Kontrakcje: al i del

Voy al cine.Idę do kina — dosłownie „do tego” kina.

Przyimki a („do, u”) i de („z, od”) nigdy nie zostają rozdzielone tuż przed rodzajnikiem męskim liczby pojedynczej el — łączą się w jedno słowo: al i del.

W skrócie: a + el → al. de + el → del. Zawsze — to nie jest opcjonalne.

al i del

• Voy al parque. (Idę do parku.) — nie a el parque
• Vengo del trabajo. (Wracam z pracy.) — nie de el trabajo

To prawdziwa reguła gramatyczna, nie tylko przyzwyczajenie ortograficzne — pozostawienie a el czy de el bez połączenia to prawdziwy błąd, tak jak pominięcie obowiązkowej końcówki czasownika. Dotyczy to tylko rodzajnika określonego (el, la, los, las); rodzajnik nieokreślony un nigdy się tak nie łączy (al lado de un parque nie jest żadnym problemem — un to nie el).

Polski nie ma rodzajników w ogóle, więc al/del można łatwo pomylić z jakąś końcówką przypadka — taką, która zmienia formę rzeczownika w polskim. W rzeczywistości to nie końcówka i nie zmiana samego rzeczownika: to po prostu przyimek i rodzajnik połączone w jedno słowo. Rzeczownik po al/del wcale się nie zmienia.

Formy, które się nie łączą

Przed la, los lub las. Te formy w ogóle nie zawierają el — więc od razu nie ma czego łączyć w al/del. Łączy się tylko sam el:

• Voy a la playa. (Idę na plażę.) — nie ala playa
• Vengo de los Estados Unidos. (Wracam ze Stanów Zjednoczonych.) — nie del los Estados Unidos

Przed él, zaimkiem osobowym. el (bez akcentu) to rodzajnik; él (z akcentem) to osobne słowo — zaimek osobowy, który po przyimku daje formy takie jak a él ("jemu") i de él ("jego"/"od niego") — i nigdy się nie łączy, bo reguła połączenia dotyczy konkretnie rodzajnika:

• Se lo di a él, no a ella. (Dałem to jemu, nie jej.) — nie al
• Este regalo es de él. (Ten prezent jest jego — dosłownie „od niego”.) — nie del

Przed El pisanym wielką literą, gdy jest częścią nazwy własnej. Niektóre nazwy miejsc zawierają El jako stałą część samej nazwy, a nie jako zwykły rodzajnik — a nazwy nie zmienia się przez zastosowanie reguły gramatycznej:

• Vuelo a El Cairo. (Lecę do Kairu.) — nie al Cairo
• Viene de El Salvador. (Jest z Salwadoru.) — nie del Salvador

Częste błędy

• ❌ Voy a el cine. → ✅ Voy al cine. (a + el zawsze się łączy)
• ❌ Vengo de el trabajo. → ✅ Vengo del trabajo. (de + el zawsze się łączy)
• ❌ Se lo di al, no a ella. → ✅ Se lo di a él, no a ella. (zaimek él nigdy się nie łączy)
• ❌ Vuelo al Cairo. → ✅ Vuelo a El Cairo. (El jest tu częścią nazwy, nie rodzajnikiem)
• ❌ Vengo del la escuela. → ✅ Vengo de la escuela. (łączy się tylko el, nie la)

Krótkie sprawdzenie

Wstaw al, del albo formę niepołączoną.

1. Voy ___ supermercado. (do supermarketu)
2. Vengo ___ casa de mi abuela. (z domu mojej babci — la casa)
3. Este libro es ___. (ta książka jest jego)
4. Vamos ___ museo. (do muzeum)
5. Llegamos ___ El Salvador. (do Salwadoru)

Najważniejsze wnioski

• a + el → al; de + el → del — zawsze, nie opcjonalnie.
• Łączy się tylko el. la, los i las zostają rozdzielone: a la, a los, a las, de la, de los, de las.
• él (zaimek osobowy, z akcentem) nigdy się nie łączy — łączy się tylko rodzajnik el.
• Wielka litera El, która jest częścią nazwy własnej (El Cairo, El Salvador), też się nie łączy.