Liczba mnoga rzeczowników rosyjskich w mianowniku

Это книги. Это столы. Это окна.To są książki. To są stoły. To są okna.

W większości rosyjskich rzeczowników liczbę mnogą tworzy się przez zmianę końcówki. Potrzebna końcówka zależy od ostatniej litery formy liczby pojedynczej (a więc pośrednio od rodzaju, zob. Rodzaj rzeczowników). Tutaj omawiamy liczbę mnogą w mianowniku, czyli formę podmiotu w liczbie mnogiej i formę nazywania (Mianownik).

W skrócie: -ы / -и przy większości rzeczowników rodzaju męskiego i żeńskiego, -а / -я przy nijakich. Po г, к, х, ж, ш, ч, щ pisze się -и zamiast -ы.

Główne końcówki

Rzeczownik nijaki w liczbie mnogiej na -а może przypominać rzeczownik żeński w liczbie pojedynczej, ale odróżniają je kontekst i słowa obok: Это окно znaczy „to jest okno”, a Это окна „to są okna”.

Polskie końcówki liczby mnogiej często pokrywają się z rosyjskimi (stoły i столы, książki i книги, okna i окна), ale nie zawsze: dom → domy, a дом → дома; dziecko → dzieci, a ребёнок → дети; czas → czasy, a время → времена. Dlatego warto zwracać uwagę na rosyjską formę, a nie przenosić polskiej.

Reguła pisowni: и po г, к, х, ж, ш, ч, щ

Rosyjska pisownia nie dopuszcza ы po literach г, к, х, ж, ш, ч, щ; zamiast niego pisze się и. Dotyczy to liczby mnogiej wielu częstych rzeczowników:

• книга → книги (nie ❌ книгы)
• мальчик → мальчики, язык → языки
• нож → ножи, врач → врачи, карандаш → карандаши
• рука → руки, подруга → подруги

Po ц pisze się zwykłe -ы: улица → улицы.

Zaimek dla liczby mnogiej: они

Niezależnie od rodzaju rzeczownika w liczbie pojedynczej, liczbę mnogą zastępuje się zaimkiem они („oni / one”): Где столы? — Они там. (Gdzie są stoły? Są tam.) Różnica między он, она i оно w liczbie mnogiej znika.

Częste nieregularne liczby mnogie

Kilka bardzo częstych rzeczowników ma liczbę mnogą, której po prostu uczymy się razem ze słowem:

Grupa rzeczowników rodzaju męskiego przyjmuje w liczbie mnogiej -а / -я (дома, города, глаза, учителя), a liczba pojedyncza nie zdradza, które to są, więc najlepiej uczyć się liczby mnogiej razem ze słowem. Tak samo jest z человек → люди i ребёнок → дети, które w liczbie mnogiej mają inne słowo.

Wyrazy, które się nie zmieniają lub istnieją tylko w liczbie mnogiej

• Niezmienne zapożyczenia zachowują tę samą formę w liczbie mnogiej: одно такси, много такси; одно пальто, много пальто; метро, кино. Liczbę pokazują słowa obok (эти такси).
• Rzeczowniki występujące tylko w liczbie mnogiej, nawet gdy nazywają jeden przedmiot: очки, часы, деньги, брюки, ножницы.
• Wiele rzeczowników niepoliczalnych i nazw substancji używa się głównie w liczbie pojedynczej: молоко, вода, хлеб.

Liczebniki zmieniają rzeczownik

Po liczebniku rzeczownik nie stoi w zwykłym mianowniku liczby mnogiej: один стол, два стола, пять столов. Omawia to później lekcja Liczebniki główne 1–20; na razie mianownik liczby mnogiej służy do „to są …” i do podmiotów w liczbie mnogiej.

Częste błędy

• ❌ книгы → ✅ книги (ы nie pisze się po г)
• ❌ окны → ✅ окна (rzeczowniki nijakie na -о mają -а)
• ❌ человеки → ✅ люди (человек ma inne słowo w liczbie mnogiej)
• ❌ ребёнки → ✅ дети (tak samo ребёнок)
• ❌ Мои стол здесь. → ✅ Мои столы здесь. (słowo w liczbie mnogiej, takie jak мои, łączy się z rzeczownikiem w liczbie mnogiej)

Sprawdź się

Jaka jest liczba mnoga każdego słowa?

1. школа → ?
2. окно → ?
3. нож → ?
4. словарь → ?
5. друг → ?

Najważniejsze

• W większości rzeczowników mianownik liczby mnogiej tworzy się przez zmianę końcówki: -ы / -и przy większości rzeczowników rodzaju męskiego i żeńskiego, -а / -я przy nijakich.
• Po г, к, х, ж, ш, ч, щ pisze się -и, nie -ы (книги, ножи).
• Kilka bardzo częstych rzeczowników ma nieregularne formy: дома, друзья, люди, дети, które najłatwiej poznawać razem ze słowem.
• Liczbę mnogą każdego rodzaju zastępuje они.
• Niektóre zapożyczenia się nie zmieniają, a niektóre rzeczowniki istnieją tylko w liczbie mnogiej (очки, деньги).