Rozmawiam z Amerykaninem w muzeum. Nie znam jego imienia. Mówimy o miłości.Converso com um americano no museu. Não sei o nome dele. Falamos sobre amor.
A maioria dos substantivos poloneses segue os padrões das lições anteriores sobre os casos: o gênero se lê na terminação e acrescentam-se as desinências do caso desejado. Alguns grupos se comportam de outro jeito, e são frequentes o bastante para valer a pena conhecê-los como grupos. Esta lição apresenta quatro: os substantivos masculinos em -anin, os neutros em -um, os neutros em -ę e os substantivos femininos que terminam em consoante.
Em resumo: -anin: no plural cai o -in (Amerykanin → Amerykanie). -um: sem mudança no singular (w muzeum, do muzeum), plural muzea, muzeów. -ę: o radical se alonga (imię → imienia, zwierzę → zwierzęcia, zwierzęta). feminino em consoante: uma só forma para genitivo, dativo e locativo (miłości, nocy), instrumental em -ą (miłością, nocą).
Em português o substantivo não muda conforme o caso (o museu, do museu, ao museu): só variam a preposição e o artigo. Em polonês, muzeum também não muda no singular, mas é a exceção: quase todos os outros substantivos mudam de terminação, e os outros três grupos desta lição têm formas próprias. O caso se reconhece então pela preposição e pelo adjetivo ao lado: nowe muzeum → w nowym muzeum.
Nacionalidades e pessoas em -anin: Amerykanin, Rosjanin
Os substantivos masculinos em -anin nomeiam pessoas conforme o lugar de origem ou o grupo (Amerykanin, Rosjanin, Słowianin, chrześcijanin). No singular têm as desinências masculinas comuns. No plural cai o -in e aparece a terminação -ie:
| Caso | Singular | Plural |
|---|---|---|
| Nominativo | Amerykanin | Amerykanie |
| Genitivo | Amerykanina | Amerykanów |
| Dativo | Amerykaninowi | Amerykanom |
| Acusativo | Amerykanina | Amerykanów |
| Instrumental | Amerykaninem | Amerykanami |
| Locativo | Amerykaninie | Amerykanach |
- Amerykanie mieszkają w Nowym Jorku. (Os americanos moram em Nova York.)
- Widzę Amerykanina. (Vejo um americano: para uma pessoa do sexo masculino, o acusativo coincide com o genitivo.)
- Rozmawiam z Rosjaninem. (Converso com um russo.)
- Pytam o Rosjanina. (Pergunto por um russo.)
- Mówimy o Amerykanach. (Falamos dos americanos.)
Alguns pontos para observar:
- O plural é masculino pessoal. Um grupo de americanos com pelo menos um homem é Amerykanie, com as formas masculinas pessoais do verbo e do adjetivo (Amerykanie są mili); veja Plural masculino pessoal e não masculino pessoal (oni vs. one, dobrzy vs. dobre). O acusativo plural coincide com o genitivo (Znam Amerykanów).
- Genitivo plural. Aprende-se junto com a palavra: -ów em Amerykanin (dużo Amerykanów), mas o radical nu em Rosjanin (dużo Rosjan). As demais formas do plural são regulares (-om, -ami, -ach).
- O feminino correspondente é regular: Amerykanka, Rosjanka (Amerykanki, z Amerykanką).
- Outras nacionalidades têm plural próprio e convém aprendê-las com ele: Polak → Polacy, Francuz → Francuzi, Niemiec → Niemcy.
Neutros em -um: muzeum, liceum, centrum
Os neutros em -um (em geral palavras de origem latina) não mudam em nada no singular. A mesma forma serve para todos os casos, e o caso se reconhece pela preposição e pelo adjetivo ao lado. No plural, -um é substituído por -a, e depois vêm as demais desinências:
| Caso | Singular | Plural |
|---|---|---|
| Nominativo | muzeum | muzea |
| Genitivo | muzeum | muzeów |
| Dativo | muzeum | muzeom |
| Acusativo | muzeum | muzea |
| Instrumental | muzeum | muzeami |
| Locativo | muzeum | muzeach |
- To jest nowe muzeum. (Este é um museu novo.)
