Idę do sklepu. Chodzę do szkoły. Jadę do Krakowa. Co roku jeździmy do Polski.Voy a la tienda. Voy a la escuela. Voy a Cracovia. Cada año vamos a Polonia.
El polaco no tiene un único verbo para «ir». Dos preguntas deciden qué verbo hace falta: ¿a pie o en vehículo? y ¿un solo trayecto hacia un destino, o algo repetido y general? Así salen dos pares de verbos, y cada par es un mismo significado en dos versiones.
En breve: a pie, un trayecto: iść (idę do sklepu). A pie, repetido o general: chodzić (chodzę do szkoły). En vehículo, un trayecto: jechać (jadę do Krakowa). En vehículo, repetido o general: jeździć (jeżdżę do pracy).
El español suele usar ir para todos estos casos y precisa el medio con a pie o en autobús: Voy al colegio a pie. El polaco incorpora el medio de desplazamiento al verbo y además distingue el trayecto único del hábito, algo que el español suele dejar al contexto (voy al colegio todos los días).
Dos pares, cuatro verbos
| A pie | En vehículo | |
|---|---|---|
| Una dirección: un trayecto hacia un destino | iść | jechać |
| Repetido o general: hábito, ida y vuelta, sin destino fijo | chodzić | jeździć |
Los cuatro son imperfectivos (véase El aspecto verbal: imperfectivo y perfectivo (introducción)). Las gramáticas polacas llaman a la fila de arriba czasowniki ruchu jednokierunkowe (verbos de una dirección) y a la de abajo wielokierunkowe (verbos de varias direcciones).
El presente
Iść y jechać son irregulares y conviene aprenderlos tal cual (ya los viste en Ir a un lugar: do + genitivo, na / w + acusativo). Chodzić y jeździć siguen el modelo de Presente: verbos en -ę, -isz / -ysz (robić, mówić), y jeździć cambia de consonante en dos formas:
| iść | chodzić | jechać | jeździć | |
|---|---|---|---|---|
| ja | idę | chodzę | jadę | jeżdżę |
| ty | idziesz | chodzisz | jedziesz | jeździsz |
| on / ona / ono | idzie | chodzi | jedzie | jeździ |
| my | idziemy | chodzimy | jedziemy | jeździmy |
| wy | idziecie | chodzicie | jedziecie | jeździcie |
| oni / one | idą | chodzą | jadą | jeżdżą |
Ojo con la ortografía de idziesz (no idzisz) y con la ż de jeżdżę y jeżdżą, que no aparece en jeździsz, jeździ, jeździmy, jeździcie.
Una dirección: iść y jechać
Se usan cuando vas hacia un destino en un solo trayecto. El trayecto puede estar ocurriendo ahora mismo o ser un único viaje planeado:
- Dokąd idziesz? – Idę do sklepu. (¿Adónde vas? – Voy a la tienda.)
- Jadę autobusem do pracy. (Voy al trabajo en autobús.)
- Jutro jadę do Warszawy. (Mañana voy a Varsovia.)
- Jutro idę do dentysty. (Mañana voy al dentista.)
La palabra interrogativa es Dokąd? (adónde), y el destino se forma como en Ir a un lugar: do + genitivo, na / w + acusativo: do domu, na dworzec, do lekarza.
En pasado, los verbos de una dirección describen un trayecto que estaba en curso, a menudo interrumpido por otra cosa:
- Szedłem do domu, kiedy spotkałem Annę. (Iba a casa a pie cuando me encontré con Anna.)
- Jechaliśmy do Gdańska, gdy zaczęło padać. (Íbamos a Gdansk cuando empezó a llover.)
La raíz de pasado de iść cambia (szedł, szła, szli), algo que trata Pasado: raíces irregulares y terminaciones personales (mógł, szedł, jadł). Jechać es regular en pasado: jechał, jechała, jechali.
Repetido o general: chodzić y jeździć
Estos verbos son la elección habitual cuando no hay un único trayecto hacia un destino. Cubren varias situaciones:
1. Hábitos y trayectos regulares.
- Codziennie chodzę do pracy. (Voy al trabajo a pie todos los días.)
- Co roku jeździmy do Polski. (Cada año vamos a Polonia.)
- Chodzę na basen we wtorki. (Voy a la piscina los martes.)
2. Asistir con regularidad a algo. El verbo dice que alguien es alumno, miembro o visitante habitual. En este sentido chodzić no dice nada sobre cómo llega la persona:
- Moja córka chodzi do szkoły. (Mi hija va a la escuela.)
- Mój brat chodzi na angielski. (Mi hermano va a clases de inglés.)
3. Moverse sin un destino único. Con po + locativo, como en po parku, «por el parque»:
- Lubię chodzić po mieście. (Me gusta pasear por la ciudad.)
- Dzieci chodzą po parku. (Los niños andan por el parque.)
4. Capacidad y actividad general.
- Dziecko już chodzi. (El niño ya anda.)
- Umiem jeździć na rowerze. (Sé montar en bicicleta.)
- Nie lubię jeździć samochodem. (No me gusta conducir.)
5. Trayectos repetidos en el pasado.
- Kiedyś chodziłem do tej szkoły. (Antes iba a esta escuela.)
- Często jeździłem do Polski. (Iba a menudo a Polonia.)
Las preguntas sobre la frecuencia también usan estos verbos: Jak często jeździsz do Polski? (¿Con qué frecuencia vas a Polonia?)
Para decir que fuiste a un sitio una vez y volviste, el polaco usa a menudo być en lugar de un verbo de movimiento: Wczoraj byłem w kinie. (Ayer fui al cine, literalmente «estuve en el cine».) El perfectivo poszedłem / pojechałem también es natural cuando lo importante es el viaje en sí: Wczoraj pojechałem do Krakowa. (Ayer fui a Cracovia.)
