Nie ma mleka. Nie ma Anny w domu. Nie mam czasu.没有牛奶。安娜不在家。我没有时间。

某物存在时,波兰语说 jest,事物用主格:Jest mleko. 缺少时,句子有两处变化:jest 变成 nie ma,缺少的东西变成属格(dopełniacz):Nie ma mleka. 否定的 mieć 后面也用同一个格:Mam czas. 但 Nie mam czasu.

简单记:nie ma + 属格的缺少之物。Jest mleko. → Nie ma mleka. Jest Anna. → Nie ma Anny. 动词是固定形式 nie ma,属格词尾与 第二格(属格):所属与“一个”的数量 中的相同。

汉语用“没有”表示不存在(没有牛奶,没有时间),名词本身不变。波兰语的 nie ma 大致相当于“没有”,也可以表示“我没有时间”(nie mam czasu),不同的是缺少的东西要换上属格词尾(mleko → mleka)。

Jest 和 nie ma

对比这两个句子,注意缺少的东西已经不再是主语:

有…… 没有……
Jest mleko. Nie ma mleka.
Jest kawa. Nie ma kawy.
Jest czas. Nie ma czasu.
Jest Piotr. Nie ma Piotra.
Jest Anna. Nie ma Anny.

Nie ma 是一个固定表达。它不随性和数变化,所以缺少的男人、女人和事物都用同一个形式:Nie ma Piotra. Nie ma Anny. Nie ma książek. 它与 nie jest 不同,后者否定的是一种描述,事物仍是主语(见 用“nie”表示否定):Mleko nie jest zimne.(牛奶不凉。)表示“不在 / 不存在”时用 nie ma。

语序比较灵活,取决于想强调什么。要说明哪里缺少什么,可加上 w 或 na 和前置格(第六格(前置格):地点(w / na + 前置格)):Nie ma mleka w lodówce.(冰箱里没有牛奶。)Nie ma Piotra w pracy.(彼得不在单位。)也可以把人放在句首:Piotra nie ma w pracy.

需要掌握的属格词尾

词尾与 第二格(属格):所属与“一个”的数量 中所有者的词尾相同,所以这里只做简短复习,并给出表示“不在”的例句:

主格 属格 例句
mleko(中性) mleka Nie ma mleka.(没有牛奶。)
brat(阳性,人) brata Nie ma brata.(我哥哥不在。)
chleb(阳性,物) chleba Nie ma chleba.(没有面包。)
czas(阳性,物) czasu Nie ma czasu.(没有时间。)
kawa(以 -a 结尾的阴性) kawy Nie ma kawy.(没有咖啡。)
kuchnia(以 -ia 结尾的阴性) kuchni Nie ma kuchni.(没有厨房。)

表示物品的阳性名词词尾是 -a 或 -u,最好连同单词一起记。名词旁边的形容词和限定词也要用属格:Nie ma nowego telefonu.(没有新手机。)Nie ma mojej książki.(我的书不在。)Nie ma tego studenta.(那个学生不在。)

Nie było 和 nie będzie

这个模式在过去和将来也适用。动词同样是固定的:过去时用中性形式,将来时用第三人称单数,即使缺少的东西是复数:

现在 过去 将来
没有…… Nie ma mleka. Nie było mleka. Nie będzie mleka.
Nie ma Anny. Nie było Anny. Nie będzie Anny.
Nie ma książek. Nie było książek. Nie będzie książek.

Wczoraj nie było Piotra w pracy.(昨天彼得没在单位。)Jutro nie będzie lekcji.(明天没有课。)事物存在时,być 照常与主语保持一致(动词 być(是)的现在时,过去时:-ł, -ła, -ło 形式):Anna była w domu.(安娜在家。)nie ma 之后,缺少的东西不是主语,所以 Nie było Anny 不随性变化。

代词:nie ma mnie,nie ma go

不在的人是代词时,要用代词的属格形式:

代词 属格 例句
ja mnie Nie ma mnie w domu.(我不在家。)
ty cię / ciebie Nie ma cię w domu.(你不在家。)
on / ono go / jego Nie ma go w domu.(他不在家。)
ona jej Nie ma jej w domu.(她不在家。)
my nas Nie ma nas w domu.(我们不在家。)
wy was Nie ma was w domu.(你们不在家。)
oni / one ich Nie ma ich w domu.(他们不在家。)