- Nie ma tu dobrego liceum. (Aqui não há um bom colégio.)
- Idę do muzeum. (Vou ao museu.)
- Jestem w nowym centrum. (Estou no novo centro.)
- Rozmawiamy z dyrektorem liceum. (Conversamos com o diretor do colégio.)
- W mieście są trzy muzea i dwa licea. (Na cidade há três museus e dois colégios.)
Funcionam do mesmo modo centrum, gimnazjum, technikum (plural centra, gimnazja, technika). O genitivo plural costuma terminar em -ów (muzeów, liceów, centrów, techników; em gimnazjum é gimnazjów). Só o singular é fixo: o plural tem todas as suas desinências.
Neutros em -ę: imię e zwierzę
Os neutros em -ę mantêm a forma básica no nominativo, no acusativo e no vocativo, e em todos os outros casos usam um radical mais longo. Conforme o radical, há dois grupos:
| Caso | imię (nome) | zwierzę (animal) |
|---|---|---|
| Nominativo sg. | imię | zwierzę |
| Genitivo sg. | imienia | zwierzęcia |
| Dativo sg. | imieniu | zwierzęciu |
| Acusativo sg. | imię | zwierzę |
| Instrumental sg. | imieniem | zwierzęciem |
| Locativo sg. | imieniu | zwierzęciu |
| Nominativo pl. | imiona | zwierzęta |
| Genitivo pl. | imion | zwierząt |
| Dativo pl. | imionom | zwierzętom |
| Acusativo pl. | imiona | zwierzęta |
| Instrumental pl. | imionami | zwierzętami |
| Locativo pl. | imionach | zwierzętach |
- Mam na imię Anna. (Meu nome é Anna.)
- Nie znam jego imienia. (Não sei o nome dele.)
- Boję się tego zwierzęcia. (Tenho medo desse animal.)
- Nie ma tu dużych zwierząt. (Aqui não há animais grandes.)
- Mówimy o zwierzętach. (Falamos sobre os animais.)
- Lubię zwierzęta. (Gosto de animais.)
Seguem o modelo imię (radical imien-, plural -iona) as palavras imię, ramię, plemię. Os nomes de filhotes seguem o modelo zwierzę (radical zwierzęc-, plural -ęta): zwierzę → zwierzęcia, zwierzęta, cielę → cielęcia, cielęta, szczenię → szczenięcia, szczenięta. No genitivo plural ę vira ą: zwierząt, cieląt, szczeniąt. Os adjetivos ficam no neutro: moje imię, mojego imienia, o moim imieniu; małe zwierzę, małego zwierzęcia.
Outro neutro irregular bem conhecido é dziecko → dzieci, que pertence à lição sobre o plural dos substantivos.
Substantivos femininos terminados em consoante: miłość, noc, rzecz
Alguns substantivos femininos terminam em consoante e não em -a: as palavras em -ość (miłość, radość, możliwość) e outras como noc, rzecz, część, sól, mysz. O singular é simples assim que se nota que genitivo, dativo e locativo compartilham uma forma terminada em -i ou -y, e que o instrumental termina em -ą:
| Caso | miłość | noc | rzecz |
|---|---|---|---|
| Nominativo | miłość | noc | rzecz |
| Genitivo | miłości | nocy | rzeczy |
| Dativo | miłości | nocy | rzeczy |
| Acusativo | miłość | noc | rzecz |
| Instrumental | miłością | nocą | rzeczą |
| Locativo | miłości | nocy | rzeczy |
No plural, o dativo, o instrumental e o locativo têm desinências regulares (-om, -ami, -ach). O nominativo e o genitivo plurais dependem do substantivo: noc tem duas formas (noce, nocy), enquanto rzecz e część usam uma só forma para ambos:
| Caso | noc | rzecz | część |
|---|---|---|---|
| Nominativo | noce | rzeczy | części |
| Genitivo | nocy | rzeczy | części |
| Dativo | nocom | rzeczom | częściom |
| Acusativo | noce | rzeczy | części |
| Instrumental | nocami | rzeczami | częściami |
| Locativo | nocach | rzeczach | częściach |
- -i ou -y? Depois de consoante mole (ć, ś, ń, l) vem -i (miłość → miłości, część → części, sól → soli). Depois de c, cz, sz, ż vem -y (noc → nocy, rzecz → rzeczy, mysz → myszy).
