W domu jest dużo książek. Piję trochę wody. Mam mało czasu.家里有很多书。我喝一点水。我没有多少时间。

波兰语说某样东西有多少时,被衡量的东西要放在第二格(属格):dużo książek、trochę wody、mało czasu。可以这样想:“很多书的”“一点水的”。先说表示数量的词,再用第二格说它衡量的东西。

简单记:数量词+第二格。可数的东西用第二格复数(dużo książek, kilka godzin),不可数的东西用第二格单数(dużo wody, trochę czasu)。在这个基本结构中,数量词本身用基本形式(wielu、kilku 这类例外见下文)。

汉语里,“很多”既可以用于可数名词(很多书),也可以用于不可数名词(很多水),和 dużo 一样;说“一杯水”“三本书”时则要加量词,名词本身不变形。波兰语没有汉语那样必须放在数词和名词之间的量词,也没有相当于“的”的词,名词要靠词尾变成第二格(wody、książek)。所以每个名词的第二格形式都要认识。

表示数量的词

词 意思 例子
dużo 很多 dużo wody, dużo książek
wiele 许多(稍微正式一点) wiele lat, wiele osób
mało 很少 mało czasu, mało ludzi
trochę 一点,一些 trochę mleka, trochę pieniędzy
kilka, parę 几个,一些 kilka godzin, parę minut
więcej 更多 więcej pracy, więcej czasu
mniej 更少 mniej cukru, mniej samochodów
tyle 这么多,那么多 tyle ludzi
ile 多少,几 Ile masz czasu? Ile jest osób?

有两点小提示。Kilka 和 parę 只用于可数的东西,所以它们后面的名词用第二格复数。Dużo 是日常用语,wiele 听起来稍微正式一些,在书面语中尤其如此。对于男性人称(包括混合群体)的群体,波兰语用 wielu 和 kilku 代替 wiele 和 kilka(wielu studentów、kilku kolegów);关于男性人称与其他名词的区别,请看男性人称复数与非男性人称复数(oni vs. one, dobrzy vs. dobre)。

不可数的东西:第二格单数

当名词用作不可数的物质或抽象的量时(液体、食物、材料、时间、工作),用第二格单数。词尾和第二格(属格):所属与“一个”的数量里的相同:阳性 -a 或 -u,阴性 -y 或 -i,中性 -a。

第一格 第二格 例子
woda wody dużo wody(很多水)
kawa kawy trochę kawy(一点咖啡)
mąka mąki mało mąki(很少面粉)
praca pracy więcej pracy(更多工作)
sól soli mniej soli(更少盐)
chleb chleba dużo chleba(很多面包)
cukier cukru trochę cukru(一点糖)
czas czasu mało czasu(很少时间)
mleko mleka dużo mleka(很多牛奶)
mięso mięsa mniej mięsa(更少肉)

表示事物的阳性名词是 -a 还是 -u,最好连同单词一起记(chleb → chleba,但 cukier → cukru)。pieniądze(钱)只有复数,所以它的形式就是第二格复数:dużo pieniędzy, mało pieniędzy。

可数的东西:第二格复数

可数的东西用第二格复数,词尾见第二格(属格):复数形式:

  • Mam dużo książek.(我有很多书。)
  • Na imprezie było kilka osób.(聚会上有几个人。)
  • Ile masz lat? Mam dwadzieścia pięć lat.(你多大了?我二十五岁。)
  • Potrzebuję więcej krzeseł.(我需要更多椅子。)
  • W mieście jest mało parków.(这座城市里公园很少。)

同一个词可以搭配两种名词,由你怎样看待这个名词来决定形式:dużo czasu(时间,不数)但 dużo godzin(小时,要数),trochę wody(水)但 kilka butelek(瓶子)。数字从五起,道理相同;完整的规则在另一课基数词后的名词里。

第二格不取决于动词

引起第二格的是数量词,不是句子里的动词。数量短语作主语或宾语时,样子是一样的:

  • Kupuję dużo chleba.(我买很多面包。)
  • Jest dużo chleba.(有很多面包。)
  • Mam dużo czasu.(我有很多时间。)

比较 Piję wodę(我喝水,第四格,没有说数量)和 Piję trochę wody(我喝一点水,trochę 后面用第二格)。前面有数量词时,名词用第二格。在前置词后面,整个短语的形式会变化(z kilkoma osobami,和几个人一起),这会在后面的课程里讲到。

