Nie ma książek. Mam pięć kotów. W mieście jest dużo ludzi.本がありません。猫が5匹います。町には人がたくさんいます。
この3つの文は同じ格、生格複数を使っています。nie ma や pięć、dużo のあとでは、ふつうの複数形(książki, koty, ludzie)ではなく、専用の語尾をもつ特別な形になります。おもな型を知っておけば、たいていの名詞でこの形を作れます。
ひとことで言うと:男性名詞はふつう -ów です(dom → domów)。語幹が軟子音や歯擦音で終わる場合は、たいてい -i / -y になります(koń → koni, lekarz → lekarzy)。女性名詞と中性名詞はふつう語尾が落ちます(kobieta → kobiet, okno → okien)。語によっては e が入ります(książka → książek)。よく使う少数の語は不規則です(ludzie → ludzi, dziecko → dzieci)。
日本語の名詞は格によって形が変わらず、否定や数量表現のあとでもそのままです(本がない、猫が5匹、人がたくさん)。ポーランド語では名詞の語尾が変わります:nie ma książek、pięć kotów、dużo ludzi。
生格複数が現れる場面
この形は、日常のいくつかの場面で必要になります:
- nie ma / nie było / nie będzie のあと:Nie ma biletów.(生格:「nie ma」による不在を参照);
- 否定された動詞のあと:Nie mam pytań. Nie znam tych ludzi.;
- dużo, mało, wiele, więcej, mniej などの数量を表す語のあと:dużo ludzi, mało pieniędzy, wiele lat;
- 5以上のほとんどの数のあと:pięć książek, dziesięć lat, dwadzieścia jeden lat, dwadzieścia osób(2–4 で終わる数、たとえば22–24や32–34のあとは主格複数で、dwa koty と同じです。12–14は生格複数です。基数 1〜20を参照);
- 持ち主や部分を表すとき:dom rodziców, pokój dzieci(生格:所有と「1つの量」を参照);
- bez, dla, do, od, u など、多くの前置詞のあと:bez pieniędzy, dla dzieci, do rodziców。
生格複数には男性専用の形がありません。主格複数では男性人称の形とそれ以外の形が分かれますが(男性人称複数と非男性人称複数を参照)、生格複数では分かれません。
男性名詞:-ów または -i / -y
ほとんどの男性名詞は -ów になります:
| 単数 | 生格複数 | 例 |
|---|---|---|
| dom | domów | pięć domów(5軒の家) |
| kot | kotów | Nie ma kotów.(猫がいません。) |
| student | studentów | dużo studentów(たくさんの学生) |
| samochód | samochodów | pięć samochodów(5台の車) |
| kolega | kolegów | Nie mam kolegów.(友だちがいません。) |
語幹が軟子音や歯擦音で終わる男性名詞は、たいてい代わりに -i か -y になります:
| 単数 | 生格複数 | 例 |
|---|---|---|
| koń | koni | pięć koni(5頭の馬) |
| lekarz | lekarzy | dużo lekarzy(たくさんの医者) |
| nóż | noży | bez noży(ナイフなしで) |
| nauczyciel | nauczycieli | pokój nauczycieli(教員室) |
-ek と -ec で終わる名詞は、-ów の前で e が落ちます:ołówek → ołówków、Niemiec → Niemców。ほかにも同じように母音が落ちる語があります。例:pies → psów。
女性名詞:語尾なし
-a で終わる女性名詞は、ふつう -a が落ち、生格複数は語幹だけの形になります:
| 単数 | 生格複数 | 例 |
|---|---|---|
| kobieta | kobiet | dużo kobiet(たくさんの女性) |
| lampa | lamp | pięć lamp(5つのランプ) |
| godzina | godzin | kilka godzin(数時間) |
| ulica | ulic | W tym mieście jest dużo ulic.(この町には通りがたくさんあります。) |
| kawa | kaw | sześć kaw(6杯のコーヒー) |
-ia / -ja で終わる名詞は -i で終わります:kuchnia → kuchni、lekcja → lekcji、stacja → stacji。子音で終わる女性名詞(noc, rzecz, kość)は -y / -i になります:nocy, rzeczy, kości。
中性名詞:語尾なし、または軟子音で終わる形
-o で終わる中性名詞も -o が落ちます:miasto → miast、piwo → piw、słowo → słów。-ie で終わる中性名詞は、軟子音で終わる形になります:mieszkanie → mieszkań、pytanie → pytań、zdjęcie → zdjęć。
挿入される e
