Nie ma książek. Mam pięć kotów. W mieście jest dużo ludzi.没有书。我有五只猫。城里有很多人。
这三个句子用的是同一个格:第二格复数。在 nie ma、pięć 和 dużo 之后,波兰语不用普通的复数(książki, koty, ludzie),而用一种带有自己词尾的专门形式。掌握了主要的规律,就能为大多数名词构成这个形式。
简而言之:阳性名词通常加 -ów(dom → domów),词干以软辅音或咝音结尾时通常加 -i / -y(koń → koni, lekarz → lekarzy)。阴性和中性名词通常去掉词尾(kobieta → kobiet, okno → okien),有些词会插入 e(książka → książek)。少数常用词是不规则的(ludzie → ludzi, dziecko → dzieci)。
汉语的名词没有格的变化,数量词和否定词后面名词的形式不变:没有书、五只猫、很多人。波兰语里名词的词尾要变化:nie ma książek、pięć kotów、dużo ludzi。
第二格复数出现在哪里
下面这些日常情境都需要这个形式:
- 在 nie ma / nie było / nie będzie 之后:Nie ma biletów.(参见第二格(属格):用“nie ma”表示不存在);
- 在被否定的动词之后:Nie mam pytań. Nie znam tych ludzi.;
- 在 dużo, mało, wiele, więcej, mniej 等数量词之后:dużo ludzi, mało pieniędzy, wiele lat;
- 在 5 以上的大多数数词之后:pięć książek, dziesięć lat, dwadzieścia jeden lat, dwadzieścia osób(以 2–4 结尾的数词,如 22–24 或 32–34,后面用主格复数,如 dwa koty;而 12–14 后面用第二格复数;参见基数词 1–20);
- 表示所有者和部分:dom rodziców, pokój dzieci(参见第二格(属格):所属与“一个”的数量);
- 在许多前置词之后,例如 bez, dla, do, od, u:bez pieniędzy, dla dzieci, do rodziców。
第二格复数没有专门针对男性的形式:主格复数把男性人称形式和其他名词的形式区分开来(参见男性人称复数与非男性人称复数),第二格复数则不区分。
阳性名词:-ów 或 -i / -y
大多数阳性名词加 -ów:
| 单数 | 第二格复数 | 例子 |
|---|---|---|
| dom | domów | pięć domów(五座房子) |
| kot | kotów | Nie ma kotów.(没有猫。) |
| student | studentów | dużo studentów(很多大学生) |
| samochód | samochodów | pięć samochodów(五辆汽车) |
| kolega | kolegów | Nie mam kolegów.(我没有朋友。) |
词干以软辅音或咝音结尾的阳性名词,通常改加 -i 或 -y:
| 单数 | 第二格复数 | 例子 |
|---|---|---|
| koń | koni | pięć koni(五匹马) |
| lekarz | lekarzy | dużo lekarzy(很多医生) |
| nóż | noży | bez noży(没有刀) |
| nauczyciel | nauczycieli | pokój nauczycieli(教师办公室) |
以 -ek 和 -ec 结尾的名词在 -ów 之前会丢掉 e:ołówek → ołówków,Niemiec → Niemców。还有一些词也以同样方式丢掉一个元音,例如 pies → psów。
阴性名词:零词尾
以 -a 结尾的阴性名词通常去掉 -a,第二格复数就是光秃秃的词干:
| 单数 | 第二格复数 | 例子 |
|---|---|---|
| kobieta | kobiet | dużo kobiet(很多女人) |
| lampa | lamp | pięć lamp(五盏灯) |
| godzina | godzin | kilka godzin(几个小时) |
| ulica | ulic | W tym mieście jest dużo ulic.(这座城市里有很多街道。) |
| kawa | kaw | sześć kaw(六杯咖啡) |
以 -ia / -ja 结尾的名词以 -i 结尾:kuchnia → kuchni,lekcja → lekcji,stacja → stacji。以辅音结尾的阴性名词(noc, rzecz, kość)加 -y / -i:nocy, rzeczy, kości。
中性名词:零词尾或软辅音结尾
以 -o 结尾的中性名词同样去掉 -o:miasto → miast,piwo → piw,słowo → słów。以 -ie 结尾的中性名词则以软辅音结尾:mieszkanie → mieszkań,pytanie → pytań,zdjęcie → zdjęć。
