A i an to dwie formy tego samego krótkiego słowa — przedimka nieokreślonego. Używamy go przed grupą rzeczownikową w liczbie pojedynczej, gdy mówimy o jednej rzeczy, nie precyzując dla słuchacza, o którą dokładnie chodzi: I saw a cat. (jeden kot — ale nie mówisz który) w porównaniu z I saw the cat. (konkretny kot, o którym mówiący i słuchacz już wiedzą).
W skrócie: wybór między a i an zależy od dźwięku, którym zaczyna się następne słowo, a nie od jego pisowni.
A czy an? Chodzi o dźwięk, nie o pisownię
Używamy an przed słowem, które zaczyna się od głoski samogłoskowej, a a przed słowem, które zaczyna się od głoski spółgłoskowej:
- a car · a dog · a house · a book
- an apple · an egg · an idea · an orange · an umbrella
Najczęściej pokrywa się to z pierwszą literą słowa — ale nie zawsze, dlatego reguła dotyczy właśnie dźwięku:
| Słowo | Zaczyna się od (litera) | Zaczyna się od (wymowa) | Przedimek |
|---|---|---|---|
| hour | h | głoska samogłoskowa (h jest nieme) | an hour |
| honest | h | głoska samogłoskowa (nieme h) | an honest mistake |
| university | u | głoska spółgłoskowa (jak j w słowie jajko) | a university |
| European | E | głoska spółgłoskowa (jak j w słowie jajko) | a European country |
| one-time | o | głoska spółgłoskowa (mniej więcej jak polskie ł w słowie łza) | a one-time offer |
Dlatego ✅ an hour, nigdy ❌ a hour — i ✅ a university, nigdy ❌ an university, mimo że university zaczyna się od litery u.
Ta sama reguła dotyczy skrótowców wymawianych literami: an MBA, bo litera M wymawiana jest jako „em” i zaczyna się od głoski samogłoskowej.
Kiedy używać a / an
A/an służy do mówienia o jednej rzeczy, która nie jest jeszcze znana ani określona — często dlatego, że wspominamy o niej po raz pierwszy:
- I saw a dog in the park. (słuchacz jeszcze nie wie, o którego psa chodzi)
- She's reading a book. (jakąś książkę, nie tę, o której już była mowa)
To też naturalny wybór, gdy mówimy, kim ktoś jest z zawodu, jaką pełni rolę, albo gdy opisujemy coś jako jeden z przykładów danej kategorii:
- He is a doctor.
- This is an interesting question.
- A tomato is a fruit.
Jeśli przed rzeczownikiem stoi przymiotnik, wybieramy a lub an według dźwięku słowa stojącego zaraz po przedimku, a nie samego rzeczownika: an old car (nie a old car), a big apple (nie an big apple).
Gdy wspominamy tę samą rzecz ponownie, albo gdy zarówno mówiący, jak i słuchacz dokładnie wiedzą, o którą rzecz chodzi, angielski przechodzi na the zamiast a/an — to przedimek określony: I saw a dog. The dog was brown.
A / an tylko dla policzalnych rzeczowników w liczbie pojedynczej
A/an zwykle stoi przy policzalnym rzeczowniku w liczbie pojedynczej — jedna książka, jeden pomysł, jedno jabłko. Nie stawiamy go bezpośrednio przed zwykłym rzeczownikiem w liczbie mnogiej ani przed rzeczownikiem niepoliczalnym (jak water, money czy advice) w jego podstawowym znaczeniu, bo one działają inaczej — pełne reguły znajdziesz w artykule Rzeczowniki policzalne i niepoliczalne:
- ✅ a book → liczba mnoga: books (bez przedimka, nie ❌ a books)
- ✅ an idea → liczba mnoga: ideas
- ❌ an advice → ✅ some advice / a piece of advice (advice jest niepoliczalne: nie ma liczby mnogiej ani własnego a/an)
(W kawiarni można też usłyszeć a water albo a coffee — w znaczeniu „szklanka wody” albo „filiżanka/kubek kawy”: ten skrót działa, bo wszyscy rozumieją, jakie słowo zostało pominięte.)
W polskim nie ma przedimków w ogóle, więc a/an to zupełnie nowa kategoria gramatyczna dla osób mówiących po polsku. Największą trudnością zwykle nie jest wybór właściwej formy, tylko to, żeby w ogóle nie zapomnieć postawić przedimka tam, gdzie wymaga tego angielski: ✅ I saw a cat, a nie ❌ I saw cat.
Typowe błędy
- ❌ a apple → ✅ an apple (apple zaczyna się od głoski samogłoskowej)
- ❌ an book → ✅ a book (book zaczyna się od głoski spółgłoskowej)
- ❌ a hour → ✅ an hour (h jest nieme, więc słowo zaczyna się od głoski samogłoskowej)
- ❌ an university → ✅ a university (university zaczyna się od głoski spółgłoskowej, mimo samogłoskowej litery)
- ❌ She is doctor. → ✅ She is a doctor. (zawody i role w liczbie pojedynczej niemal zawsze wymagają a/an)
- ❌ I need an information. → ✅ I need some information. / ✅ I need a piece of information. (information jest niepoliczalne: nigdy nie łączy się z a/an i nigdy nie ma liczby mnogiej z -s)
Szybki sprawdzian
Które słowo pasuje, a czy an?
- I'd like ____ orange, please.
- She works as ____ engineer.
- We waited for ____ hour.
- He's reading ____ university brochure.
Pokaż odpowiedzi
- an 2. an 3. an 4. a
Masz ochotę wypróbować to w praktyce?
-
Powiedz to na głos w telefonie — Aplikacja na Androida codziennie przynosi nowe słówka dopasowane do Twojego poziomu i pozwala rozmawiać na dowolny temat, z delikatnymi poprawkami.
- Spróbuj krótkiego ćwiczenia — Twoja tutorka buduje praktykę wokół tematów, których się uczysz. Zacznij ćwiczyć →
- Sprawdź własne zdania — Napisz coś i zobacz, co mogłoby brzmieć bardziej naturalnie. Wypróbuj sprawdzanie gramatyki →
Najważniejsze
- A i an to to samo słowo — przedimek nieokreślony — dla jednej nieokreślonej, policzalnej rzeczy w liczbie pojedynczej.
- Wybór między nimi zależy od wymowy: an przed głoską samogłoskową, a przed głoską spółgłoskową (an hour, a university).
- Używamy a/an przy pierwszym wspomnieniu, przy zawodzie lub roli, albo przy przykładzie kategorii; przechodzimy na the, gdy rzecz jest już określona.
- A/an nie stawiamy bezpośrednio przed rzeczownikami w liczbie mnogiej ani niepoliczalnymi.