Jestem Anna. Jestem z Polski. Jestem w domu. Jestem zmęczona.我是安娜。我来自波兰。我在家。我累了。
Być(是、在)是波兰语里最有用的动词。它的现在时很短,而且不规则,所以值得背下来。用它可以说明一个人是谁、在哪里、来自哪里以及是什么样的。
简要规则:jestem, jesteś, jest, jesteśmy, jesteście, są。动词形式本身就表明人称,所以代词(ja、ty……)通常省略:Jestem w domu.
汉语的“是”不随人称变化(我是、你是、他是),而波兰语的 być 每个人称都有不同的形式。汉语说“我很累”时可以不用“是”,波兰语的形容词前则需要 być(Jestem zmęczony)。另外,być 后面接表示职业的名词时,名词要用第五格(工具格):Jestem studentem。
być 的现在时
| 人称 | 代词 | 形式 |
|---|---|---|
| 单数第一人称 | ja | jestem(我是 / 我在) |
| 单数第二人称 | ty | jesteś(你是 / 你在) |
| 单数第三人称 | on / ona / ono | jest(他 / 她 / 它是、在) |
| 复数第一人称 | my | jesteśmy(我们是、在) |
| 复数第二人称 | wy | jesteście(你们是、在) |
| 复数第三人称 | oni / one | są(他们 / 她们 / 它们是、在) |
请注意两点:
- jest 用于 on, ona, ono,也用于带 pan 和 pani 的礼貌称呼(Pan jest Polakiem?);są 用于 oni 和 one,也用于 państwo(参见用 pan / pani / państwo 表示礼貌称呼)。
- 在现在时中,男性和女性使用相同的 być 形式。性只在形容词或过去时中体现(byłem、byłam,参见过去时:-ł, -ła, -ło 形式)。
关于代词本身,参见人称代词。
省略代词
第一、第二人称时,być 的形式已经表明是谁,所以代词通常省略。表示对比、强调或简短回答时才加上:
- Jestem w domu.(我在家。)
- Jesteście zmęczeni?(你们累了吗?)
- Ja jestem z Polski, a ty jesteś z Niemiec.(我来自波兰,你来自德国。)
- Kto jest lekarzem? — Ja jestem.(谁是医生?——我。)
jest 和 są 看不出指的是谁,所以通常保留名词或代词(Anna jest w domu.、Oni są w domu.),除非上一句已经说清楚。
在哪里、来自哪里
表示地点时,być 后面接介词,如 w(在……里)、na(在……上)或 z(来自):
- Jestem w domu.(我在家。)
- Anna jest na uniwersytecie.(安娜在大学。)
- Jesteśmy z Polski.(我们来自波兰。)
当 w 和 na 表示事物所在的位置时,名词要用一种特殊形式,即第六格(前置格,w domu、w Warszawie),另有专文介绍:第六格(前置格):地点。现在只需把这些说法当作固定表达来认识和使用即可。
是什么样的:być 加形容词
后面接形容词时,形容词用主格,并在性和数上与主语保持一致:
- Piotr jest zmęczony.(彼得累了。)
- Anna jest zmęczona.(安娜累了。)
- Dziecko jest zmęczone.(孩子累了。)
- Studenci są zmęczeni.(学生们累了。)
因此说话人的性别能从形容词看出来:男性说 Jestem zmęczony,女性说 Jestem zmęczona。一致关系的规则另有专文:主格中形容词的一致。
是谁、是什么:być 加名词
说明职业或身份时,波兰语在 być 后用**第五格(工具格)**的名词,而不是主格:
- Jestem studentem.(我是学生,男性说。)
- Jestem studentką.(我是学生,女性说。)
- Anna jest nauczycielką.(安娜是老师。)
所以 Jestem student 在波兰语里听起来不对。词尾见第五格(工具格):职业与“z”。
要称呼或指认某物,有一个更简单的句型,用 to(这是),名词保持主格:
- To jest Anna.(这是安娜。)
- To jest mój brat.(这是我哥哥 / 弟弟。)
- Piotr to nauczyciel.(彼得是老师。)
指着某人或某物说“这是什么”时用 to jest;描述某人的职业或身份时用 być 加第五格。另见主格。
否定与疑问
否定时,nie 放在动词前面,单独书写:
- Nie jestem w domu.(我不在家。)
- Anna nie jest lekarką.(安娜不是医生。)
- Nie jesteśmy zmęczeni.(我们不累。)
是非疑问句可以用 czy 开头,也可以只靠语调:
- Czy jesteś z Polski?(你来自波兰吗?)
- Jesteś z Polski?(你来自波兰吗?)
关于否定,参见用“nie”表示否定;关于疑问句,参见疑问句:czy 与疑问词。
表示“有”的 jest 与 nie ma
Jest 和 są 也表示某物存在或在场:W pokoju jest stół.(房间里有一张桌子。)W domu są dzieci.(家里有孩子。)这种意思的否定不是 nie jest,而是 nie ma,并且要用另一个格:第二格(属格):用“nie ma”表示不存在。
常见错误
- ❌ Jestem student. → ✅ Jestem studentem.(być 后的名词用第五格)
- ❌ Ja jest w domu. → ✅ Ja jestem w domu.(jest 属于第三人称,ja 要配 jestem)
- ❌ Oni jest w domu. → ✅ Oni są w domu.(复数用 są)
- ❌ Piotr jest zmęczona. → ✅ Piotr jest zmęczony.(形容词要与主语的性一致)
- ❌ Nie jestem lekarz. → ✅ Nie jestem lekarzem.(否定句中也保持第五格)
- ❌ Jestem nie w domu. → ✅ Nie jestem w domu.(nie 放在动词前)
小测验
请选出 być 的正确形式。
- Ja ___ z Polski.
- Anna ___ w domu.
- My ___ studentami.
- Wy ___ zmęczeni.
- Oni ___ w kuchni.
- Ty ___ lekarką.
显示答案
- jestem 2. jest 3. jesteśmy 4. jesteście 5. są 6. jesteś
想马上练一练吗?
要点回顾
- być 的现在时是 jestem, jesteś, jest, jesteśmy, jesteście, są。
- jest 用于 on, ona, ono,są 用于 oni, one。
- 动词形式表明人称,所以 ja, ty, my, wy 通常省略,对比或强调时才加上。
- 接形容词时,形容词用主格并与主语一致:Jestem zmęczony / zmęczona.
- 接表示职业或身份的名词时,być 要求第五格(Jestem studentem);称呼或指认事物用 to jest 加主格。
- 否定:nie 放在动词前。表示“没有……”时,波兰语用 nie ma,而不是 nie jest。