Widzę cię. Daję ci książkę. Idę z nim do kina. Myślę o tobie.我看见你。我给你一本书。我和他去看电影。我在想你

在最初几课里,代词 ja, ty, on, ona… 指做动作的人(见人称代词)。一旦这个人成了宾语、接受者、同伴或话题,代词就会像名词一样变形。决定用哪个格的是动词或介词,所以同一个人可能表现为 mnie, mi, mną 或 o mnie。

简而言之:由动词或介词选择格,每个代词都有对应的形式:Widzę ją(宾格)、Daję jej(与格)、z nią(工具格)、o niej(前置格)。介词之后,以 j 或 i 开头的第三人称形式要加 n-:do niego, z nią, dla nich。

汉语的人称代词作宾语时形式不变:我看见他、我给他、和他一起、关于他 里都是同一个“他”(复数加“们”)。波兰语则要随格变化,而且 on / ona / ono 对应的“他 / 她 / 它”在宾格里分成 go / ją / je,介词之后还要加 n-。

各形式一览

每一行按宾格、属格、与格、工具格、前置格的顺序列出形式。列出两个形式时,第一个是长形式,第二个是短形式(见下文):

代词 宾格 属格 与格 工具格 前置格
ja mnie mnie mnie, mi mną mnie
ty ciebie, cię ciebie, cię tobie, ci tobą tobie
on jego, go jego, go jemu, mu nim nim
ona ją jej jej nią niej
ono je jego, go jemu, mu nim nim
my nas nas nam nami nas
wy was was wam wami was
oni ich ich im nimi nich
one je ich im nimi nich

有几个形式长得一样:mnie, nas 和 was 同时是宾格、属格和前置格,tobie 既是与格也是前置格,nim 既是工具格也是前置格,ich 既是宾格也是属格。到底是哪个格,要看动词或介词:Widzę nas.(宾格)Nie ma nas.(属格)Mówią o nas.(前置格)

长形式与短形式

有五个形式带短形式:ciebie – cię、tobie – ci、jego – go、jemu – mu 和 mnie – mi(与格)。短形式不重读,是中性的选择,通常靠近动词或放在句子前部(Wczoraj ci to powiedziałem. 昨天我对你说了这件事):

长形式 短形式 例句
ciebie cię Lubię cię.(我喜欢你)
tobie ci Daję ci książkę.(我给你一本书)
jego go Znam go.(我认识他)
jemu mu Pomagam mu.(我帮助他)
mnie mi Mówi mi prawdę.(他对我说实话)

强调或对比时用长形式(Widzę ciebie, nie jego. 我看见的是你,不是他),句首和介词之后也一律用长形式(do ciebie, o tobie, dla niego)。短形式不能放在介词之后,通常也不用在句首。许多形式没有短形式:mnie(宾格)、ją, je, nas, was, ich, jej, nam, wam 和 im。

介词之后:带 n- 的形式

以 j 或 i 开头的第三人称形式,前面有介词时要加 n-:

没有介词时 介词之后 例句
jego, go niego Idę do niego.(我去他那里)
jemu, mu niemu Dzięki niemu mówię lepiej po polsku.(多亏了他,我的波兰语说得更好了)
jej niej Dzwonię do niej.(我给她打电话)
ją nią Czekam na nią.(我在等她)
je nie Patrzę na nie.(我看着它们)
ich nich Pracuję dla nich.(我为他们工作)
im nim Dzięki nim wiem więcej.(多亏了他们,我知道得更多了)

ja, ty, my 和 wy 的形式不变:do mnie, dla ciebie, od nas, bez was。本来就以 n 开头的形式(nim, nią, nimi, niej, nich)保持不变。物主代词 jego, jej 和 ich 从不加 n-:✅ do jego domu、z jej bratem,因为它们是物主代词,不是人称代词(见物主代词)。

什么时候用哪个格

格由动词或介词决定,所以最好在几个典型框架里认识每个代词:

