Przymiotniki dzierżawcze z rodzajnikiem (il mio, la mia, i tuoi...)

Il mio libro è sul tavolo e la tua borsa è qui.Moja książka leży na stole, a twoja torba jest tutaj.

Aby powiedzieć, do kogo coś należy, włoski używa przymiotnika dzierżawczego (mio, tuo, suo...) razem z rodzajnikiem określonym: il mio libro, la mia casa. Rodzajnik i przymiotnik dzierżawczy (poza niezmiennym loro) zgadzają się w rodzaju i liczbie z rzeczą posiadaną, a nie z właścicielem.

W skrócie: rodzajnik + przymiotnik dzierżawczy + rzeczownik. Rodzajnik i przymiotnik dzierżawczy zgadzają się z rzeczownikiem (il mio libro, la mia casa, i miei libri, le mie case), poza loro, które się nie zmienia.

Po polsku „mój, twój” zgadzają się z rzeczą (mój dom, moja książka), tak jak po włosku, ale „jego” i „jej” zależą od właściciela (jego książka, jej książka). Włoskie suo zawsze zgadza się z rzeczą, nie z właścicielem: il suo libro to „jego książka” albo „jej książka”. Dodatkowo włoski zwykle dodaje rodzajnik.

Formy

Warto zauważyć dwie rzeczy: męska liczba mnoga od mio to miei (nie ❌ mii), a loro ma jedną formę do wszystkiego (il loro libro, la loro casa, i loro libri, le loro case).

Zgadza się z rzeczą, nie z właścicielem

Przymiotnik dzierżawczy dopasowuje się do rzeczownika, który po nim następuje, więc suo może znaczyć „jego” albo „jej”:

• Marco ha il suo libro. (Marco ma swoją książkę.) / Anna ha il suo libro. (Anna ma swoją książkę.)
• La sua casa è grande. (Jego dom / jej dom jest duży.)
• Le mie amiche sono qui. (Moje koleżanki są tutaj.) Mówić może mężczyzna lub kobieta, a formę wyznacza amiche.

Kontekst zwykle pokazuje, kto jest właścicielem. Dla grzecznościowego „pana / pani” przy zwracaniu się przez Lei włoski także używa suo (il Suo libro, często wielką literą).

Rodzajnik zostaje

Włoski zwykle zachowuje rodzajnik przed przymiotnikiem dzierżawczym: il mio amico, la nostra casa. Porównaj polskie „mój przyjaciel” z il mio amico.

• Z un / una znaczenie jest takie: „jeden z moich”: un mio amico (mój przyjaciel, jeden z moich przyjaciół), una sua amica (jedna z jego / jej koleżanek).
• Po essere rodzajnik często odpada, gdy przymiotnik dzierżawczy mówi, do kogo coś należy: Questo libro è mio. (Ta książka jest moja.) Quella borsa è tua? (Czy ta torba jest twoja?)
• Nazwy członków rodziny mają własną regułę. Zob. Przymiotniki dzierżawcze z nazwami członków rodziny.

Częste błędy

• ❌ mio libro → ✅ il mio libro (rodzajnik zostaje)
• ❌ il mia casa → ✅ la mia casa (rodzajnik zgadza się z casa)
• ❌ i mio libri → ✅ i miei libri
• ❌ i mii amici → ✅ i miei amici
• ❌ la suo casa → ✅ la sua casa

Szybki sprawdzian

Który rodzajnik z przymiotnikiem dzierżawczym pasuje do każdej luki?

1. ____ (moja) casa
2. ____ (twoje, tu) libri
3. ____ (jego lub jej) amico
4. ____ (nasze) amiche
5. ____ (wasza, voi) macchina
6. ____ (ich) libri
7. ____ (moi) amici
8. ____ (jej) borsa

Najważniejsze

• Przymiotniki dzierżawcze używa się z rodzajnikiem określonym: il mio libro, la mia casa, i miei libri, le mie case.
• Rodzajnik i przymiotnik dzierżawczy zgadzają się z rzeczą posiadaną, nie z właścicielem.
• Suo znaczy „jego” lub „jej” (i grzecznościowe „pana / pani”); kontekst pokazuje, kto jest właścicielem.
• Loro nigdy się nie zmienia: il loro, la loro, i loro, le loro.
• Męska liczba mnoga od mio to miei.
• Z un / una znaczenie to „jeden z moich” (un mio amico); po essere rodzajnik często odpada (È mio).