Idę do sklepu. Chodzę do szkoły. Jadę do Krakowa. Co roku jeździmy do Polski.私は店に行きます。私は学校に通っています。私はクラクフに向かっています。毎年私たちはポーランドに行きます。
ポーランド語には、「行く」にあたる動詞が1つだけあるわけではありません。どの動詞を使うかは、2つの問いで決まります。徒歩か、乗り物か、そして目的地に向かう1回の移動か、繰り返しや一般的な行為かです。こうして2組の動詞ができ、それぞれの組は同じ意味の2つのバージョンになっています。
要点:徒歩で1回の移動なら iść(idę do sklepu)。徒歩で繰り返しや一般的なら chodzić(chodzę do szkoły)。乗り物で1回の移動なら jechać(jadę do Krakowa)。乗り物で繰り返しや一般的なら jeździć(jeżdżę do pracy)。
日本語の「行く」はこれらすべてに使え、手段は「歩いて」「バスで」のような言い方で加えます。「通う」が chodzić / jeździć の「繰り返し通う」に近いことも、よくあります(学校に通う ≈ chodzić do szkoły)。ポーランド語では移動の手段が動詞そのものに含まれ(iść か jechać)、さらに1回の移動と繰り返しの移動のどちらかも動詞で選びます(iść か chodzić)。
2組、4つの動詞
| 徒歩 | 乗り物 | |
|---|---|---|
| 1つの方向:目的地に向かう1回の移動 | iść | jechać |
| 繰り返しや一般的:習慣、往復、決まった目的地なし | chodzić | jeździć |
4つとも不完了体です(動詞のアスペクト:不完了体と完了体(入門) を参照)。ポーランド語の文法書では、上の行を czasowniki ruchu jednokierunkowe(一方向の移動動詞)、下の行を wielokierunkowe(多方向の移動動詞)と呼びます。
現在形
Iść と jechać は不規則で、そのまま覚えるのが一番です(どこかへ行く:do + 生格、na / w + 対格 で出てきました)。Chodzić と jeździć は 現在形:-ę, -isz / -ysz 型の動詞(robić, mówić) のパターンで活用し、jeździć は2つの形で子音が変わります。
| iść | chodzić | jechać | jeździć | |
|---|---|---|---|---|
| ja | idę | chodzę | jadę | jeżdżę |
| ty | idziesz | chodzisz | jedziesz | jeździsz |
| on / ona / ono | idzie | chodzi | jedzie | jeździ |
| my | idziemy | chodzimy | jedziemy | jeździmy |
| wy | idziecie | chodzicie | jedziecie | jeździcie |
| oni / one | idą | chodzą | jadą | jeżdżą |
idziesz の綴り(idzisz ではありません)と、jeżdżę・jeżdżą の ż に注意してください。jeździsz, jeździ, jeździmy, jeździcie には ż はありません。
1つの方向:iść と jechać
目的地に向かって1回の移動をしているときに使います。その移動は今まさに行われていることもあれば、予定されている1回の旅行のこともあります。
- Dokąd idziesz? – Idę do sklepu.(どこに行くの? ― 店に行くよ。)
- Jadę autobusem do pracy.(バスで仕事に向かっています。)
- Jutro jadę do Warszawy.(明日ワルシャワに行きます。)
- Jutro idę do dentysty.(明日歯医者に行きます。)
疑問詞は Dokąd?(どこへ)で、行き先の作り方は どこかへ行く:do + 生格、na / w + 対格 と同じです:do domu, na dworzec, do lekarza。
過去形では、一方向の動詞は進行していた移動を表し、途中で何かに中断されることがよくあります。
- Szedłem do domu, kiedy spotkałem Annę.(家に歩いて帰る途中でアンナに会いました。)
- Jechaliśmy do Gdańska, gdy zaczęło padać.(グダンスクに向かっているときに雨が降り出しました。)