  • 宾格(Kogo? Co?):动词的直接宾语。Widzę cię.(我看见你。)Znam ją.(我认识她。)Lubię go.(我喜欢他。)指阳性事物时,单数也是 go:Mam nowy rower. Lubię go.(我有一辆新自行车。我喜欢它。)复数中,ich 指男性或男女混合的群体,je 指女性、孩子、动物和事物:Mam braci. Znam ich.(我有兄弟。我认识他们。)Mam siostry. Znam je.(我有姐妹。我认识她们。)见第四格(宾格):有生命的阳性名词与人、第四格(宾格):复数形式和男性人称复数与非男性人称复数;
  • 属格(Kogo? Czego?):用于许多介词之后,也常用于否定动词之后,代替宾格。bez ciebie(没有你)、dla niej(为她)、do nas(到我们这里)、od was(来自你们)、u nich(在他们那里)。Znam ją. → Nie znam jej.(我认识她。→ 我不认识她。)Nie ma go w domu.(他不在家。)见第二格(属格):用“nie ma”表示不存在;
  • 与格(Komu?):得到东西、被告知或被帮助的人。Daję ci książkę.(我给你一本书。)Mówię im prawdę.(我对他们说实话。)Pomagam mu.(我帮助他。)Dziękuję wam.(我感谢你们。)与格以后会有专门的一课;
  • 工具格(Z kim?):z 之后表示同伴,przed, za, między 等方位词之后也用。Idę z nim do kina.(我和他去看电影。)Mieszkam z nią.(我和她住在一起。)Idziesz ze mną?(你和我一起去吗?)Rozmawiam z tobą.(我在和你说话。)z nami, z wami, z nimi. 见第五格(工具格):职业与“z”(和……一起)和第五格(工具格):复数形式;
  • 前置格(O kim?):只用在介词之后,最常见的是 o(关于)。Myślę o tobie.(我在想你。)Mówimy o nim.(我们在谈他。)Opowiadam o niej.(我在讲她的事。)Pytają o nas.(他们在打听我们。)见第六格(前置格):地点和第六格(前置格):复数形式;
  • 礼貌称呼:pan 和 pani 像名词一样变化。Dziękuję panu.(谢谢您,先生。)Widzę panią.(我看见您,女士。)Rozmawiam z panem.(我在和您说话,先生。)Czy mogę pani pomóc?(我能帮您吗,女士?)见用 pan / pani / państwo 表示礼貌称呼。

疑问词的变化方式相同:Kogo widzisz? Komu pomagasz? Z kim idziesz? O kim myślisz?(你看见谁?你在帮谁?你和谁去?你在想谁?)主格的疑问词见疑问句:czy 与疑问词。

常见错误

  • ❌ Lubię on. → ✅ Lubię go.(宾语要用宾格 go,不能用主格 on)
  • ❌ Idę z on. → ✅ Idę z nim.(在 z(和)之后,代词是 nim)
  • ❌ Idę do jego. → ✅ Idę do niego.(介词之后,jego 变成 niego)
  • ❌ Kupiłem to dla cię. → ✅ Kupiłem to dla ciebie.(像 cię 这样的短形式不能放在介词之后)
  • ❌ Nie znam ją. → ✅ Nie znam jej.(否定动词之后,代词常用属格:jej)
  • ❌ Daję ją książkę. → ✅ Daję jej książkę.(接受者用与格 jej,不用宾格 ją)
  • ❌ Mam braci. Znam je. → ✅ Mam braci. Znam ich.(指一群男性或男女混合的群体,宾格是 ich,不是 je)
  • ❌ Rozmawiam z ciebie. → ✅ Rozmawiam z tobą.(在表示“和”的 z 之后,代词用工具格:tobą)

小测验

括号里的代词要变成正确的形式;由介词或动词决定格。

  1. Widzę ___ w parku.(ona,宾格)
  2. Daję ___ książkę.(ty,与格,短形式)
  3. Idę z ___ do kina.(on)
  4. Rozmawiamy o ___.(ja)
  5. Pracuję dla ___.(oni)
  6. Nie znam ___.(ona,否定之后)
  7. Idziesz z ___?(my)
显示答案
  1. ją   2. ci   3. nim   4. mnie   5. nich   6. jej   7. nami

要点

  • 代词随格变化,由动词或介词选择格:Widzę ją, Daję jej, z nią, o niej。
  • 有五个形式带短形式(cię, ci, go, mu, mi),不重读,通常靠近动词。介词之后、对比时和句首用长形式。
  • 介词之后,以 j 或 i 开头的第三人称形式要加 n-:do niego, z nią, dla nich。物主代词 jego, jej, ich 不加。
  • 长得一样的形式(mnie, nas, was, tobie, nim, ich)身兼几个格,由句子显示是哪一个。
  • 复数宾格要分:男性或男女混合的群体用 ich,其余一律用 je。
  • Pan 和 pani 像名词一样变化:Dziękuję panu, widzę panią, z panem。