Nie ma mleka. Nie ma Anny w domu. Nie mam czasu.没有牛奶。安娜不在家。我没有时间。
某物存在时,波兰语说 jest,事物用主格:Jest mleko. 缺少时,句子有两处变化:jest 变成 nie ma,缺少的东西变成属格(dopełniacz):Nie ma mleka. 否定的 mieć 后面也用同一个格:Mam czas. 但 Nie mam czasu.
简单记:nie ma + 属格的缺少之物。Jest mleko. → Nie ma mleka. Jest Anna. → Nie ma Anny. 动词是固定形式 nie ma,属格词尾与 第二格(属格):所属与“一个”的数量 中的相同。
汉语用“没有”表示不存在(没有牛奶,没有时间),名词本身不变。波兰语的 nie ma 大致相当于“没有”,也可以表示“我没有时间”(nie mam czasu),不同的是缺少的东西要换上属格词尾(mleko → mleka)。
Jest 和 nie ma
对比这两个句子,注意缺少的东西已经不再是主语:
| 有…… | 没有…… |
|---|---|
| Jest mleko. | Nie ma mleka. |
| Jest kawa. | Nie ma kawy. |
| Jest czas. | Nie ma czasu. |
| Jest Piotr. | Nie ma Piotra. |
| Jest Anna. | Nie ma Anny. |
Nie ma 是一个固定表达。它不随性和数变化,所以缺少的男人、女人和事物都用同一个形式:Nie ma Piotra. Nie ma Anny. Nie ma książek. 它与 nie jest 不同,后者否定的是一种描述,事物仍是主语(见 用“nie”表示否定):Mleko nie jest zimne.(牛奶不凉。)表示“不在 / 不存在”时用 nie ma。
语序比较灵活,取决于想强调什么。要说明哪里缺少什么,可加上 w 或 na 和前置格(第六格(前置格):地点(w / na + 前置格)):Nie ma mleka w lodówce.(冰箱里没有牛奶。)Nie ma Piotra w pracy.(彼得不在单位。)也可以把人放在句首:Piotra nie ma w pracy.
需要掌握的属格词尾
词尾与 第二格(属格):所属与“一个”的数量 中所有者的词尾相同,所以这里只做简短复习,并给出表示“不在”的例句:
| 主格 | 属格 | 例句 |
|---|---|---|
| mleko(中性) | mleka | Nie ma mleka.(没有牛奶。) |
| brat(阳性,人) | brata | Nie ma brata.(我哥哥不在。) |
| chleb(阳性,物) | chleba | Nie ma chleba.(没有面包。) |
| czas(阳性,物) | czasu | Nie ma czasu.(没有时间。) |
| kawa(以 -a 结尾的阴性) | kawy | Nie ma kawy.(没有咖啡。) |
| kuchnia(以 -ia 结尾的阴性) | kuchni | Nie ma kuchni.(没有厨房。) |
表示物品的阳性名词词尾是 -a 或 -u,最好连同单词一起记。名词旁边的形容词和限定词也要用属格:Nie ma nowego telefonu.(没有新手机。)Nie ma mojej książki.(我的书不在。)Nie ma tego studenta.(那个学生不在。)
Nie było 和 nie będzie
这个模式在过去和将来也适用。动词同样是固定的:过去时用中性形式,将来时用第三人称单数,即使缺少的东西是复数:
| 现在 | 过去 | 将来 | |
|---|---|---|---|
| 没有…… | Nie ma mleka. | Nie było mleka. | Nie będzie mleka. |
| Nie ma Anny. | Nie było Anny. | Nie będzie Anny. | |
| Nie ma książek. | Nie było książek. | Nie będzie książek. |
Wczoraj nie było Piotra w pracy.(昨天彼得没在单位。)Jutro nie będzie lekcji.(明天没有课。)事物存在时,być 照常与主语保持一致(动词 być(是)的现在时,过去时:-ł, -ła, -ło 形式):Anna była w domu.(安娜在家。)nie ma 之后,缺少的东西不是主语,所以 Nie było Anny 不随性变化。
代词:nie ma mnie,nie ma go
不在的人是代词时,要用代词的属格形式:
| 代词 | 属格 | 例句 |
|---|---|---|
| ja | mnie | Nie ma mnie w domu.(我不在家。) |
| ty | cię / ciebie | Nie ma cię w domu.(你不在家。) |
| on / ono | go / jego | Nie ma go w domu.(他不在家。) |
| ona | jej | Nie ma jej w domu.(她不在家。) |
| my | nas | Nie ma nas w domu.(我们不在家。) |