iść の過去形の語幹は変わります(szedł, szła, szli)。これは 過去形:不規則な語幹と人称語尾(mógł, szedł, jadł) で扱っています。Jechać の過去形は規則的です:jechał, jechała, jechali。
繰り返しや一般的:chodzić と jeździć
目的地に向かう1回の移動ではないときは、ふつうこの2つの動詞を使います。いくつかの場面をカバーします。
1. 習慣や定期的な移動。
- Codziennie chodzę do pracy.(毎日歩いて仕事に行きます。)
- Co roku jeździmy do Polski.(毎年私たちはポーランドに行きます。)
- Chodzę na basen we wtorki.(火曜日にプールに通っています。)
2. 定期的に通うこと。この動詞は、その人が生徒、会員、常連であることを表します。この意味の chodzić は、どうやって行くかについては何も言いません。
- Moja córka chodzi do szkoły.(私の娘は学校に通っています。)
- Mój brat chodzi na angielski.(兄は英語の授業に通っています。)
3. 1つの目的地なしに動き回ること。 po + 前置格を使います。po parku は「公園の中を」という意味です。
- Lubię chodzić po mieście.(街を歩き回るのが好きです。)
- Dzieci chodzą po parku.(子どもたちが公園を歩き回っています。)
4. 能力や一般的な活動。
- Dziecko już chodzi.(その子はもう歩けます。)
- Umiem jeździć na rowerze.(自転車に乗れます。)
- Nie lubię jeździć samochodem.(車を運転するのは好きではありません。)
5. 過去に繰り返した移動。
- Kiedyś chodziłem do tej szkoły.(昔はこの学校に通っていました。)
- Często jeździłem do Polski.(よくポーランドに行っていました。)
頻度を尋ねる質問にもこの動詞を使います:Jak często jeździsz do Polski?(どのくらいの頻度でポーランドに行きますか。)
どこかに1回行って戻ってきたことを言うとき、ポーランド語は移動動詞ではなく być をよく使います:Wczoraj byłem w kinie.(昨日は映画館に行きました。直訳は「映画館にいました」。)移動そのものが大事なときは、完了体の poszedłem / pojechałem も自然です:Wczoraj pojechałem do Krakowa.(昨日クラクフに行きました。)
繰り返しを表す動詞の未来形は、未来形:不完了体(będę + 不定詞または過去形) のように będę + 不定詞で作ります:Będę chodzić na basen.(これからプールに通うつもりです。)将来の1回の移動には、現在形(Jutro jadę do Krakowa)や、完了体の pójść と pojechać(未来形:完了体(単純未来) を参照)がよく使われます:Pójdę do kina. Pojadę do Krakowa.
何で行くか
Jechać と jeździć は陸上のどんな乗り物にも使え、乗り物は前置詞なしで造格にします(造格:職業と「z」(〜と一緒に) を参照)。
| 主格 | 造格 | 例 |
|---|---|---|
| autobus | autobusem | Jadę autobusem. |
| pociąg | pociągiem | Jedziemy pociągiem. |
| samochód | samochodem | Jeżdżę do pracy samochodem. |
| rower | rowerem | Jedzie rowerem. |
| taksówka | taksówką | Jadę taksówką. |
徒歩のときは pieszo や na piechotę を加えられます:Idę pieszo. Chodzę do szkoły na piechotę. 飛行機には別の動詞(lecieć、下を参照)を使います。
同じタイプのほかの対
ほかにもいくつかの移動動詞が同じ仕組みで働きます。一方向の動詞と繰り返しの動詞がそれぞれあります。
| 1つの方向 | 繰り返しや一般的 | 意味 |
|---|---|---|
| lecieć(lecę, lecisz, lecą) | latać(latam, latasz, latają) | 飛ぶ |
| biec(biegnę, biegniesz, biegną) | biegać(biegam, biegasz, biegają) | 走る |
| płynąć(płynę, płyniesz, płyną) | pływać(pływam, pływasz, pływają) | 泳ぐ、航行する |
