我经常飞去意大利。)
  • Biegnę na autobus!(我正跑着去赶公交!)Biegam rano w parku.(我早上在公园跑步。)
  • Umiem pływać.(我会游泳。)Pływamy w morzu.(我们在海里游泳。)

运动动词加上前缀(przyjść、wyjść、przyjechać)之后,两种说法之间的选择方式就不同了。这属于后面的一课,带基本前缀的运动动词。

常见错误

  • ❌ Idę do Polski samolotem. → ✅ Lecę do Polski samolotem.(iść 指步行,坐飞机要用 lecieć)
  • ❌ Idę autobusem do pracy. → ✅ Jadę autobusem do pracy.(任何陆上交通工具都要用 jechać)
  • ❌ Teraz chodzę do sklepu. → ✅ Teraz idę do sklepu.(正在进行的一次行程要用单一方向的动词)
  • ❌ Ona idzie do tej szkoły od dwóch lat. → ✅ Ona chodzi do tej szkoły od dwóch lat.(经常去上学要用 chodzić)
  • ❌ Idzisz do kina? → ✅ Idziesz do kina?(第二人称是 idziesz)
  • ❌ Jeżdżisz do pracy autobusem? → ✅ Jeździsz do pracy autobusem?(ż 只出现在 jeżdżę 和 jeżdżą 中)

小测验

用合适的动词补全每个句子。

  1. Dokąd ___?(ty,步行,现在)
  2. Co roku ___ do Polski.(my,乘交通工具,习惯)
  3. Teraz ___ autobusem do pracy.(ja)
  4. Ona codziennie ___ do szkoły.(步行,习惯)
  5. Wczoraj ___ do domu, kiedy zaczęło padać.(我,男性,正在走路)
  6. Jutro ___ do Londynu samolotem.(ja)
显示答案
  1. idziesz(Dokąd idziesz?)   2. jeździmy(Co roku jeździmy do Polski.)   3. jadę(Teraz jadę autobusem do pracy.)   4. chodzi(Ona codziennie chodzi do szkoły.)   5. szedłem(Wczoraj szedłem do domu, kiedy zaczęło padać.)   6. lecę(Jutro lecę do Londynu samolotem.)

要点

  • 波兰语有两对动词:iść / chodzić(步行)和 jechać / jeździć(乘交通工具)。
  • Iść 和 jechać 描述朝目的地的一次行程,正在进行或已经计划好(Idę do sklepu. Jutro jadę do Krakowa.)。
  • Chodzić 和 jeździć 通常用于习惯、经常去某处、没有单一目的地的走动和泛指的能力(chodzę do szkoły, umiem jeździć na rowerze)。
  • 任何陆上交通工具都用 jechać 或 jeździć,交通工具用工具格(jadę autobusem);飞机用 lecieć 或 latać。
  • 注意形式:idziesz、jeździsz,以及 ż 只出现在 jeżdżę, jeżdżą 中。
  • 过去只去了一次并已结束的行程,波兰语常说 być(Wczoraj byłem w kinie),或者用完成体的 pójść / pojechać。
  • Biec / biegać 和 płynąć / pływać 遵循同样的“单一方向与重复”之分。