Nie ma książek. Mam pięć kotów. W mieście jest dużo ludzi.没有书。我有五只猫。城里有很多人。

这三个句子用的是同一个格:第二格复数。在 nie ma、pięć 和 dużo 之后,波兰语不用普通的复数(książki, koty, ludzie),而用一种带有自己词尾的专门形式。掌握了主要的规律,就能为大多数名词构成这个形式。

简而言之:阳性名词通常加 -ów(dom → domów),词干以软辅音或咝音结尾时通常加 -i / -y(koń → koni, lekarz → lekarzy)。阴性和中性名词通常去掉词尾(kobieta → kobiet, okno → okien),有些词会插入 e(książka → książek)。少数常用词是不规则的(ludzie → ludzi, dziecko → dzieci)。

汉语的名词没有格的变化,数量词和否定词后面名词的形式不变:没有书、五只猫、很多人。波兰语里名词的词尾要变化:nie ma książek、pięć kotów、dużo ludzi。

第二格复数出现在哪里

下面这些日常情境都需要这个形式:

  • 在 nie ma / nie było / nie będzie 之后:Nie ma biletów.(参见第二格(属格):用“nie ma”表示不存在);
  • 在被否定的动词之后:Nie mam pytań. Nie znam tych ludzi.;
  • 在 dużo, mało, wiele, więcej, mniej 等数量词之后:dużo ludzi, mało pieniędzy, wiele lat;
  • 在 5 以上的大多数数词之后:pięć książek, dziesięć lat, dwadzieścia jeden lat, dwadzieścia osób(以 2–4 结尾的数词,如 22–24 或 32–34,后面用主格复数,如 dwa koty;而 12–14 后面用第二格复数;参见基数词 1–20);
  • 表示所有者和部分:dom rodziców, pokój dzieci(参见第二格(属格):所属与“一个”的数量);
  • 在许多前置词之后,例如 bez, dla, do, od, u:bez pieniędzy, dla dzieci, do rodziców。

第二格复数没有专门针对男性的形式:主格复数把男性人称形式和其他名词的形式区分开来(参见男性人称复数与非男性人称复数),第二格复数则不区分。

阳性名词:-ów 或 -i / -y

大多数阳性名词加 -ów:

单数 第二格复数 例子
dom domów pięć domów(五座房子)
kot kotów Nie ma kotów.(没有猫。)
student studentów dużo studentów(很多大学生)
samochód samochodów pięć samochodów(五辆汽车)
kolega kolegów Nie mam kolegów.(我没有朋友。)

词干以软辅音或咝音结尾的阳性名词,通常改加 -i 或 -y:

单数 第二格复数 例子
koń koni pięć koni(五匹马)
lekarz lekarzy dużo lekarzy(很多医生)
nóż noży bez noży(没有刀)
nauczyciel nauczycieli pokój nauczycieli(教师办公室)

以 -ek 和 -ec 结尾的名词在 -ów 之前会丢掉 e:ołówek → ołówków,Niemiec → Niemców。还有一些词也以同样方式丢掉一个元音,例如 pies → psów。

阴性名词:零词尾

以 -a 结尾的阴性名词通常去掉 -a,第二格复数就是光秃秃的词干:

单数 第二格复数 例子
kobieta kobiet dużo kobiet(很多女人)
lampa lamp pięć lamp(五盏灯)
godzina godzin kilka godzin(几个小时)
ulica ulic W tym mieście jest dużo ulic.(这座城市里有很多街道。)
kawa kaw sześć kaw(六杯咖啡)

以 -ia / -ja 结尾的名词以 -i 结尾:kuchnia → kuchni,lekcja → lekcji,stacja → stacji。以辅音结尾的阴性名词(noc, rzecz, kość)加 -y / -i:nocy, rzeczy, kości。

中性名词:零词尾或软辅音结尾

以 -o 结尾的中性名词同样去掉 -o:miasto → miast,piwo → piw,słowo → słów。以 -ie 结尾的中性名词则以软辅音结尾:mieszkanie → mieszkań,pytanie → pytań,zdjęcie → zdjęć。

