Imperfecto de subjuntivo: formy

Si tuviera tiempo, iría a la fiesta.Gdybym miał czas, poszedłbym na przyjęcie.

Imperfecto de subjuntivo nie powstaje od zera — opiera się na formie, którą już znasz. Bierze się formę ustedes/ellos/ellas pretérito, odcina -ron i dodaje jeden z dwóch całkowicie równoważnych zestawów końcówek. Ten artykuł mówi tylko o tym, jak utworzyć te formy; o tym, kiedy są naprawdę potrzebne — warunki nierzeczywiste i kilka innych wyzwalaczy — opowiada osobna lekcja.

W skrócie: pretérito w formie ustedes/ellos/ellas, minus -ron, plus -ra, -ras, -ra, -ramos, -rais, -ran (albo równie poprawne -se, -ses, -se, -semos, -seis, -sen).

Dwa zestawy końcówek, jedno znaczenie

Hiszpański ma dwa pełne zestawy końcówek imperfecto de subjuntivo, a znaczą one dokładnie to samo — można wybrać dowolny:

Si hablara/hablase español, entendería más. (Gdybym mówił po hiszpańsku, rozumiałbym więcej.) Ojalá vinieras/vinieses a la fiesta. (Szkoda, że nie przyjdziesz na przyjęcie.) Forma na -ra jest ogólnie częstsza, zwłaszcza w Ameryce Łacińskiej; -se jest bardziej typowa dla literackiej lub oficjalnej hiszpańszczyzny w Hiszpanii — ale wybór nie zmienia znaczenia.

Tylko forma nosotros/as dostaje akcent graficzny (habláramos, comiéramos). Bez akcentu hablaramos byłoby zgodnie z regułami hiszpańskimi akcentowane na -ra-. Akcent w habláramos zachowuje akcent na -blá-, tej samej sylabie co w hablara; w formie nosotros/as ta sylaba jest trzecią od końca, dlatego pisownia hiszpańska wymaga akcentu, żeby zachować poprawną wymowę. Wszystkie pozostałe osoby są bez akcentu: hablara, nigdy ❌ hablára.

Polski tryb przypuszczający też opiera się na formie czasu przeszłego (robił + by) — podobnie jak hiszpański imperfecto de subjuntivo, który opiera się na pretérito. Różnica jest w tym, gdzie siedzi informacja o osobie: w polskim niesie ją ruchoma partykuła by z własnymi końcówkami (bym, byś, by, byśmy, byście, by), a sam czasownik w formie przeszłej zgadza się tylko rodzajem i liczbą; w hiszpańskim to sam czasownik ma pełny, osobowy zestaw końcówek (hablara, hablaras, habláramos...).

Rdzeń to pretérito, razem z nieregularnościami

Ponieważ imperfecto de subjuntivo tworzy się wprost z formy ustedes/ellos/ellas pretérito, każda nieregularność obecna już w tej formie przechodzi wprost i tutaj — nie ma osobnej listy nieregularnych rdzeni imperfecto de subjuntivo do nauczenia się.

Si fuera rico, viajaría por el mundo. (Gdybym był bogaty, podróżowałbym po świecie.) Ojalá tuviéramos más tiempo. (Szkoda, że nie mamy więcej czasu.)

Czasowniki na -ir z oboczną samogłoską rdzenia (pedir, dormir, sentir, morir) przenoszą swoją zmianę z pretérito do każdej osoby imperfecto de subjuntivo, nie tylko do niektórych — bo cała forma pochodzi właśnie od tej formy ellos/ellas pretérito:

• pedir → pidieron → pidiera, pidieras, pidiera, pidiéramos, pidierais, pidieran
• dormir → durmieron → durmiera, durmieras, durmiera, durmiéramos, durmierais, durmieran
• sentir → sintieron → sintiera, sintieras, sintiera, sintiéramos, sintierais, sintieran

Decir i traer wymagają osobnej uwagi: ich rdzeń pretérito kończy się na -j (dij-, traj-), a ta grupa w formie ellos/ellas dostaje -eron, nie -ieron. Odcina się tylko -eron, więc imperfecto de subjuntivo to dijera, trajera — nigdy ❌ dijiera, ❌ trajiera.

Czasowniki ze zmianą ortograficzną, jak buscar, llegar i empezar, nie potrzebują tu żadnej korekty, w przeciwieństwie do presente de subjuntivo: ich pretérito w formie ellos/ellas (buscaron, llegaron, empezaron) nigdy nie wywoływało zmiany ortograficznej, więc rdzeń imperfecto de subjuntivo to po prostu buscara, llegara, empezara.

Częste błędy

• ❌ Ojalá dijiera la verdad. → ✅ Ojalá dijera la verdad. (pretérito czasownika decir to dijeron, nie dijieron — odcina się tylko -eron.)
• ❌ Si hablára más despacio, te entendería. → ✅ Si hablara más despacio, te entendería. (akcent dostaje tylko forma nosotros/as; wszystkie pozostałe osoby są bez niego.)
• ❌ Quería que tengas paciencia. → ✅ Quería que tuvieras paciencia. (rdzeń imperfecto de subjuntivo pochodzi od pretérito tuvieron, nie od rdzenia presente de subjuntivo, teng-.)
• ❌ Esperábamos que él viene pronto. → ✅ Esperábamos que él viniera pronto. (forma czasu teraźniejszego nigdy nie zastępuje imperfecto de subjuntivo, kiedy jest ono wymagane.)

Sprawdź się

Podaj formę yo imperfecto de subjuntivo (dowolny zestaw końcówek) dla każdego czasownika.

1. hablar
2. tener
3. decir
4. pedir
5. ser

Najważniejsze informacje

• Utwórz go z formy ustedes/ellos/ellas pretérito minus -ron, plus -ra, -ras, -ra, -ramos, -rais, -ran albo równoważny zestaw -se, -ses, -se, -semos, -seis, -sen.
• Tylko forma nosotros/as dostaje akcent graficzny (habláramos, comiéramos) — wszystkie pozostałe osoby są bez niego.
• Każda nieregularność pretérito przechodzi wprost, w tym oboczna samogłoska czasowników na -ir we wszystkich osobach (pidiera, durmiera) oraz skrócony rdzeń na -j dla decir/traer (dijera, trajera, nigdy dijiera/trajiera).
• Czasowniki ze zmianą ortograficzną (buscar, llegar, empezar) nie potrzebują tu żadnej korekty — w przeciwieństwie do presente de subjuntivo, ich pretérito w formie ellos/ellas nigdy jej nie wywoływało.