El futuro de los verbos repetidos se forma con będę + infinitivo, como en Futuro imperfectivo (będę + infinitivo o forma de pasado): Będę chodzić na basen. (Iré a la piscina con regularidad.) Para un único viaje futuro, el polaco usa a menudo el presente (Jutro jadę do Krakowa) o los verbos perfectivos pójść y pojechać (véase Futuro perfectivo (futuro simple)): Pójdę do kina. Pojadę do Krakowa.
Cómo te desplazas
Jechać y jeździć valen para cualquier vehículo terrestre, y el vehículo va en instrumental, sin preposición (véase El instrumental: profesiones y «z» (con)):
| Nominativo | Instrumental | Ejemplo |
|---|---|---|
| autobus | autobusem | Jadę autobusem. |
| pociąg | pociągiem | Jedziemy pociągiem. |
| samochód | samochodem | Jeżdżę do pracy samochodem. |
| rower | rowerem | Jedzie rowerem. |
| taksówka | taksówką | Jadę taksówką. |
A pie puedes añadir pieszo o na piechotę: Idę pieszo. Chodzę do szkoły na piechotę. Para el avión, el polaco usa otro verbo (lecieć, véase abajo).
Otros pares del mismo tipo
Varios otros verbos de movimiento funcionan igual, con un verbo de una dirección y otro de la acción repetida:
| Una dirección | Repetido o general | Significado |
|---|---|---|
| lecieć (lecę, lecisz, lecą) | latać (latam, latasz, latają) | volar |
| biec (biegnę, biegniesz, biegną) | biegać (biegam, biegasz, biegają) | correr |
| płynąć (płynę, płyniesz, płyną) | pływać (pływam, pływasz, pływają) | nadar, navegar |
- Jutro lecę do Londynu. (Mañana vuelo a Londres.) Często latam do Włoch. (Vuelo a menudo a Italia.)
- Biegnę na autobus! (¡Corro para coger el autobús!) Biegam rano w parku. (Por la mañana corro en el parque.)
- Umiem pływać. (Sé nadar.) Pływamy w morzu. (Nadamos en el mar.)
Cuando un verbo de movimiento recibe un prefijo (przyjść, wyjść, przyjechać), la elección entre las dos versiones funciona de otro modo. Eso pertenece a una lección posterior, Verbos de movimiento con prefijos básicos.
Errores frecuentes
- ❌ Idę do Polski samolotem. → ✅ Lecę do Polski samolotem. (iść es ir a pie, y el avión pide lecieć)
- ❌ Idę autobusem do pracy. → ✅ Jadę autobusem do pracy. (cualquier vehículo terrestre pide jechać)
- ❌ Teraz chodzę do sklepu. → ✅ Teraz idę do sklepu. (un solo trayecto en curso pide el verbo de una dirección)
- ❌ Ona idzie do tej szkoły od dwóch lat. → ✅ Ona chodzi do tej szkoły od dwóch lat. (la asistencia regular pide chodzić)
- ❌ Idzisz do kina? → ✅ Idziesz do kina? (la 2.ª persona es idziesz)
- ❌ Jeżdżisz do pracy autobusem? → ✅ Jeździsz do pracy autobusem? (ż solo en jeżdżę y jeżdżą)
Comprobación rápida
Completa cada frase con el verbo correcto.
- Dokąd ___? (ty, a pie, ahora mismo)
- Co roku ___ do Polski. (my, en vehículo, hábito)
- Teraz ___ autobusem do pracy. (ja)
- Ona codziennie ___ do szkoły. (a pie, hábito)
- Wczoraj ___ do domu, kiedy zaczęło padać. (yo, un hombre, iba caminando)
- Jutro ___ do Londynu samolotem. (ja)
Mostrar las respuestas
- idziesz (Dokąd idziesz?) 2. jeździmy (Co roku jeździmy do Polski.) 3. jadę (Teraz jadę autobusem do pracy.) 4. chodzi (Ona codziennie chodzi do szkoły.) 5. szedłem (Wczoraj szedłem do domu, kiedy zaczęło padać.) 6. lecę (Jutro lecę do Londynu samolotem.)
¿Te apetece ponerlo en práctica?
- Dilo en voz alta en tu móvil — La app de Android te trae palabras nuevas cada día para tu nivel y te deja conversar sobre cualquier tema, con correcciones amables.
- Prueba un ejercicio corto — Tu tutora crea la práctica alrededor de los temas que estás aprendiendo. Empezar a practicar →
- Revisa tus propias frases — Escribe algo y mira qué podría sonar más natural. Probar el corrector →
Ideas clave
- El polaco tiene dos pares: iść / chodzić (a pie) y jechać / jeździć (en vehículo).
- Iść y jechać describen un trayecto hacia un destino, en curso o planeado (Idę do sklepu. Jutro jadę do Krakowa.).
- Chodzić y jeździć son la elección habitual para hábitos, asistencia regular, movimiento sin destino único y capacidad general (chodzę do szkoły, umiem jeździć na rowerze).
- Cualquier vehículo terrestre pide jechać o jeździć, con el vehículo en instrumental (jadę autobusem); el avión pide lecieć o latać.
- Ojo con las formas: idziesz, jeździsz y ż solo en jeżdżę, jeżdżą.
- Para un trayecto único ya terminado en el pasado, el polaco suele decir być (Wczoraj byłem w kinie) o usa el perfectivo pójść / pojechać.
- Biec / biegać y płynąć / pływać siguen la misma oposición entre una dirección y lo repetido.