Je vais au marché, je prends le bus et je fais les courses.Idę na targ, jadę autobusem i robię zakupy.
Cztery z najbardziej przydatnych czasowników francuskich — aller, faire, venir, prendre — nie idą ani za wzorem czasowników regularnych na -er, ani za wzorem czasowników na -ir / -re. Pojawiają się bez przerwy, więc najlepiej zapamiętać je jako całe zestawy.
W skrócie: aller → vais, vas, va, allons, allez, vont. faire → fais, fais, fait, faisons, faites, font.
aller (iść, jechać)
| je vais | (ja) idę | Je vais à Paris. |
| tu vas | (ty) idziesz | Tu vas où ? |
| il / elle / on va | (on / ona) idzie | Elle va au travail. |
| nous allons | (my) idziemy | Nous allons à la plage. |
| vous allez | (pan/pani) idzie / (wy) idziecie | Vous allez bien ? |
| ils / elles vont | (oni / one) idą | Ils vont en France. |
aller wygląda jak czasownik na -er, ale tylko nous allons i vous allez biorą regularne końcówki -er (-ons, -ez); liczba pojedyncza i forma ils są nieregularne. Używa się go do przemieszczania się (aller à, aller au, aller en) i w zwrotach powitalnych: Ça va ?, Comment allez-vous ?
faire (robić)
| je fais | (ja) robię | Je fais un gâteau. |
| tu fais | (ty) robisz | Tu fais quoi ? |
| il / elle / on fait | (on / ona) robi | Il fait ses devoirs. |
| nous faisons | (my) robimy | Nous faisons du sport. |
| vous faites | (pan/pani) robi / (wy) robicie | Vous faites la cuisine ? |
| ils / elles font | (oni / one) robią | Elles font un voyage. |
nous faisons wymawia się /fəzɔ̃/ (ai brzmi jak lekkie „y”), a vous faites ma tę samą końcówkę -tes co vous êtes. faire używa się do czynności (faire du sport, faire les courses) i do pogody: Il fait beau, Il fait froid.
venir (przychodzić, przyjeżdżać)
| je viens | (ja) przychodzę | Je viens avec toi. |
| tu viens | (ty) przychodzisz | Tu viens ce soir ? |
| il / elle / on vient | (on / ona) przychodzi | Elle vient de Lyon. |
| nous venons | (my) przychodzimy | Nous venons demain. |
| vous venez | (pan/pani) przychodzi / (wy) przychodzicie | Vous venez d'où ? |
| ils / elles viennent | (oni / one) przychodzą | Ils viennent à la fête. |
Temat zmienia postać: vien- w liczbie pojedynczej, ven- dla nous / vous, vienn- dla ils / elles. tenir („trzymać”), revenir („wracać”) i devenir („stawać się”) działają tak samo. venir de + miejsce znaczy „przychodzić / przyjeżdżać skądś” (Je viens de Marseille).
prendre (brać)
| je prends | (ja) biorę | Je prends le train. |
| tu prends | (ty) bierzesz | Tu prends un café ? |
| il / elle / on prend | (on / ona) bierze | Il prend son temps. |
| nous prenons | (my) bierzemy | Nous prenons le bus. |
| vous prenez | (pan/pani) bierze / (wy) bierzecie | Vous prenez quoi ? |
| ils / elles prennent | (oni / one) biorą | Ils prennent des photos. |
W liczbie pojedynczej wygląda jak regularny czasownik na -re (il prend, bez końcówki), ale liczba mnoga traci d: pren-, i podwaja n w ils prennent. apprendre („uczyć się”) i comprendre („rozumieć”) idą za tym samym wzorem. prendre używa się do środków transportu (prendre le métro) oraz do jedzenia i picia (Je prends une salade).
Co je łączy
W polskim „iść / chodzić” to dwa czasowniki (ruch jednokierunkowy i wielokierunkowy), a francuskie aller jest jedno — jego czas teraźniejszy obejmuje oba przypadki. Podobnie „przychodzić / przyjść” wobec jednego venir. Polskie odpowiedniki brać i iść też mają oboczności tematu (biorę — bierzesz; idę — idziesz), więc samo zjawisko jest ci znane.
- Końcówka -ont w formie ils / elles łączy cztery czasowniki: ils ont (avoir), ils sont (être), ils vont (aller), ils font (faire) — przydatna grupa do wspólnego uczenia się.
- Trzy formy liczby pojedynczej brzmią tak samo dla faire (/fɛ/), venir (/vjɛ̃/) i prendre (/pʁɑ̃/); osobę niesie zaimek, jak w czasownikach regularnych.
- Liaison nadal działa w liczbie mnogiej przed samogłoską: nous‿allons, vous‿allez, ils‿ont.
Częste błędy
- ❌ je alle → ✅ je vais (aller jest nieregularny w liczbie pojedynczej)
- ❌ vous faisez → ✅ vous faites (nieregularna końcówka, jak w vous êtes)
- ❌ nous prendons → ✅ nous prenons (temat liczby mnogiej traci d)
- ❌ ils venent → ✅ ils viennent (podwójne n w formie ils)
- ❌ je vais Paris → ✅ je vais à Paris (aller wymaga przyimka przed miejscem)
Szybki sprawdzian
Wypróbuj te formy czasu teraźniejszego.
- aller — nous ____
- faire — vous ____
- venir — ils ____
- prendre — je ____
- aller — elles ____
Pokaż odpowiedzi
- nous allons 2. vous faites 3. ils viennent 4. je prends 5. elles vont
Ucz się szybciej z GrammarMama
Ten artykuł omawia jeden temat — oto jak GrammarMama pomaga zamienić go w trwały postęp:
-
Poznaj swój poziom — Krótki test poziomujący określa Twój poziom według ESOKJ, dzięki czemu każde ćwiczenie jest dopasowane do Ciebie. Sprawdź swój poziom →
-
Idź jasną ścieżką — Ćwicz każdy temat we właściwej kolejności, od A1 aż po C2. Zobacz całą ścieżkę →
-
Ustaw własny cel — Powiedz nam, po co się uczysz, a ćwiczenia dopasują się do Twoich zainteresowań. Ustaw cel →
-
Śledź swoje błędy — Zobacz, jakie schematy kryją się za tym, co sprawia Ci trudność, i wyeliminuj je na dobre. Przejrzyj błędy →
-
Rozbuduj swoje słownictwo — Słowa z ćwiczeń są zapisywane i powtarzane metodą powtórek rozłożonych w czasie. Otwórz słownictwo →
-
Ćwicz mówienie — Odpowiadaj na ćwiczenia na głos zamiast pisać, kiedy tylko masz ochotę. Wypróbuj ćwiczenia mówienia →
-
Trenuj wymowę — Otrzymuj natychmiastową informację zwrotną o wymowie, słowo po słowie. Trenuj wymowę →
-
Ćwicz odrobinę każdego dnia — Krótkie codzienne ćwiczenia dopasowane do Twojego poziomu utrzymują język w pamięci. Zacznij ćwiczyć →
Najważniejsze
- aller = vais, vas, va, allons, allez, vont — tylko nous allons / vous allez biorą regularne końcówki -er; reszta jest nieregularna.
- faire = fais, fais, fait, faisons, faites, font — uwaga na nous faisons /fəzɔ̃/ i na vous faites.
- venir = viens, viens, vient, venons, venez, viennent — temat vien- / ven- / vienn-; tenir, revenir, devenir są takie same.
- prendre = prends, prends, prend, prenons, prenez, prennent — liczba mnoga traci d; apprendre, comprendre są takie same.
- ils ont / sont / vont / font kończą się na -ont — uczyć się grupą.