- Jutro lecę do Londynu.(明日ロンドンに飛びます。)Często latam do Włoch.(よくイタリアに飛行機で行きます。)
- Biegnę na autobus!(バスに間に合うように走っています!)Biegam rano w parku.(朝、公園で走っています。)
- Umiem pływać.(泳げます。)Pływamy w morzu.(私たちは海で泳いでいます。)
移動動詞に接頭辞(przyjść、wyjść、przyjechać)が付くと、2つのバージョンの選び方は変わります。これは後の課、基本的な接頭辞を伴う移動動詞 で扱います。
よくある間違い
- ❌ Idę do Polski samolotem. → ✅ Lecę do Polski samolotem.(iść は徒歩で行くことで、飛行機には lecieć が必要です)
- ❌ Idę autobusem do pracy. → ✅ Jadę autobusem do pracy.(陸上の乗り物にはどれも jechać が必要です)
- ❌ Teraz chodzę do sklepu. → ✅ Teraz idę do sklepu.(進行中の1回の移動には一方向の動詞を使います)
- ❌ Ona idzie do tej szkoły od dwóch lat. → ✅ Ona chodzi do tej szkoły od dwóch lat.(定期的に通うには chodzić が必要です)
- ❌ Idzisz do kina? → ✅ Idziesz do kina?(2人称は idziesz です)
- ❌ Jeżdżisz do pracy autobusem? → ✅ Jeździsz do pracy autobusem?(ż は jeżdżę と jeżdżą にだけ現れます)
クイックチェック
それぞれの文に適した動詞を入れてください。
- Dokąd ___?(ty、徒歩、今)
- Co roku ___ do Polski.(my、乗り物、習慣)
- Teraz ___ autobusem do pracy.(ja)
- Ona codziennie ___ do szkoły.(徒歩、習慣)
- Wczoraj ___ do domu, kiedy zaczęło padać.(私、男性、歩いている途中)
- Jutro ___ do Londynu samolotem.(ja)
答えを見る
- idziesz(Dokąd idziesz?) 2. jeździmy(Co roku jeździmy do Polski.) 3. jadę(Teraz jadę autobusem do pracy.) 4. chodzi(Ona codziennie chodzi do szkoły.) 5. szedłem(Wczoraj szedłem do domu, kiedy zaczęło padać.) 6. lecę(Jutro lecę do Londynu samolotem.)
さっそく使ってみませんか?
- スマホで声に出してみる — Android アプリでは、あなたのレベルに合った新しい単語が毎日届き、どんな話題でもやさしい添削つきでおしゃべりできます。
- 短いエクササイズを試す — チューターが、学んでいるテーマに合わせて練習を組み立てます。 練習を始める →
- 自分の文章をチェックする — 何か書いてみると、より自然になる言い方が見つかります。 文法チェッカーを試す →
重要ポイント
- ポーランド語には2組あります:iść / chodzić(徒歩)と jechać / jeździć(乗り物)。
- Iść と jechać は、目的地に向かう1回の移動を表し、進行中でも予定でも使います(Idę do sklepu. Jutro jadę do Krakowa.)。
- Chodzić と jeździć は、習慣、定期的に通うこと、決まった目的地のない移動、一般的な能力に使う標準的な選択です(chodzę do szkoły, umiem jeździć na rowerze)。
- 陸上の乗り物にはすべて jechać か jeździć を使い、乗り物は造格にします(jadę autobusem)。飛行機には lecieć か latać を使います。
- 形に注意:idziesz、jeździsz、そして ż は jeżdżę, jeżdżą にだけ現れます。
- 過去の1回きりで終わった移動には、ポーランド語はよく być(Wczoraj byłem w kinie)を使うか、完了体の pójść / pojechać を使います。
- Biec / biegać と płynąć / pływać も、一方向と繰り返しという同じ区別に従います。