插入的 e

许多阴性和中性名词的词干以两个辅音结尾,尤其是在 -ka、-ko、-no、-ba 和 -ło 之前,在第二格复数中会插入一个 e(或 ie):książka 变成 książek,而不是 książk。这个规律要一个词一个词地记,因为它不是自动出现的(lampa → lamp 也有两个辅音,却不插入任何东西):

单数 第二格复数
książka książek
matka matek
sukienka sukienek
torba toreb
okno okien
jabłko jabłek
krzesło krzeseł

元音变化

少数非常常用的词还会改变词干的元音:

单数 第二格复数 变化
szkoła szkół o → ó
noga nóg o → ó
ręka rąk ę → ą
ząb zębów ą → ę

同样的规律在别的地方也会出现,参见变格中的辅音交替。

最好整体记住的不规则词

一些最常用的名词有自己的第二格复数,最好整个形式一起记。复数 lata(rok “年”的复数)变成 lat:

主格复数 第二格复数 例子
ludzie ludzi dużo ludzi(很多人)
dzieci dzieci pokój dzieci(儿童房)
lata lat Mam dwadzieścia lat.(我二十岁。)
przyjaciele przyjaciół dom przyjaciół(朋友们的家)
bracia braci dom braci(兄弟们的家)
rodzice rodziców dom rodziców(我父母的家)
oczy oczu kolor oczu(眼睛的颜色)
pieniądze pieniędzy mało pieniędzy(很少的钱)
spodnie spodni bez spodni(没有裤子)

形容词和代词

形容词和大多数代词在第二格复数中,所有性共用一个词尾:硬辅音之后是 -ych,k、g 和软辅音之后是 -ich:nowych książek, dobrych ludzi, moich przyjaciół, tych dzieci, małych okien, drogich samochodów。它们完整的变格以后再学;现在只要能认出名词旁边的 -ych / -ich 就够了。

常见错误

  • ❌ Mam pięć koty. → ✅ Mam pięć kotów.(在 pięć 之后需要第二格复数)
  • ❌ Nie ma dzieciów. → ✅ Nie ma dzieci.(dzieci 在两种形式中相同)
  • ❌ W domu jest dużo okienów. → ✅ W domu jest dużo okien.(中性名词没有词尾)
  • ❌ Nie znam tych ludzów. → ✅ Nie znam tych ludzi.(ludzi,要当作整个词来记)
  • ❌ Dużo kobiety. → ✅ Dużo kobiet.(kobiet,没有词尾)
  • ❌ Mam dwadzieścia lata. → ✅ Mam dwadzieścia lat.
  • ❌ Nie ma książk. → ✅ Nie ma książek.(插入的 e)

小测验

括号中的名词要变成第二格复数。

  1. Mam pięć ___. (kot)
  2. W pokoju nie ma ___. (okno)
  3. W mieście jest dużo ___. (kobieta)
  4. Nie znam tych ___. (ludzie)
  5. To dom moich ___. (rodzice)
  6. W torbie nie ma ___. (książka)
显示答案
  1. kotów   2. okien   3. kobiet   4. ludzi   5. rodziców   6. książek

要点

  • 第二格复数出现在 nie ma 之后、被否定的动词之后、dużo / mało / wiele 之后、5 以上的大多数数词之后(以 2–4 结尾的除外,12–14 例外),也用于所有者和前置词之后。
  • 阳性名词通常加 -ów,软辅音或咝音之后加 -i / -y(domów, koni, lekarzy)。
  • 阴性和中性名词通常是零词尾(kobiet, okien);许多词干以两个辅音结尾的词会插入 e(książek, matek)。
  • 有些词会改变元音(szkół, rąk, nóg),或者是不规则的(ludzi, dzieci, lat, przyjaciół)。
  • 形容词和代词在所有性中都以 -ych / -ich 结尾(nowych książek, moich przyjaciół)。