Złożone kwantyfikatory (la mayoría de, la mitad de, un sinfín de)

La mayoría de los estudiantes aprobó el examen.Większość studentów zdała egzamin.

Proste słowa ilości, takie jak mucho, poco, bastante i demasiado, już znasz. Na poziomie B2 potrzebne są też dłuższe wyrażenia, które mówią o części grupy (la mayoría de, la mitad de) albo o bardzo dużej ilości (un sinfín de, miles de). Wszystkie mają coś wspólnego: kwantyfikator rzeczownikowy, potem de, potem to, co się liczy.

W skrócie: kwantyfikator + de + (rodzajnik) + rzeczownik, jak w la mayoría de los estudiantes, la mitad del pastel, miles de personas. Słowo de zostaje zawsze, a rodzajnik po nim pojawia się, gdy chodzi o konkretną grupę (los estudiantes), ale nie w stałych wyrażeniach takich jak miles de personas.

W polskim rzeczownik po słowach takich jak większość, połowa czy tysiące stoi w dopełniaczu (większość studentów, tysiące ludzi). Hiszpański rzeczowników nie odmienia przez przypadki, a tę relację wyraża przyimek de: miles de personas, nie ❌ miles personas.

Części całości: la mayoría, la mayor parte, el resto

Żeby powiedzieć, że część grupy lub całości coś robi, hiszpański używa kwantyfikatora rzeczownikowego, po którym następuje de:

• la mayoría de los estudiantes (większość studentów)
• la mayor parte del tiempo (większość czasu)
• buena parte de las ventas (spora część sprzedaży)
• el resto de los invitados (reszta gości)
• una minoría de los votantes (mniejszość wyborców)

La mayoría de to zwykły wybór przy policzalnej grupie w liczbie mnogiej (los estudiantes, las personas). Przy rzeczowniku w liczbie pojedynczej lub niepoliczalnym la mayor parte de jest częstym i często preferowanym wyborem: la mayor parte del tiempo, la mayor parte del dinero. (Słychać też la mayoría del tiempo.) Po de zwykle pojawia się rodzajnik określony, gdy chodzi o konkretną grupę, a de + el zlewa się w del: la mayor parte del trabajo.

Połowy, ułamki i procenty

Przy ułamkach hiszpański też używa de. La mitad wymaga swojego rodzajnika, a pozostałe rzeczowniki ułamkowe przyjmują określnik, którego wymaga ich liczba (un tercio, dos tercios):

• la mitad de los vecinos (połowa sąsiadów)
• un tercio del presupuesto (jedna trzecia budżetu)
• dos tercios de los votos (dwie trzecie głosów)
• tres cuartas partes de la población (trzy czwarte ludności)

Procenty działają tak samo: el 40 % de los clientes (40 % klientów). Zwróć uwagę, że la mitad jest rzeczownikiem, więc potrzebuje la i de. Przymiotnik medio stoi bezpośrednio przed rzeczownikiem i nie następuje po nim de: medio pastel, media hora.

Duże i nieokreślone ilości: un sinfín, infinidad, miles

Hiszpański ma kilka wyrażeń na „ogromną liczbę”, a wszystkie łączą się z rzeczownikiem przez de:

• un sinfín de problemas (mnóstwo problemów)
• infinidad de ejemplos (niezliczone przykłady)
• una gran cantidad de dinero (duża ilość pieniędzy)
• una serie de errores (seria błędów)
• un montón de gente (masa ludzi, potocznie)

Okrągłe liczby użyte jak rzeczowniki działają tak samo: decenas de, cientos de, miles de, millones de, a po nich rzeczownik w liczbie mnogiej: miles de personas, cientos de libros. Przy zwykłej liczbie nie używa się de w dos mil personas, ale dodaje się je w un millón de personas i dos millones de personas, bo millón jest rzeczownikiem.

Czy czasownik zgadza się z kwantyfikatorem, czy z rzeczownikiem?

Przy wyrażeniach takich jak la mayoría de, la mitad de i una gran cantidad de czasownik może zgadzać się z kwantyfikatorem (liczba pojedyncza) albo z rzeczownikiem w liczbie mnogiej po de. Oba warianty są poprawne:

• La mayoría de los estudiantes aprobó. / La mayoría de los estudiantes aprobaron.
• La mitad de los vecinos votó. / La mitad de los vecinos votaron.

Liczba mnoga jest częsta, gdy rzeczownik następuje po kwantyfikatorze i stoi blisko czasownika. Gdy po kwantyfikatorze nie ma rzeczownika, częstsza jest liczba pojedyncza: La mayoría llegó tarde. Gdy po de stoi rzeczownik w liczbie pojedynczej, czasownik jest w liczbie pojedynczej: La mitad del pastel está en la mesa. Przy miles de, cientos de i un sinfín de czasownik zwykle stoi w liczbie mnogiej: Miles de personas protestaron.

Częste błędy

• ❌ Hay miles personas en la plaza. → ✅ Hay miles de personas en la plaza. (miles jest rzeczownikiem, więc przed tym, co się liczy, potrzebne jest de.)
• ❌ La mitad de el pastel. → ✅ La mitad del pastel. (de + el zawsze zlewa się w del.)
• ❌ Medio de los alumnos suspendió. → ✅ La mitad de los alumnos suspendió. (medio jest przymiotnikiem, a dla „połowa” z grupą rzeczowników potrzebne jest la mitad de.)
• ❌ Un millón personas. → ✅ Un millón de personas. (millón jest rzeczownikiem i wymaga de.)

Sprawdź się

1. Uzupełnij: ___ (większość) los estudiantes de mi clase viven cerca.
2. Uzupełnij: Hay cientos ___ libros en la biblioteca.
3. Powiedz po hiszpańsku „połowa ciasta”.
4. Czy La mayoría de los turistas visitaron el museo jest poprawne i jaka inna forma czasownika jest możliwa?
5. Które jest poprawne: dos mil de personas czy dos mil personas?

Najważniejsze informacje

• Złożone kwantyfikatory łączą się z liczonym rzeczownikiem przez de: la mayoría de, la mitad de, un sinfín de, miles de.
• Po de rodzajnik pojawia się przy konkretnej grupie, a de + el zlewa się w del.
• La mayoría de to zwykły wybór przy grupach w liczbie mnogiej, a la mayor parte de jest często preferowane przy rzeczownikach w liczbie pojedynczej lub niepoliczalnych.
• La mitad jest rzeczownikiem (la mitad de), a medio przymiotnikiem stojącym bezpośrednio przed rzeczownikiem.
• Czasownik może zgadzać się z kwantyfikatorem (liczba pojedyncza) albo z rzeczownikiem w liczbie mnogiej, a przy miles de i un sinfín de zwykła jest liczba mnoga.