Завтра я прочитаю эту книгу. Вечером я позвоню тебе.Jutro przeczytam tę książkę do końca. Wieczorem do ciebie zadzwonię.

Czas przyszły czasowników dokonanych (zwany też czasem przyszłym prostym) to jedno słowo. Czasownik dokonany odmienia się tymi samymi końcówkami co czasownik w czasie teraźniejszym, ale ponieważ jest dokonany, jego formy odnoszą się do przyszłości: прочитаю, куплю, скажу. Przedstawia przyszłą czynność jako pojedynczą i zakończoną, często z rezultatem.

W skrócie: bierze się czasownik dokonany (прочитать, купить, сказать) i odmienia go jak każdy czasownik (прочитаю, прочитаешь…). Formy oznaczają przyszłość; nie ma буду.

Formy

Czasowniki dokonane odmieniają się według zwykłych wzorów z artykułów Czas teraźniejszy: I koniugacja, końcówki -е- (читать, знать) i Czas teraźniejszy: II koniugacja, końcówki -и- (говорить, любить):

Osoba прочитать (przeczytać) купить (kupić) сказать (powiedzieć)
я прочитаю куплю скажу
ты прочитаешь купишь скажешь
он, она, оно прочитает купит скажет
мы прочитаем купим скажем
вы прочитаете купите скажете
они прочитают купят скажут

Niektóre czasowniki zmieniają spółgłoskę w 1. osobie liczby pojedynczej (сказать → скажу), a w 1. osobie liczby pojedynczej czasowniki z wargową spółgłoską przed końcówką często mają -л-: ✅ куплю, nie ❌ купю. Kilka częstych czasowników jest nieregularnych: дать (dać): дам, дашь, даст, дадим, дадите, дадут; взять (wziąć): возьму, возьмёшь; съесть (zjeść): съем, съешь. Dokonane odpowiedniki częstych czasowników są w artykule Najczęstsze pary aspektowe czasowników.

Po polsku jest bardzo podobnie: przeczytam, kupię, powiem to formy czasu przyszłego prostego czasowników dokonanych, tak jak rosyjskie прочитаю, куплю, скажу, i też wyglądają jak czas teraźniejszy. Również będę czytać (niedokonany) odpowiada rosyjskiemu буду читать. Pułapką bywają głównie różnice w samych formach, np. rosyjskie куплю ma -л-, a polskie kupię ma -i-.

Kiedy go używać

Czasu przyszłego czasowników dokonanych używa się do:

  • pojedynczej czynności, która zostanie zakończona: Завтра я прочитаю эту книгу. (Jutro przeczytam tę książkę do końca.)
  • czynności z rezultatem lub terminem: Она напишет письмо до пятницы. (Ona napisze list do piątku.)
  • obietnicy lub decyzji: Я позвоню тебе. (Zadzwonię do ciebie.) Я куплю хлеб. (Kupię chleb.)
  • ciągu przyszłych czynności: Сначала я приготовлю ужин, потом посмотрю фильм. (Najpierw przygotuję kolację, potem obejrzę film.)

Często towarzyszą mu słowa takie jak завтра, скоро, через час, потом, обязательно.

Pytania i przeczenie

Pytanie rozstrzygnięcia zachowuje szyk wyrazów i jest oznaczane intonacją. W pytaniu szczegółowym na początku może stać słowo pytające. Opisuje to artykuł Słowa pytające (кто, что, где, когда, как, почему, куда, сколько):

  • Ты позвонишь? (Zadzwonisz?)
  • Что ты купишь? (Co kupisz?)

Przy przeczeniu не stoi przed czasownikiem, jak w artykule Przeczenie z „не”:

  • Я не куплю хлеб. (Nie kupię chleba.)
  • Они не скажут. (Oni nie powiedzą.)

Dokonany czy niedokonany czas przyszły?

Obie formy czasu przyszłego odpowiadają na inne pytania, jak wyjaśnia artykuł Aspekt czasownika: niedokonany i dokonany (wprowadzenie):

  • Завтра я буду читать книгу. (proces: będę czytać)
  • Завтра я прочитаю книгу. (zakończony rezultat: przeczytam do końca)

Czas przyszły czasowników niedokonanych, z буду, jest w artykule Czas przyszły czasowników niedokonanych (быть + bezokolicznik). Буду nigdy nie łączy się z czasownikiem dokonanym.

Częste błędy

  • ❌ Завтра я буду прочитаю книгу. → ✅ Завтра я прочитаю книгу. (bez буду przy czasowniku dokonanym; dla procesu: Завтра я буду читать книгу.)
  • ❌ Завтра я купю хлеб. → ✅ Завтра я куплю хлеб. (w 1. osobie po п dochodzi -л-: куплю)
  • ❌ Я скажешь ему. → ✅ Я скажу ему. (do я pasuje -у)
  • ❌ Каждый день я напишу письмо. → ✅ Каждый день я буду писать письмо. (czynność powtarzana wymaga niedokonanego)

Sprawdź się

Uzupełnij każdą lukę czasem przyszłym dokonanym czasownika w nawiasie.

  1. Завтра я ____ хлеб. (купить)
  2. Мы ____ ему правду. (сказать)
  3. Ты ____ мне вечером? (позвонить)
  4. Она ____ эту книгу до пятницы. (прочитать)
  5. Они ____ билеты. (взять)
Pokaż odpowiedzi
  1. куплю   2. скажем   3. позвонишь   4. прочитает   5. возьмут

Najważniejsze

  • Czas przyszły czasowników dokonanych to jedno słowo: czasownik dokonany z końcówkami czasu teraźniejszego (прочитаю, куплю, скажешь).
  • Przedstawia przyszłą czynność jako pojedynczą i zakończoną, często z rezultatem, terminem, obietnicą lub decyzją.
  • Буду nigdy nie łączy się z czasownikiem dokonanym; dla procesu lub czynności powtarzanej używa się буду + bezokolicznik niedokonany.
  • Uważaj na dodane -л- (куплю) i czasowniki nieregularne (дам, возьму, съем).