- Mówimy o miłości. (Falamos sobre amor.)
- W nocy nie śpię. (À noite não durmo.)
- Pracuję z miłością. (Trabalho com amor.) Compare Pracuję nocą (Trabalho à noite): o instrumental sozinho, nocą, diz quando.
- To jest ważna rzecz. (É uma coisa importante.)
- Nie mam dużo rzeczy. (Não tenho muitas coisas.)
Como genitivo, dativo e locativo têm a mesma aparência, é a preposição e a frase que mostram o caso: do miłości (genitivo depois de do), o miłości (locativo depois de o). O gênero é sempre feminino, seja qual for a terminação, então os adjetivos ficam no feminino: wielka miłość, wielkiej miłości, z wielką miłością. Sobre a regra do gênero, veja Gênero dos substantivos em polonês (masculino, feminino, neutro).
Erros frequentes
- ❌ Amerykaninowie → ✅ Amerykanie (no plural cai o -in)
- ❌ Rozmawiam z Amerykanin. → ✅ Rozmawiam z Amerykaninem. (pessoas masculinas têm -em no instrumental)
- ❌ Idę do muzeuma. / Jestem w muzeumie. → ✅ Idę do muzeum. Jestem w muzeum. (sem desinência no singular)
- ❌ dwa muzeumy → ✅ dwa muzea (plural em -a)
- ❌ Nie znam jego imia. → ✅ Nie znam jego imienia. (o radical mais longo)
- ❌ Nie mam zwierzęt. → ✅ Nie mam zwierząt. (no genitivo plural ę vira ą)
- ❌ Rozmawiamy o miłość. → ✅ Rozmawiamy o miłości. (depois de o, o locativo)
- ❌ Piszę z miłościa. → ✅ Piszę z miłością. (instrumental em -ą)
- ❌ dużo rzeczów → ✅ dużo rzeczy (o genitivo plural não tem -ów)
Verificação rápida
Qual forma se encaixa?
- (Falamos dos americanos.) Mówimy o ___. (Amerykanach / Amerykaninach)
- (Vamos ao museu novo.) Idziemy do nowego ___. (muzeum / muzeuma)
- (Não sei o nome dele.) Nie znam jego ___. (imię / imienia)
- (Tenho cinco animais.) Mam pięć ___. (zwierzęta / zwierząt)
- (Falamos sobre amor.) Mówimy o ___. (miłość / miłości)
- (Em casa não tenho muitas coisas.) Nie mam dużo ___. (rzeczy / rzeczów)
Mostrar respostas
- Amerykanach 2. muzeum 3. imienia 4. zwierząt 5. miłości 6. rzeczy
Que tal colocar isso em prática?
- Fale em voz alta no celular — O app para Android traz palavras novas todo dia para o seu nível e deixa você conversar sobre qualquer assunto, com correções gentis.
- Experimente um exercício curto — Sua tutora monta a prática em torno dos temas que você está aprendendo. Começar a praticar →
- Confira as suas próprias frases — Escreva algo e veja o que poderia soar mais natural. Experimentar o corretor →
O essencial
- -anin: desinências comuns no singular (Amerykanina, Amerykaninem, o Amerykaninie), plural -anie (Amerykanie), depois -ów / -om / -ami / -ach; o genitivo plural se aprende com a palavra (Amerykanów, Rosjan).
- -um: inalterado no singular (w muzeum, do liceum), plural -a (muzea) com genitivo -ów.
- -ę: o radical se alonga nos casos oblíquos (imienia, zwierzęcia) e o plural é imiona ou zwierzęta (genitivo imion, zwierząt).
- Feminino em consoante: genitivo, dativo e locativo compartilham -i / -y (miłości, nocy), instrumental -ą (miłością), plural regular (-om, -ami, -ach).