Jestem Anna. Jestem z Polski. Jestem w domu. Jestem zmęczona.我是安娜。我来自波兰。我在家。我累了。

Być(是、在)是波兰语里最有用的动词。它的现在时很短,而且不规则,所以值得背下来。用它可以说明一个人是谁、在哪里、来自哪里以及是什么样的。

简要规则:jestem, jesteś, jest, jesteśmy, jesteście, są。动词形式本身就表明人称,所以代词(ja、ty……)通常省略:Jestem w domu.

汉语的“是”不随人称变化(我是、你是、他是),而波兰语的 być 每个人称都有不同的形式。汉语说“我很累”时可以不用“是”,波兰语的形容词前则需要 być(Jestem zmęczony)。另外,być 后面接表示职业的名词时,名词要用第五格(工具格):Jestem studentem。

być 的现在时

人称 代词 形式
单数第一人称 ja jestem(我是 / 我在)
单数第二人称 ty jesteś(你是 / 你在)
单数第三人称 on / ona / ono jest(他 / 她 / 它是、在)
复数第一人称 my jesteśmy(我们是、在)
复数第二人称 wy jesteście(你们是、在)
复数第三人称 oni / one są(他们 / 她们 / 它们是、在)

请注意两点:

关于代词本身,参见人称代词。

省略代词

第一、第二人称时,być 的形式已经表明是谁,所以代词通常省略。表示对比、强调或简短回答时才加上:

  • Jestem w domu.(我在家。)
  • Jesteście zmęczeni?(你们累了吗?)
  • Ja jestem z Polski, a ty jesteś z Niemiec.(我来自波兰,你来自德国。)
  • Kto jest lekarzem? — Ja jestem.(谁是医生?——我。)

jest 和 są 看不出指的是谁,所以通常保留名词或代词(Anna jest w domu.、Oni są w domu.),除非上一句已经说清楚。

在哪里、来自哪里

表示地点时,być 后面接介词,如 w(在……里)、na(在……上)或 z(来自):

  • Jestem w domu.(我在家。)
  • Anna jest na uniwersytecie.(安娜在大学。)
  • Jesteśmy z Polski.(我们来自波兰。)

当 w 和 na 表示事物所在的位置时,名词要用一种特殊形式,即第六格(前置格,w domu、w Warszawie),另有专文介绍:第六格(前置格):地点。现在只需把这些说法当作固定表达来认识和使用即可。

是什么样的:być 加形容词

后面接形容词时,形容词用主格,并在性和数上与主语保持一致:

  • Piotr jest zmęczony.(彼得累了。)
  • Anna jest zmęczona.(安娜累了。)
  • Dziecko jest zmęczone.(孩子累了。)
  • Studenci są zmęczeni.(学生们累了。)

因此说话人的性别能从形容词看出来:男性说 Jestem zmęczony,女性说 Jestem zmęczona。一致关系的规则另有专文:主格中形容词的一致。

是谁、是什么:być 加名词

说明职业或身份时,波兰语在 być 后用**第五格(工具格)**的名词,而不是主格:

  • Jestem studentem.(我是学生,男性说。)
  • Jestem studentką.(我是学生,女性说。)
  • Anna jest nauczycielką.(安娜是老师。)

所以 Jestem student 在波兰语里听起来不对。词尾见第五格(工具格):职业与“z”。

要称呼或指认某物,有一个更简单的句型,用 to(这是),名词保持主格:

  • To jest Anna.(这是安娜。)
  • To jest mój brat.(这是我哥哥 / 弟弟。)
  • Piotr to nauczyciel.(彼得是老师。)

指着某人或某物说“这是什么”时用 to jest;描述某人的职业或身份时用 być 加第五格。另见主格。

否定与疑问

否定时,nie 放在动词前面,单独书写:

  • Nie jestem w domu.(我不在家。)
  • Anna nie jest lekarką.(安娜不是医生。)
  • Nie jesteśmy zmęczeni.(我们不累。)

是非疑问句可以用 czy 开头,也可以只靠语调:

  • Czy jesteś z Polski?(你来自波兰吗?)
  • Jesteś z Polski?(你来自波兰吗?)

关于否定,参见用“nie”表示否定;关于疑问句,参见疑问句:czy 与疑问词。

表示“有”的 jest 与 nie ma

Jest 和 są 也表示某物存在或在场:W pokoju jest stół.(房间里有一张桌子。)W domu są dzieci.(家里有孩子。)这种意思的否定不是 nie jest,而是 nie ma,并且要用另一个格:第二格(属格):用“nie ma”表示不存在。

常见错误

  • ❌ Jestem student. → ✅ Jestem studentem.(być 后的名词用第五格)
  • ❌ Ja jest w domu. → ✅ Ja jestem w domu.(jest 属于第三人称,ja 要配 jestem)
  • ❌ Oni jest w domu. → ✅ Oni są w domu.(复数用 są)
  • ❌ Piotr jest zmęczona. → ✅ Piotr jest zmęczony.(形容词要与主语的性一致)
  • ❌ Nie jestem lekarz. → ✅ Nie jestem lekarzem.(否定句中也保持第五格)
  • ❌ Jestem nie w domu. → ✅ Nie jestem w domu.(nie 放在动词前)

小测验

请选出 być 的正确形式。

  1. Ja ___ z Polski.
  2. Anna ___ w domu.
  3. My ___ studentami.
  4. Wy ___ zmęczeni.
  5. Oni ___ w kuchni.
  6. Ty ___ lekarką.
显示答案
  1. jestem   2. jest   3. jesteśmy   4. jesteście   5. są   6. jesteś

要点回顾

  • być 的现在时是 jestem, jesteś, jest, jesteśmy, jesteście, są。
  • jest 用于 on, ona, ono,są 用于 oni, one。
  • 动词形式表明人称,所以 ja, ty, my, wy 通常省略,对比或强调时才加上。
  • 接形容词时,形容词用主格并与主语一致:Jestem zmęczony / zmęczona.
  • 接表示职业或身份的名词时,być 要求第五格(Jestem studentem);称呼或指认事物用 to jest 加主格。
  • 否定:nie 放在动词前。表示“没有……”时,波兰语用 nie ma,而不是 nie jest。