A / an: przedimek nieokreślony

A i an to dwie formy tego samego krótkiego słowa — przedimka nieokreślonego. Używamy go przed grupą rzeczownikową w liczbie pojedynczej, gdy mówimy o jednej rzeczy, nie precyzując dla słuchacza, o którą dokładnie chodzi: I saw a cat. (jeden kot — ale nie mówisz który) w porównaniu z I saw the cat. (konkretny kot, o którym mówiący i słuchacz już wiedzą).

W skrócie: wybór między a i an zależy od dźwięku, którym zaczyna się następne słowo, a nie od jego pisowni.

A czy an? Chodzi o dźwięk, nie o pisownię

Używamy an przed słowem, które zaczyna się od głoski samogłoskowej, a a przed słowem, które zaczyna się od głoski spółgłoskowej:

• a car · a dog · a house · a book
• an apple · an egg · an idea · an orange · an umbrella

Najczęściej pokrywa się to z pierwszą literą słowa — ale nie zawsze, dlatego reguła dotyczy właśnie dźwięku:

Dlatego ✅ an hour, nigdy ❌ a hour — i ✅ a university, nigdy ❌ an university, mimo że university zaczyna się od litery u.

Ta sama reguła dotyczy skrótowców wymawianych literami: an MBA, bo litera M wymawiana jest jako „em” i zaczyna się od głoski samogłoskowej.

Kiedy używać a / an

A/an służy do mówienia o jednej rzeczy, która nie jest jeszcze znana ani określona — często dlatego, że wspominamy o niej po raz pierwszy:

• I saw a dog in the park. (słuchacz jeszcze nie wie, o którego psa chodzi)
• She's reading a book. (jakąś książkę, nie tę, o której już była mowa)

To też naturalny wybór, gdy mówimy, kim ktoś jest z zawodu, jaką pełni rolę, albo gdy opisujemy coś jako jeden z przykładów danej kategorii:

• He is a doctor.
• This is an interesting question.
• A tomato is a fruit.

Jeśli przed rzeczownikiem stoi przymiotnik, wybieramy a lub an według dźwięku słowa stojącego zaraz po przedimku, a nie samego rzeczownika: an old car (nie a old car), a big apple (nie an big apple).

Gdy wspominamy tę samą rzecz ponownie, albo gdy zarówno mówiący, jak i słuchacz dokładnie wiedzą, o którą rzecz chodzi, angielski przechodzi na the zamiast a/an — to przedimek określony: I saw a dog. The dog was brown.

A / an tylko dla policzalnych rzeczowników w liczbie pojedynczej

A/an zwykle stoi przy policzalnym rzeczowniku w liczbie pojedynczej — jedna książka, jeden pomysł, jedno jabłko. Nie stawiamy go bezpośrednio przed zwykłym rzeczownikiem w liczbie mnogiej ani przed rzeczownikiem niepoliczalnym (jak water, money czy advice) w jego podstawowym znaczeniu, bo one działają inaczej — pełne reguły znajdziesz w artykule Rzeczowniki policzalne i niepoliczalne:

• ✅ a book → liczba mnoga: books (bez przedimka, nie ❌ a books)
• ✅ an idea → liczba mnoga: ideas
• ❌ an advice → ✅ some advice / a piece of advice (advice jest niepoliczalne: nie ma liczby mnogiej ani własnego a/an)

(W kawiarni można też usłyszeć a water albo a coffee — w znaczeniu „szklanka wody” albo „filiżanka/kubek kawy”: ten skrót działa, bo wszyscy rozumieją, jakie słowo zostało pominięte.)

W polskim nie ma przedimków w ogóle, więc a/an to zupełnie nowa kategoria gramatyczna dla osób mówiących po polsku. Największą trudnością zwykle nie jest wybór właściwej formy, tylko to, żeby w ogóle nie zapomnieć postawić przedimka tam, gdzie wymaga tego angielski: ✅ I saw a cat, a nie ❌ I saw cat.

Typowe błędy

• ❌ a apple → ✅ an apple (apple zaczyna się od głoski samogłoskowej)
• ❌ an book → ✅ a book (book zaczyna się od głoski spółgłoskowej)
• ❌ a hour → ✅ an hour (h jest nieme, więc słowo zaczyna się od głoski samogłoskowej)
• ❌ an university → ✅ a university (university zaczyna się od głoski spółgłoskowej, mimo samogłoskowej litery)
• ❌ She is doctor. → ✅ She is a doctor. (zawody i role w liczbie pojedynczej niemal zawsze wymagają a/an)
• ❌ I need an information. → ✅ I need some information. / ✅ I need a piece of information. (information jest niepoliczalne: nigdy nie łączy się z a/an i nigdy nie ma liczby mnogiej z -s)

Szybki sprawdzian

Które słowo pasuje, a czy an?

1. I'd like ____ orange, please.
2. She works as ____ engineer.
3. We waited for ____ hour.
4. He's reading ____ university brochure.

Najważniejsze

• A i an to to samo słowo — przedimek nieokreślony — dla jednej nieokreślonej, policzalnej rzeczy w liczbie pojedynczej.
• Wybór między nimi zależy od wymowy: an przed głoską samogłoskową, a przed głoską spółgłoskową (an hour, a university).
• Używamy a/an przy pierwszym wspomnieniu, przy zawodzie lub roli, albo przy przykładzie kategorii; przechodzimy na the, gdy rzecz jest już określona.
• A/an nie stawiamy bezpośrednio przed rzeczownikami w liczbie mnogiej ani niepoliczalnymi.