Nie ma książek. Mam pięć kotów. W mieście jest dużo ludzi.本がありません。猫が5匹います。町には人がたくさんいます。

この3つの文は同じ格、生格複数を使っています。nie ma や pięć、dużo のあとでは、ふつうの複数形(książki, koty, ludzie)ではなく、専用の語尾をもつ特別な形になります。おもな型を知っておけば、たいていの名詞でこの形を作れます。

ひとことで言うと:男性名詞はふつう -ów です(dom → domów)。語幹が軟子音や歯擦音で終わる場合は、たいてい -i / -y になります(koń → koni, lekarz → lekarzy)。女性名詞と中性名詞はふつう語尾が落ちます(kobieta → kobiet, okno → okien)。語によっては e が入ります(książka → książek)。よく使う少数の語は不規則です(ludzie → ludzi, dziecko → dzieci)。

日本語の名詞は格によって形が変わらず、否定や数量表現のあとでもそのままです(本がない、猫が5匹、人がたくさん)。ポーランド語では名詞の語尾が変わります:nie ma książek、pięć kotów、dużo ludzi。

生格複数が現れる場面

この形は、日常のいくつかの場面で必要になります:

  • nie ma / nie było / nie będzie のあと:Nie ma biletów.(生格:「nie ma」による不在を参照);
  • 否定された動詞のあと:Nie mam pytań. Nie znam tych ludzi.;
  • dużo, mało, wiele, więcej, mniej などの数量を表す語のあと:dużo ludzi, mało pieniędzy, wiele lat;
  • 5以上のほとんどの数のあと:pięć książek, dziesięć lat, dwadzieścia jeden lat, dwadzieścia osób(2–4 で終わる数、たとえば22–24や32–34のあとは主格複数で、dwa koty と同じです。12–14は生格複数です。基数 1〜20を参照);
  • 持ち主や部分を表すとき:dom rodziców, pokój dzieci(生格:所有と「1つの量」を参照);
  • bez, dla, do, od, u など、多くの前置詞のあと:bez pieniędzy, dla dzieci, do rodziców。

生格複数には男性専用の形がありません。主格複数では男性人称の形とそれ以外の形が分かれますが(男性人称複数と非男性人称複数を参照)、生格複数では分かれません。

男性名詞:-ów または -i / -y

ほとんどの男性名詞は -ów になります:

単数 生格複数 例
dom domów pięć domów(5軒の家)
kot kotów Nie ma kotów.(猫がいません。)
student studentów dużo studentów(たくさんの学生)
samochód samochodów pięć samochodów(5台の車)
kolega kolegów Nie mam kolegów.(友だちがいません。)

語幹が軟子音や歯擦音で終わる男性名詞は、たいてい代わりに -i か -y になります:

単数 生格複数 例
koń koni pięć koni(5頭の馬)
lekarz lekarzy dużo lekarzy(たくさんの医者)
nóż noży bez noży(ナイフなしで)
nauczyciel nauczycieli pokój nauczycieli(教員室)

-ek と -ec で終わる名詞は、-ów の前で e が落ちます:ołówek → ołówków、Niemiec → Niemców。ほかにも同じように母音が落ちる語があります。例:pies → psów。

女性名詞:語尾なし

-a で終わる女性名詞は、ふつう -a が落ち、生格複数は語幹だけの形になります:

単数 生格複数 例
kobieta kobiet dużo kobiet(たくさんの女性)
lampa lamp pięć lamp(5つのランプ)
godzina godzin kilka godzin(数時間)
ulica ulic W tym mieście jest dużo ulic.(この町には通りがたくさんあります。)
kawa kaw sześć kaw(6杯のコーヒー)

-ia / -ja で終わる名詞は -i で終わります:kuchnia → kuchni、lekcja → lekcji、stacja → stacji。子音で終わる女性名詞(noc, rzecz, kość)は -y / -i になります:nocy, rzeczy, kości。

中性名詞:語尾なし、または軟子音で終わる形

-o で終わる中性名詞も -o が落ちます:miasto → miast、piwo → piw、słowo → słów。-ie で終わる中性名詞は、軟子音で終わる形になります:mieszkanie → mieszkań、pytanie → pytań、zdjęcie → zdjęć。