夹在数量词和名词之间的形容词也用第二格:dużo świeżego chleba(很多新鲜面包),trochę zimnej wody(一点凉水),dużo nowych książek(很多新书)。现在只要能认出这些词尾就够了;形容词的完整变格在形容词与代词在各格中的变化里。

容器和计量词

同样的结构可以说出某物的一份:先说容器或计量单位,再用第二格说里面装的东西。

容器或计量单位 例子
szklanka(玻璃杯) szklanka wody(一杯水)
filiżanka(杯子) filiżanka kawy(一杯咖啡)
butelka(瓶) butelka mleka(一瓶牛奶)
kilo / kilogram kilo jabłek(一公斤苹果)
litr(升) litr soku(一升果汁)
kawałek(一块) kawałek chleba(一块面包)
talerz(盘) talerz zupy(一盘汤)

kilo 后面,可数的东西用复数(kilo jabłek),不可数的东西用单数(kilo cukru)。容器本身用句子需要的格,只有里面装的东西用第二格:Poproszę szklankę wody.(请给我一杯水。“杯子”用第四格。)

数量词与动词

主语是数量词,而不是它后面的名词。所以在过去时里,动词用中性单数,即使名词是复数或阴性:

  • Przyszło dużo ludzi.(来了很多人。)
  • Było kilka osób.(有几个人。)
  • Zostało mało czasu.(剩下的时间不多了。)

在现在时里,动词用第三人称单数:Jest dużo ludzi. Dużo osób lubi kawę.

没有名词的数量词

Dużo、mało、trochę 和 więcej 也可以单独放在动词旁边,作副词,回答“多少”:Dużo czytam.(我读得很多。)Mało śpię.(我睡得很少。)Mało jem.(我吃得很少。)这里没有名词,所以不需要第二格。

Dużo、mało 和 trochę 的语气差别

Trochę 是中性的,“一点”:Mam trochę czasu.(我有一点时间。)Mało 常常暗示数量显得少,或者不够:Mam mało czasu.(我时间不多,不够用。)可数的东西也有同样的区别:kilka(几个)是中性的,不暗示不够,而 mało(很少)常常带有这种暗示:Kilka osób przyszło.(来了几个人。)Mało osób przyszło.(来的人很少。)

常见错误

  • ❌ Mam dużo książki. → ✅ Mam dużo książek.(书可以数,所以用第二格复数)
  • ❌ Piję dużo woda. → ✅ Piję dużo wody.(用第二格单数,不是第一格)
  • ❌ Mam mało czas. → ✅ Mam mało czasu.
  • ❌ Piję trochę wodę. → ✅ Piję trochę wody.(trochę 后面的名词用第二格,不用第四格)
  • ❌ Kilka książka. → ✅ Kilka książek.(kilka 要求第二格复数)
  • ❌ Przyszli dużo ludzi. → ✅ Przyszło dużo ludzi.(动词用中性单数)
  • ❌ Wypiłem szklankę woda. → ✅ Wypiłem szklankę wody.(杯子里装的东西用第二格)

小测验

请把括号里的名词变成正确的形式。

  1. Piję trochę ___. (herbata)
  2. W klasie jest dużo ___. (dziecko,用复数)
  3. Mam mało ___. (czas)
  4. Poproszę kilo ___. (cukier)
  5. Ile masz ___? (rok,用复数)
  6. Na stole stoi butelka ___. (mleko)
显示答案
  1. herbaty   2. dzieci   3. czasu   4. cukru   5. lat   6. mleka

要点

  • 在 dużo, wiele, mało, trochę, więcej, mniej, tyle, ile, kilka, parę 后面,名词用第二格。
  • 不可数的东西用第二格单数(dużo wody, mało czasu),可数的东西用第二格复数(dużo książek, kilka godzin)。Kilka 和 parę 只用于可数的东西。
  • 波兰语只有 dużo 一个词表示“很多”,没有相当于“的”的词,由第二格承担这个作用。
  • 引起第二格的是数量词,不是动词(Piję trochę wody,不是 wodę)。
  • 容器和计量词的用法相同(szklanka wody, kilo jabłek, kawałek chleba)。
  • 数量词作主语时,过去时的动词用中性单数(Przyszło dużo ludzi)。