W domu jest dużo książek. Piję trochę wody. Mam mało czasu.家里有很多书。我喝一点水。我没有多少时间。
波兰语说某样东西有多少时,被衡量的东西要放在第二格(属格):dużo książek、trochę wody、mało czasu。可以这样想:“很多书的”“一点水的”。先说表示数量的词,再用第二格说它衡量的东西。
简单记:数量词+第二格。可数的东西用第二格复数(dużo książek, kilka godzin),不可数的东西用第二格单数(dużo wody, trochę czasu)。在这个基本结构中,数量词本身用基本形式(wielu、kilku 这类例外见下文)。
汉语里,“很多”既可以用于可数名词(很多书),也可以用于不可数名词(很多水),和 dużo 一样;说“一杯水”“三本书”时则要加量词,名词本身不变形。波兰语没有汉语那样必须放在数词和名词之间的量词,也没有相当于“的”的词,名词要靠词尾变成第二格(wody、książek)。所以每个名词的第二格形式都要认识。
表示数量的词
| 词 | 意思 | 例子 |
|---|---|---|
| dużo | 很多 | dużo wody, dużo książek |
| wiele | 许多(稍微正式一点) | wiele lat, wiele osób |
| mało | 很少 | mało czasu, mało ludzi |
| trochę | 一点,一些 | trochę mleka, trochę pieniędzy |
| kilka, parę | 几个,一些 | kilka godzin, parę minut |
| więcej | 更多 | więcej pracy, więcej czasu |
| mniej | 更少 | mniej cukru, mniej samochodów |
| tyle | 这么多,那么多 | tyle ludzi |
| ile | 多少,几 | Ile masz czasu? Ile jest osób? |
有两点小提示。Kilka 和 parę 只用于可数的东西,所以它们后面的名词用第二格复数。Dużo 是日常用语,wiele 听起来稍微正式一些,在书面语中尤其如此。对于男性人称(包括混合群体)的群体,波兰语用 wielu 和 kilku 代替 wiele 和 kilka(wielu studentów、kilku kolegów);关于男性人称与其他名词的区别,请看男性人称复数与非男性人称复数(oni vs. one, dobrzy vs. dobre)。
不可数的东西:第二格单数
当名词用作不可数的物质或抽象的量时(液体、食物、材料、时间、工作),用第二格单数。词尾和第二格(属格):所属与“一个”的数量里的相同:阳性 -a 或 -u,阴性 -y 或 -i,中性 -a。
| 第一格 | 第二格 | 例子 |
|---|---|---|
| woda | wody | dużo wody(很多水) |
| kawa | kawy | trochę kawy(一点咖啡) |
| mąka | mąki | mało mąki(很少面粉) |
| praca | pracy | więcej pracy(更多工作) |
| sól | soli | mniej soli(更少盐) |
| chleb | chleba | dużo chleba(很多面包) |
| cukier | cukru | trochę cukru(一点糖) |
| czas | czasu | mało czasu(很少时间) |
| mleko | mleka | dużo mleka(很多牛奶) |
| mięso | mięsa | mniej mięsa(更少肉) |
表示事物的阳性名词是 -a 还是 -u,最好连同单词一起记(chleb → chleba,但 cukier → cukru)。pieniądze(钱)只有复数,所以它的形式就是第二格复数:dużo pieniędzy, mało pieniędzy。
可数的东西:第二格复数
可数的东西用第二格复数,词尾见第二格(属格):复数形式:
- Mam dużo książek.(我有很多书。)
- Na imprezie było kilka osób.(聚会上有几个人。)
- Ile masz lat? Mam dwadzieścia pięć lat.(你多大了?我二十五岁。)
- Potrzebuję więcej krzeseł.(我需要更多椅子。)
- W mieście jest mało parków.(这座城市里公园很少。)
同一个词可以搭配两种名词,由你怎样看待这个名词来决定形式:dużo czasu(时间,不数)但 dużo godzin(小时,要数),trochę wody(水)但 kilka butelek(瓶子)。数字从五起,道理相同;完整的规则在另一课基数词后的名词里。
第二格不取决于动词
引起第二格的是数量词,不是句子里的动词。数量短语作主语或宾语时,样子是一样的:
- Kupuję dużo chleba.(我买很多面包。)
- Jest dużo chleba.(有很多面包。)
- Mam dużo czasu.(我有很多时间。)