插入的 e
许多阴性和中性名词的词干以两个辅音结尾,尤其是在 -ka、-ko、-no、-ba 和 -ło 之前,在第二格复数中会插入一个 e(或 ie):książka 变成 książek,而不是 książk。这个规律要一个词一个词地记,因为它不是自动出现的(lampa → lamp 也有两个辅音,却不插入任何东西):
| 单数 | 第二格复数 |
|---|---|
| książka | książek |
| matka | matek |
| sukienka | sukienek |
| torba | toreb |
| okno | okien |
| jabłko | jabłek |
| krzesło | krzeseł |
元音变化
少数非常常用的词还会改变词干的元音:
| 单数 | 第二格复数 | 变化 |
|---|---|---|
| szkoła | szkół | o → ó |
| noga | nóg | o → ó |
| ręka | rąk | ę → ą |
| ząb | zębów | ą → ę |
同样的规律在别的地方也会出现,参见变格中的辅音交替。
最好整体记住的不规则词
一些最常用的名词有自己的第二格复数,最好整个形式一起记。复数 lata(rok “年”的复数)变成 lat:
| 主格复数 | 第二格复数 | 例子 |
|---|---|---|
| ludzie | ludzi | dużo ludzi(很多人) |
| dzieci | dzieci | pokój dzieci(儿童房) |
| lata | lat | Mam dwadzieścia lat.(我二十岁。) |
| przyjaciele | przyjaciół | dom przyjaciół(朋友们的家) |
| bracia | braci | dom braci(兄弟们的家) |
| rodzice | rodziców | dom rodziców(我父母的家) |
| oczy | oczu | kolor oczu(眼睛的颜色) |
| pieniądze | pieniędzy | mało pieniędzy(很少的钱) |
| spodnie | spodni | bez spodni(没有裤子) |
形容词和代词
形容词和大多数代词在第二格复数中,所有性共用一个词尾:硬辅音之后是 -ych,k、g 和软辅音之后是 -ich:nowych książek, dobrych ludzi, moich przyjaciół, tych dzieci, małych okien, drogich samochodów。它们完整的变格以后再学;现在只要能认出名词旁边的 -ych / -ich 就够了。
常见错误
- ❌ Mam pięć koty. → ✅ Mam pięć kotów.(在 pięć 之后需要第二格复数)
- ❌ Nie ma dzieciów. → ✅ Nie ma dzieci.(dzieci 在两种形式中相同)
- ❌ W domu jest dużo okienów. → ✅ W domu jest dużo okien.(中性名词没有词尾)
- ❌ Nie znam tych ludzów. → ✅ Nie znam tych ludzi.(ludzi,要当作整个词来记)
- ❌ Dużo kobiety. → ✅ Dużo kobiet.(kobiet,没有词尾)
- ❌ Mam dwadzieścia lata. → ✅ Mam dwadzieścia lat.
- ❌ Nie ma książk. → ✅ Nie ma książek.(插入的 e)
小测验
括号中的名词要变成第二格复数。
- Mam pięć ___. (kot)
- W pokoju nie ma ___. (okno)
- W mieście jest dużo ___. (kobieta)
- Nie znam tych ___. (ludzie)
- To dom moich ___. (rodzice)
- W torbie nie ma ___. (książka)
显示答案
- kotów 2. okien 3. kobiet 4. ludzi 5. rodziców 6. książek
想马上练一练吗?
要点
- 第二格复数出现在 nie ma 之后、被否定的动词之后、dużo / mało / wiele 之后、5 以上的大多数数词之后(以 2–4 结尾的除外,12–14 例外),也用于所有者和前置词之后。
- 阳性名词通常加 -ów,软辅音或咝音之后加 -i / -y(domów, koni, lekarzy)。
- 阴性和中性名词通常是零词尾(kobiet, okien);许多词干以两个辅音结尾的词会插入 e(książek, matek)。
- 有些词会改变元音(szkół, rąk, nóg),或者是不规则的(ludzi, dzieci, lat, przyjaciół)。
- 形容词和代词在所有性中都以 -ych / -ich 结尾(nowych książek, moich przyjaciół)。