Daję mamie kwiaty. Mówię bratu prawdę. Pokazuję koledze zdjęcie. Kupuję dziecku książkę. Piszę Annie wiadomość.我给妈妈花。我对哥哥说实话。我给朋友看照片。我给孩子买书。我给安娜写消息。

与格(celownik)是“得到某物的人”或“被告知某事的人”所用的格,回答疑问词 komu?(给谁?对谁?)。如果你能说“把某物给某人、告诉某人、给某人看、给某人买、寄给某人”,这个“某人”就用与格。

简记:接受的人用与格(komu?),被给出的东西用宾格。Daję mamie(与格)kwiaty(宾格). 阳性:-owi(bratowi),中性:-u(dziecku),阴性:-e / -i / -y(mamie, Ani),复数:-om(bratom, mamom)。

汉语的名词没有格的变化,接受者靠“给”“对”“向”或语序表示(我给妈妈花)。波兰语没有这样的介词,而是由名词自己的词尾来表示(mamie),所以 Daję mamie kwiaty 和 Daję kwiaty mamie 都可以说。要注意,汉语的“给”有时对应与格,有时对应别的结构,不能一律译成与格。

疑问词与作用:komu?

与格对人回答 komu?(对物则很少回答 czemu?)。与格名词多半是接受、听到、看到某个动作,或从中受益的人:

动词 例句
dawać / dać(给) Daję bratu książkę.(我给哥哥一本书。)
mówić / powiedzieć(说,告诉) Mówię mamie prawdę.(我对妈妈说实话。)
pokazywać / pokazać(给……看) Pokazuję koledze zdjęcie.(我给朋友看照片。)
kupować / kupić(买) Kupuję dziecku książkę.(我给孩子买书。)
wysyłać / wysłać(寄,发) Wysyłam Annie list.(我给安娜寄信。)
pisać / napisać(写) Piszę babci kartkę.(我给奶奶写卡片。)
pożyczać / pożyczyć(借给) Pożyczam siostrze rower.(我把自行车借给姐姐(妹妹)。)
opowiadać / opowiedzieć(讲述) Opowiadam dzieciom bajkę.(我给孩子们讲童话。)

被给出或被说出的内容用宾格(książkę, prawdę, zdjęcie),你在第四格(宾格):无生命事物与阴性名词里已经学过。通常先说接受者再说内容,但两种顺序都可以:Daję bratu książkę. Daję książkę bratu.

有些表示交流的动词,对象不用与格,而用 do + 属格:Dzwonię do mamy.(我给妈妈打电话。)Mówię do ciebie.(我在对你说话。)对比:Mówię ci prawdę.(我对你说实话。)这类动词要逐个记;目前只需记住,与格是得到所给予或所说内容的人。

必须带与格的动词,如 pomagać、dziękować、podobać się,有单独一课:支配与格的动词(podobać się, pomagać, dziękować)。

单数词尾

与格词尾取决于名词的性和词干。阴性形式与前置格相同,见第六格(前置格):地点(w / na + 前置格)。

性 词尾 例子
阳性(指人) -owi brat → bratowi, student → studentowi, lekarz → lekarzowi, Piotr → Piotrowi
阳性(少数很常用的词) -u ojciec → ojcu, kot → kotu, pies → psu(bratu 也常见)
以 -a 结尾的阳性词 同阴性 kolega → koledze, tata → tacie
中性 -u dziecko → dziecku, mieszkanie → mieszkaniu, miasto → miastu
以 -a 结尾的阴性词 辅音变化后加 -e,软辅音后加 -i mama → mamie, siostra → siostrze, żona → żonie, Kasia → Kasi, babcia → babci
无词尾的阴性词 -i / -y pani → pani, noc → nocy, miłość → miłości

阳性名词指人时,最常听到和用到的是 -owi:Mówię lekarzowi. Daję studentowi. 少数很常用的词更习惯用 -u(ojcu, kotu, psu),还有不少词两种都可以(bratu / bratowi)。

以 -a 结尾的阴性名词,词尾前的辅音常常发生变化,和前置格完全一样:-ka → -ce(córka → córce),-ra → -rze(siostra → siostrze),-ta → -cie(kobieta → kobiecie),-ga → -dze(noga → nodze)。在大多数其他辅音之后,直接加 -ie:mama → mamie, żona → żonie。规律见变格中的辅音交替(ręka – w ręce, brat – o bracie)。

人名也遵循同样的规则:Marek → Markowi, Ania → Ani, Anna → Annie, Maria → Marii.