| wy | was | Nie ma was w domu.(你们不在家。) |
| oni / one | ich | Nie ma ich w domu.(他们不在家。) |
代词有短形式(cię,go)时,短形式是中性的选择,长形式(ciebie,jego)则带有强调或对比的意味:Nie ma ciebie, ale jest Piotr.(你不在,但彼得在。)主格的代词见 人称代词(ja, ty, on, ona, ono, my, wy, oni, one)。
几个复数形式
缺少的东西是复数时,名词用属格复数,它有好几种模式。完整的内容可以以后再学,下面这些常用词最好当作整词来记:
| 主格复数 | 属格复数 | 例句 |
|---|---|---|
| książki | książek | Nie ma książek.(没有书。) |
| dzieci | dzieci | Nie ma dzieci.(孩子们不在。) |
| domy | domów | Nie ma domów.(没有房子。) |
| studenci | studentów | Nie ma studentów.(学生们不在。) |
| okna | okien | Nie ma okien.(没有窗户。) |
| ludzie | ludzi | Nie ma ludzi.(没有人。) |
许多阳性名词用 -ów,许多阴性和中性名词会去掉词尾(有时还会加一个 e,如 książek,okien),还有一些词是不规则的,所以遇到新词时最好查一下。
Nie mam:否定动词之后的属格
属格出现在 nie ma 之后,也出现在许多动词被否定之后。mieć(有)最容易看出来:肯定句用宾格(第四格(宾格):无生命事物与阴性名词),否定句用属格:
| 肯定(宾格) | 否定(属格) |
|---|---|
| Mam czas. | Nie mam czasu.(我没有时间。) |
| Mam siostrę. | Nie mam siostry.(我没有姐妹。) |
| Mam książkę. | Nie mam książki.(我没有书。) |
| Mam samochód. | Nie mam samochodu.(我没有车。) |
| Mam pytanie. | Nie mam pytania.(我没有问题。) |
许多其他带宾格宾语的动词也有同样的变化:Widzę Annę. → Nie widzę Anny.(我看见安娜。→ 我没看见安娜。)Piję kawę. → Nie piję kawy.(我喝咖啡。→ 我不喝咖啡。)Znam to miasto. → Nie znam tego miasta.(我认识这座城市。→ 我不认识这座城市。)表示人和动物的阳性名词在两个格中形式相同(Mam brata. 和 Nie mam brata.),所以这种变化在阴性、中性名词和表示物品的阳性名词上最容易看出来。有几个常用表达最好整体记住:nie mam czasu,nie ma problemu(没问题),nie ma za co(不客气)。
常见错误
- ❌ Nie ma mleko. → ✅ Nie ma mleka.(缺少的东西用属格)
- ❌ Nie ma Anna w domu. → ✅ Nie ma Anny w domu.(不在的人也一样)
- ❌ Nie jest mleka. → ✅ Nie ma mleka.(表示“没有……”要用 nie ma)
- ❌ Nie mam czas. → ✅ Nie mam czasu.(否定的 mieć 的宾语)
- ❌ Nie mam siostrę. → ✅ Nie mam siostry.(阴性 -ę 变成 -y)
- ❌ Nie ma on w domu. → ✅ Nie ma go w domu.(代词的属格形式)
- ❌ Nie były książek. → ✅ Nie było książek.(nie ma 的过去时是固定形式 nie było)
小测验
每个空格应填哪个形式?
- Nie ma ___ w domu. (Anna)
- Nie ma ___. (kawa)
- Nie mam ___. (czas)
- Nie ma ___ w domu. (ja)
- Wczoraj nie ___ lekcji. (być)
- Nie mam ___. (siostra)
显示答案
- Anny 2. kawy 3. czasu 4. mnie 5. było 6. siostry
想马上练一练吗?
要点
- 要说某物或某人不在,用 nie ma,并把缺少的东西放在属格:Jest mleko. → Nie ma mleka.
- Nie ma 是固定形式。过去时是 nie było,将来时是 nie będzie,与缺少之物的性和数无关。
- 代词用属格形式:nie ma mnie, nie ma cię, nie ma go, nie ma jej, nie ma nas, nie ma was, nie ma ich。
- 在许多被否定的动词之后,尤其是 nie mam 之后,宾语从宾格变成属格:Mam czas. → Nie mam czasu.
- 词尾与所属一课中的相同:阳性是 -a 或 -u,中性是 -a,以 -a 结尾的阴性是 -y 或 -i;复数形式要当作整词来记。