挿入される e

語幹が子音2つで終わる女性名詞と中性名詞の多く、とくに -ka、-ko、-no、-ba、-ło の前では、生格複数で e(または ie)が入ります:książka は książk ではなく książek になります。この型は自動的ではないので、語ごとに覚えます(lampa → lamp も子音が2つですが、何も入りません):

単数 生格複数
książka książek
matka matek
sukienka sukienek
torba toreb
okno okien
jabłko jabłek
krzesło krzeseł

母音の交替

とてもよく使ういくつかの語では、語幹の母音も変わります:

単数 生格複数 交替
szkoła szkół o → ó
noga nóg o → ó
ręka rąk ę → ą
ząb zębów ą → ę

同じ型はほかの場所にも現れます。格変化における子音交替を参照してください。

まとめて覚えたい不規則な語

もっともよく使う名詞のいくつかは、独自の生格複数をもっています。形ごと覚えるのがおすすめです。複数形 lata(rok「年」の複数形)は lat になります:

主格複数 生格複数 例
ludzie ludzi dużo ludzi(たくさんの人)
dzieci dzieci pokój dzieci(子ども部屋)
lata lat Mam dwadzieścia lat.(私は20歳です。)
przyjaciele przyjaciół dom przyjaciół(友だちの家)
bracia braci dom braci(兄弟の家)
rodzice rodziców dom rodziców(私の両親の家)
oczy oczu kolor oczu(目の色)
pieniądze pieniędzy mało pieniędzy(わずかなお金)
spodnie spodni bez spodni(ズボンなしで)

形容詞と代名詞

形容詞とほとんどの代名詞は、生格複数の語尾が全ての性で1つです。硬子音のあとは -ych、k, g と軟子音のあとは -ich です:nowych książek, dobrych ludzi, moich przyjaciół, tych dzieci, małych okien, drogich samochodów。完全な語形変化はあとで扱います。今は、生格複数の名詞のそばにある -ych / -ich が見分けられれば十分です。

よくある間違い

  • ❌ Mam pięć koty. → ✅ Mam pięć kotów.(pięć のあとは生格複数が必要です)
  • ❌ Nie ma dzieciów. → ✅ Nie ma dzieci.(dzieci は2つの形で同じです)
  • ❌ W domu jest dużo okienów. → ✅ W domu jest dużo okien.(中性名詞に語尾はありません)
  • ❌ Nie znam tych ludzów. → ✅ Nie znam tych ludzi.(ludzi は1語としてまとめて覚えます)
  • ❌ Dużo kobiety. → ✅ Dużo kobiet.(kobiet、語尾なし)
  • ❌ Mam dwadzieścia lata. → ✅ Mam dwadzieścia lat.
  • ❌ Nie ma książk. → ✅ Nie ma książek.(挿入される e)

ミニチェック

かっこの中の名詞を生格複数にします。

  1. Mam pięć ___. (kot)
  2. W pokoju nie ma ___. (okno)
  3. W mieście jest dużo ___. (kobieta)
  4. Nie znam tych ___. (ludzie)
  5. To dom moich ___. (rodzice)
  6. W torbie nie ma ___. (książka)
答えを見る
  1. kotów   2. okien   3. kobiet   4. ludzi   5. rodziców   6. książek

ポイント

  • 生格複数は、nie ma のあと、否定された動詞のあと、dużo / mało / wiele のあと、5以上のほとんどの数のあと(2–4 で終わる数は除く。ただし12–14は含む)、さらに持ち主を表すときや前置詞のあとに現れます。
  • 男性名詞はふつう -ów、軟子音と歯擦音のあとは -i / -y です(domów, koni, lekarzy)。
  • 女性名詞と中性名詞はふつう語尾なしです(kobiet, okien)。語幹が子音2つで終わる語の多くは e が入ります(książek, matek)。
  • 母音が変わる語(szkół, rąk, nóg)や不規則な語(ludzi, dzieci, lat, przyjaciół)もあります。
  • 形容詞と代名詞は、全ての性で -ych / -ich で終わります(nowych książek, moich przyjaciół)。