形容词和物主词

与格名词前面的形容词或物主词也用同一个格,词尾如下:

阳性 / 中性 阴性
形容词 -emu -ej
物主词 mojemu, twojemu, naszemu mojej, twojej, naszej
例子 dobremu koledze, nowemu dziecku dobrej koleżance, nowej nauczycielce
  • Daję mojemu bratu klucze.(我把钥匙给我哥哥。)
  • Mówię naszej nauczycielce prawdę.(我对我们的老师说实话。)
  • Kupuję małemu dziecku zabawkę.(我给小孩子买玩具。)

以 -i 结尾的形容词词尾相同(ostatniemu koledze, ostatniej klasie)。物主词本身见物主代词(mój, twój, nasz, wasz, jego, jej, ich)。

复数:-om

复数最简单:所有的性都用 -om。

单数 复数
bratu / bratowi braciom(辅音有变化)
studentowi studentom
mamie mamom
dziecku dzieciom
koledze(kolega) kolegom
człowiekowi ludziom(不规则复数)
  • Opowiadam dzieciom bajkę.(我给孩子们讲童话。)
  • Pokazuję studentom zdjęcia.(我给学生们看照片。)
  • Daję mamom kwiaty.(我给妈妈们花。)

复数的形容词和物主词词尾是 -ym / -im(dobrym studentom, naszym dzieciom)。指一群人的代词,oni 和 one 都是 im(见下文)。

代词

这些形式你在斜格人称代词(mnie, mi, go, jemu, z nim)里学过。与格是:

长形式 短形式
ja mnie mi
ty tobie ci
on / ono jemu mu
ona jej (无)
my nam (无)
wy wam (无)
oni / one im (无)

短形式(mi, ci, mu)是中性的选择:Daję ci książkę. Mówię mu prawdę. Pokazuję ci zdjęcie. 长形式用于强调或对比(Daję tobie, nie jemu.)。注意 tobie 同时也是前置格的形式(o tobie)。

常见错误

  • ❌ Daję mama kwiaty. → ✅ Daję mamie kwiaty.(接受者需要与格词尾)
  • ❌ Mówię brat prawdę. → ✅ Mówię bratu prawdę.
  • ❌ Daję on książkę. / Daję go książkę. → ✅ Daję mu książkę.(代词要用与格)
  • ❌ Daję ją książkę. → ✅ Daję jej książkę.(jej 是 ona 的与格,ją 是宾格)
  • ❌ Daję książkę do mamy. → ✅ Daję książkę mamie.(do + 属格用于朝向某地或某人的移动,以及 dzwonić do kogoś 这类动词,不表示接受礼物的人)
  • ❌ Kupiłem prezent dla bratu. → ✅ Kupiłem prezent dla brata. 或 ✅ Kupiłem bratu prezent.(dla 后面用属格,与格不带介词)
  • ❌ Daję dzieci kwiaty. → ✅ Daję dzieciom kwiaty.(复数用 -om)

小测验

请把括号里的词变成与格。

  1. Daję kwiaty ___. (mama)
  2. Mówię prawdę ___. (brat)
  3. Pokazuję zdjęcie ___. (koleżanka)
  4. Kupuję książkę ___. (dziecko)
  5. Opowiadam bajkę ___. (dzieci)
  6. Piszę wiadomość ___. (ona)
显示答案
  1. mamie   2. bratu(或 bratowi)   3. koleżance   4. dziecku   5. dzieciom   6. jej(ona 没有短形式)

要点

  • 与格回答 komu?,表示得到某物或被告知某事的人:Daję mamie kwiaty.
  • 被给出或被说出的内容用宾格:Mówię bratu prawdę.
  • 单数:阳性 -owi(个别 -u),中性 -u,阴性 -e / -i / -y,辅音交替与前置格相同。
  • 复数:所有的性都用 -om(dzieciom, studentom, ludziom)。形容词单数用 -emu / -ej。
  • 代词:mi / mnie, ci / tobie, mu / jemu, jej, nam, wam, im。
  • 与格不带介词(Kupuję bratu prezent);dla 后面名词用属格(prezent dla brata),do + 属格用于朝向目的地的移动和 dzwonić do kogoś 这类动词(Dzwonię do mamy),不用于接受礼物的人。