Je vais au marché, je prends le bus et je fais les courses.Idę na targ, jadę autobusem i robię zakupy.

Cztery z najbardziej przydatnych czasowników francuskich — aller, faire, venir, prendre — nie idą ani za wzorem czasowników regularnych na -er, ani za wzorem czasowników na -ir / -re. Pojawiają się bez przerwy, więc najlepiej zapamiętać je jako całe zestawy.

W skrócie: allervais, vas, va, allons, allez, vont. fairefais, fais, fait, faisons, faites, font.

aller (iść, jechać)

je vais (ja) idę Je vais à Paris.
tu vas (ty) idziesz Tu vas où ?
il / elle / on va (on / ona) idzie Elle va au travail.
nous allons (my) idziemy Nous allons à la plage.
vous allez (pan/pani) idzie / (wy) idziecie Vous allez bien ?
ils / elles vont (oni / one) idą Ils vont en France.

aller wygląda jak czasownik na -er, ale tylko nous allons i vous allez biorą regularne końcówki -er (-ons, -ez); liczba pojedyncza i forma ils są nieregularne. Używa się go do przemieszczania się (aller à, aller au, aller en) i w zwrotach powitalnych: Ça va ?, Comment allez-vous ?

faire (robić)

je fais (ja) robię Je fais un gâteau.
tu fais (ty) robisz Tu fais quoi ?
il / elle / on fait (on / ona) robi Il fait ses devoirs.
nous faisons (my) robimy Nous faisons du sport.
vous faites (pan/pani) robi / (wy) robicie Vous faites la cuisine ?
ils / elles font (oni / one) robią Elles font un voyage.

nous faisons wymawia się /fəzɔ̃/ (ai brzmi jak lekkie „y”), a vous faites ma tę samą końcówkę -tes co vous êtes. faire używa się do czynności (faire du sport, faire les courses) i do pogody: Il fait beau, Il fait froid.

venir (przychodzić, przyjeżdżać)

je viens (ja) przychodzę Je viens avec toi.
tu viens (ty) przychodzisz Tu viens ce soir ?
il / elle / on vient (on / ona) przychodzi Elle vient de Lyon.
nous venons (my) przychodzimy Nous venons demain.
vous venez (pan/pani) przychodzi / (wy) przychodzicie Vous venez d'où ?
ils / elles viennent (oni / one) przychodzą Ils viennent à la fête.

Temat zmienia postać: vien- w liczbie pojedynczej, ven- dla nous / vous, vienn- dla ils / elles. tenir („trzymać”), revenir („wracać”) i devenir („stawać się”) działają tak samo. venir de + miejsce znaczy „przychodzić / przyjeżdżać skądś” (Je viens de Marseille).

prendre (brać)

je prends (ja) biorę Je prends le train.
tu prends (ty) bierzesz Tu prends un café ?
il / elle / on prend (on / ona) bierze Il prend son temps.
nous prenons (my) bierzemy Nous prenons le bus.
vous prenez (pan/pani) bierze / (wy) bierzecie Vous prenez quoi ?
ils / elles prennent (oni / one) biorą Ils prennent des photos.

W liczbie pojedynczej wygląda jak regularny czasownik na -re (il prend, bez końcówki), ale liczba mnoga traci d: pren-, i podwaja n w ils prennent. apprendre („uczyć się”) i comprendre („rozumieć”) idą za tym samym wzorem. prendre używa się do środków transportu (prendre le métro) oraz do jedzenia i picia (Je prends une salade).

Co je łączy

W polskim „iść / chodzić” to dwa czasowniki (ruch jednokierunkowy i wielokierunkowy), a francuskie aller jest jedno — jego czas teraźniejszy obejmuje oba przypadki. Podobnie „przychodzić / przyjść” wobec jednego venir. Polskie odpowiedniki brać i iść też mają oboczności tematu (biorę — bierzesz; idę — idziesz), więc samo zjawisko jest ci znane.

  • Końcówka -ont w formie ils / elles łączy cztery czasowniki: ils ont (avoir), ils sont (être), ils vont (aller), ils font (faire) — przydatna grupa do wspólnego uczenia się.
  • Trzy formy liczby pojedynczej brzmią tak samo dla faire (/fɛ/), venir (/vjɛ̃/) i prendre (/pʁɑ̃/); osobę niesie zaimek, jak w czasownikach regularnych.
  • Liaison nadal działa w liczbie mnogiej przed samogłoską: nous‿allons, vous‿allez, ils‿ont.

Częste błędy

  • je alle → ✅ je vais (aller jest nieregularny w liczbie pojedynczej)
  • vous faisez → ✅ vous faites (nieregularna końcówka, jak w vous êtes)
  • nous prendons → ✅ nous prenons (temat liczby mnogiej traci d)
  • ils venent → ✅ ils viennent (podwójne n w formie ils)
  • je vais Paris → ✅ je vais à Paris (aller wymaga przyimka przed miejscem)

Szybki sprawdzian

Wypróbuj te formy czasu teraźniejszego.

  1. allernous ____
  2. fairevous ____
  3. venirils ____
  4. prendreje ____
  5. allerelles ____
Pokaż odpowiedzi
  1. nous allons   2. vous faites   3. ils viennent   4. je prends   5. elles vont

Najważniejsze

  • aller = vais, vas, va, allons, allez, vont — tylko nous allons / vous allez biorą regularne końcówki -er; reszta jest nieregularna.
  • faire = fais, fais, fait, faisons, faites, font — uwaga na nous faisons /fəzɔ̃/ i na vous faites.
  • venir = viens, viens, vient, venons, venez, viennent — temat vien- / ven- / vienn-; tenir, revenir, devenir są takie same.
  • prendre = prends, prends, prend, prenons, prenez, prennent — liczba mnoga traci d; apprendre, comprendre są takie same.
  • ils ont / sont / vont / font kończą się na -ont — uczyć się grupą.