比较 Piję wodę(我喝水,第四格,没有说数量)和 Piję trochę wody(我喝一点水,trochę 后面用第二格)。前面有数量词时,名词用第二格。在前置词后面,整个短语的形式会变化(z kilkoma osobami,和几个人一起),这会在后面的课程里讲到。
夹在数量词和名词之间的形容词也用第二格:dużo świeżego chleba(很多新鲜面包),trochę zimnej wody(一点凉水),dużo nowych książek(很多新书)。现在只要能认出这些词尾就够了;形容词的完整变格在形容词与代词在各格中的变化里。
容器和计量词
同样的结构可以说出某物的一份:先说容器或计量单位,再用第二格说里面装的东西。
| 容器或计量单位 | 例子 |
|---|---|
| szklanka(玻璃杯) | szklanka wody(一杯水) |
| filiżanka(杯子) | filiżanka kawy(一杯咖啡) |
| butelka(瓶) | butelka mleka(一瓶牛奶) |
| kilo / kilogram | kilo jabłek(一公斤苹果) |
| litr(升) | litr soku(一升果汁) |
| kawałek(一块) | kawałek chleba(一块面包) |
| talerz(盘) | talerz zupy(一盘汤) |
kilo 后面,可数的东西用复数(kilo jabłek),不可数的东西用单数(kilo cukru)。容器本身用句子需要的格,只有里面装的东西用第二格:Poproszę szklankę wody.(请给我一杯水。“杯子”用第四格。)
数量词与动词
主语是数量词,而不是它后面的名词。所以在过去时里,动词用中性单数,即使名词是复数或阴性:
- Przyszło dużo ludzi.(来了很多人。)
- Było kilka osób.(有几个人。)
- Zostało mało czasu.(剩下的时间不多了。)
在现在时里,动词用第三人称单数:Jest dużo ludzi. Dużo osób lubi kawę.
没有名词的数量词
Dużo、mało、trochę 和 więcej 也可以单独放在动词旁边,作副词,回答“多少”:Dużo czytam.(我读得很多。)Mało śpię.(我睡得很少。)Mało jem.(我吃得很少。)这里没有名词,所以不需要第二格。
Dużo、mało 和 trochę 的语气差别
Trochę 是中性的,“一点”:Mam trochę czasu.(我有一点时间。)Mało 常常暗示数量显得少,或者不够:Mam mało czasu.(我时间不多,不够用。)可数的东西也有同样的区别:kilka(几个)是中性的,不暗示不够,而 mało(很少)常常带有这种暗示:Kilka osób przyszło.(来了几个人。)Mało osób przyszło.(来的人很少。)
常见错误
- ❌ Mam dużo książki. → ✅ Mam dużo książek.(书可以数,所以用第二格复数)
- ❌ Piję dużo woda. → ✅ Piję dużo wody.(用第二格单数,不是第一格)
- ❌ Mam mało czas. → ✅ Mam mało czasu.
- ❌ Piję trochę wodę. → ✅ Piję trochę wody.(trochę 后面的名词用第二格,不用第四格)
- ❌ Kilka książka. → ✅ Kilka książek.(kilka 要求第二格复数)
- ❌ Przyszli dużo ludzi. → ✅ Przyszło dużo ludzi.(动词用中性单数)
- ❌ Wypiłem szklankę woda. → ✅ Wypiłem szklankę wody.(杯子里装的东西用第二格)
小测验
请把括号里的名词变成正确的形式。
- Piję trochę ___. (herbata)
- W klasie jest dużo ___. (dziecko,用复数)
- Mam mało ___. (czas)
- Poproszę kilo ___. (cukier)
- Ile masz ___? (rok,用复数)
- Na stole stoi butelka ___. (mleko)
显示答案
- herbaty 2. dzieci 3. czasu 4. cukru 5. lat 6. mleka
想马上练一练吗?
要点
- 在 dużo, wiele, mało, trochę, więcej, mniej, tyle, ile, kilka, parę 后面,名词用第二格。
- 不可数的东西用第二格单数(dużo wody, mało czasu),可数的东西用第二格复数(dużo książek, kilka godzin)。Kilka 和 parę 只用于可数的东西。
- 波兰语只有 dużo 一个词表示“很多”,没有相当于“的”的词,由第二格承担这个作用。
- 引起第二格的是数量词,不是动词(Piję trochę wody,不是 wodę)。
- 容器和计量词的用法相同(szklanka wody, kilo jabłek, kawałek chleba)。
- 数量词作主语时,过去时的动词用中性单数(Przyszło dużo ludzi)。