代词有短形式(cię,go)时,短形式是中性的选择,长形式(ciebie,jego)则带有强调或对比的意味:Nie ma ciebie, ale jest Piotr.(你不在,但彼得在。)主格的代词见 人称代词(ja, ty, on, ona, ono, my, wy, oni, one)。

几个复数形式

缺少的东西是复数时,名词用属格复数,它有好几种模式。完整的内容可以以后再学,下面这些常用词最好当作整词来记:

主格复数 属格复数 例句
książki książek Nie ma książek.(没有书。)
dzieci dzieci Nie ma dzieci.(孩子们不在。)
domy domów Nie ma domów.(没有房子。)
studenci studentów Nie ma studentów.(学生们不在。)
okna okien Nie ma okien.(没有窗户。)
ludzie ludzi Nie ma ludzi.(没有人。)

许多阳性名词用 -ów,许多阴性和中性名词会去掉词尾(有时还会加一个 e,如 książek,okien),还有一些词是不规则的,所以遇到新词时最好查一下。

Nie mam:否定动词之后的属格

属格出现在 nie ma 之后,也出现在许多动词被否定之后。mieć(有)最容易看出来:肯定句用宾格(第四格(宾格):无生命事物与阴性名词),否定句用属格:

肯定(宾格) 否定(属格)
Mam czas. Nie mam czasu.(我没有时间。)
Mam siostrę. Nie mam siostry.(我没有姐妹。)
Mam książkę. Nie mam książki.(我没有书。)
Mam samochód. Nie mam samochodu.(我没有车。)
Mam pytanie. Nie mam pytania.(我没有问题。)

许多其他带宾格宾语的动词也有同样的变化:Widzę Annę. → Nie widzę Anny.(我看见安娜。→ 我没看见安娜。)Piję kawę. → Nie piję kawy.(我喝咖啡。→ 我不喝咖啡。)Znam to miasto. → Nie znam tego miasta.(我认识这座城市。→ 我不认识这座城市。)表示人和动物的阳性名词在两个格中形式相同(Mam brata. 和 Nie mam brata.),所以这种变化在阴性、中性名词和表示物品的阳性名词上最容易看出来。有几个常用表达最好整体记住:nie mam czasu,nie ma problemu(没问题),nie ma za co(不客气)。

常见错误

  • ❌ Nie ma mleko. → ✅ Nie ma mleka.(缺少的东西用属格)
  • ❌ Nie ma Anna w domu. → ✅ Nie ma Anny w domu.(不在的人也一样)
  • ❌ Nie jest mleka. → ✅ Nie ma mleka.(表示“没有……”要用 nie ma)
  • ❌ Nie mam czas. → ✅ Nie mam czasu.(否定的 mieć 的宾语)
  • ❌ Nie mam siostrę. → ✅ Nie mam siostry.(阴性 -ę 变成 -y)
  • ❌ Nie ma on w domu. → ✅ Nie ma go w domu.(代词的属格形式)
  • ❌ Nie były książek. → ✅ Nie było książek.(nie ma 的过去时是固定形式 nie było)

小测验

每个空格应填哪个形式?

  1. Nie ma ___ w domu. (Anna)
  2. Nie ma ___. (kawa)
  3. Nie mam ___. (czas)
  4. Nie ma ___ w domu. (ja)
  5. Wczoraj nie ___ lekcji. (być)
  6. Nie mam ___. (siostra)
显示答案
  1. Anny   2. kawy   3. czasu   4. mnie   5. było   6. siostry

要点

  • 要说某物或某人不在,用 nie ma,并把缺少的东西放在属格:Jest mleko. → Nie ma mleka.
  • Nie ma 是固定形式。过去时是 nie było,将来时是 nie będzie,与缺少之物的性和数无关。
  • 代词用属格形式:nie ma mnie, nie ma cię, nie ma go, nie ma jej, nie ma nas, nie ma was, nie ma ich。
  • 在许多被否定的动词之后,尤其是 nie mam 之后,宾语从宾格变成属格:Mam czas. → Nie mam czasu.
  • 词尾与所属一课中的相同:阳性是 -a 或 -u,中性是 -a,以 -a 结尾的阴性是 -y 或 -i;复数形式要当作整词来记。