語幹が子音2つで終わる女性名詞と中性名詞の多く、とくに -ka、-ko、-no、-ba、-ło の前では、生格複数で e(または ie)が入ります:książka は książk ではなく książek になります。この型は自動的ではないので、語ごとに覚えます(lampa → lamp も子音が2つですが、何も入りません):
| 単数 | 生格複数 |
|---|---|
| książka | książek |
| matka | matek |
| sukienka | sukienek |
| torba | toreb |
| okno | okien |
| jabłko | jabłek |
| krzesło | krzeseł |
母音の交替
とてもよく使ういくつかの語では、語幹の母音も変わります:
| 単数 | 生格複数 | 交替 |
|---|---|---|
| szkoła | szkół | o → ó |
| noga | nóg | o → ó |
| ręka | rąk | ę → ą |
| ząb | zębów | ą → ę |
同じ型はほかの場所にも現れます。格変化における子音交替を参照してください。
まとめて覚えたい不規則な語
もっともよく使う名詞のいくつかは、独自の生格複数をもっています。形ごと覚えるのがおすすめです。複数形 lata(rok「年」の複数形)は lat になります:
| 主格複数 | 生格複数 | 例 |
|---|---|---|
| ludzie | ludzi | dużo ludzi(たくさんの人) |
| dzieci | dzieci | pokój dzieci(子ども部屋) |
| lata | lat | Mam dwadzieścia lat.(私は20歳です。) |
| przyjaciele | przyjaciół | dom przyjaciół(友だちの家) |
| bracia | braci | dom braci(兄弟の家) |
| rodzice | rodziców | dom rodziców(私の両親の家) |
| oczy | oczu | kolor oczu(目の色) |
| pieniądze | pieniędzy | mało pieniędzy(わずかなお金) |
| spodnie | spodni | bez spodni(ズボンなしで) |
形容詞と代名詞
形容詞とほとんどの代名詞は、生格複数の語尾が全ての性で1つです。硬子音のあとは -ych、k, g と軟子音のあとは -ich です:nowych książek, dobrych ludzi, moich przyjaciół, tych dzieci, małych okien, drogich samochodów。完全な語形変化はあとで扱います。今は、生格複数の名詞のそばにある -ych / -ich が見分けられれば十分です。
よくある間違い
- ❌ Mam pięć koty. → ✅ Mam pięć kotów.(pięć のあとは生格複数が必要です)
- ❌ Nie ma dzieciów. → ✅ Nie ma dzieci.(dzieci は2つの形で同じです)
- ❌ W domu jest dużo okienów. → ✅ W domu jest dużo okien.(中性名詞に語尾はありません)
- ❌ Nie znam tych ludzów. → ✅ Nie znam tych ludzi.(ludzi は1語としてまとめて覚えます)
- ❌ Dużo kobiety. → ✅ Dużo kobiet.(kobiet、語尾なし)
- ❌ Mam dwadzieścia lata. → ✅ Mam dwadzieścia lat.
- ❌ Nie ma książk. → ✅ Nie ma książek.(挿入される e)
ミニチェック
かっこの中の名詞を生格複数にします。
- Mam pięć ___. (kot)
- W pokoju nie ma ___. (okno)
- W mieście jest dużo ___. (kobieta)
- Nie znam tych ___. (ludzie)
- To dom moich ___. (rodzice)
- W torbie nie ma ___. (książka)
答えを見る
- kotów 2. okien 3. kobiet 4. ludzi 5. rodziców 6. książek
さっそく使ってみませんか?
- スマホで声に出してみる — Android アプリでは、あなたのレベルに合った新しい単語が毎日届き、どんな話題でもやさしい添削つきでおしゃべりできます。
- 短いエクササイズを試す — チューターが、学んでいるテーマに合わせて練習を組み立てます。 練習を始める →
- 自分の文章をチェックする — 何か書いてみると、より自然になる言い方が見つかります。 文法チェッカーを試す →
ポイント
- 生格複数は、nie ma のあと、否定された動詞のあと、dużo / mało / wiele のあと、5以上のほとんどの数のあと(2–4 で終わる数は除く。ただし12–14は含む)、さらに持ち主を表すときや前置詞のあとに現れます。
- 男性名詞はふつう -ów、軟子音と歯擦音のあとは -i / -y です(domów, koni, lekarzy)。
- 女性名詞と中性名詞はふつう語尾なしです(kobiet, okien)。語幹が子音2つで終わる語の多くは e が入ります(książek, matek)。
- 母音が変わる語(szkół, rąk, nóg)や不規則な語(ludzi, dzieci, lat, przyjaciół)もあります。
- 形容詞と代名詞は、全ての性で -ych / -ich で終わります(nowych książek, moich przyjaciół)。