Jak się nazywasz? Uczę się polskiego.你叫什么名字?我在学波兰语。

许多波兰语动词身边带着一个小词 się。它放在动词之后或动词附近,常常表示动作回到主语自己身上(myję się,“我洗澡/洗漱”),也有些动词本身就是通常与它连用的反身动词(nazywać się,uczyć się)。学习者最需要记住的一点:się 永远不变。对 ja, ty, on, my, wy, oni 它都一样,只有动词本身带人称词尾。

简记:带人称词尾的动词 + się:myję się, myjesz się, myje się, myjemy się, myjecie się, myją się。常用动词最好一开始就连同 się 一起记:nazywać się、uczyć się、bać się、śmiać się、czuć się、spotykać się。

汉语没有与 się 对应的小词。波兰语的 Nazywam się Anna、Uczę się、Boję się 在汉语里分别是“我叫安娜”“我在学习”“我害怕”,动词本身看不出任何“反身”标记。所以不要去找 się 的对应词,把 nazywać się、uczyć się、bać się 当作整体记下来即可。汉语的“自己”更接近下一课的 siebie。

基本结构:动词 + się

动词照常变位,się 跟在旁边。下面是 uczyć się(“学习”)的现在时:

人称 形式
ja uczę się
ty uczysz się
on / ona / ono uczy się
my uczymy się
wy uczycie się
oni / one uczą się

(所学的语言要用二格:uczę się polskiego。这是另一课的内容,所以现在只需注意 się。)

哪些动词带 się

1. 动作作用于自己(真正的反身动词):

  • myć się(“洗漱、洗澡”):Rano się myję.(早上我洗漱。)
  • ubierać się(“穿衣服”):Dzieci ubierają się.(孩子们在穿衣服。)
  • czesać się(“梳头”)、golić się(“刮胡子”)

2. 通常与 się 连用的动词。 这类动词常常没有不带 się 的说法(或不带时意思不同),意思也不是“自己”:

  • nazywać się(“名叫”):Nazywam się Anna.(我叫安娜。)
  • bać się(“害怕”):Boję się.(我害怕。)
  • śmiać się(“笑”):Dzieci się śmieją.(孩子们在笑。)
  • czuć się(“感觉”):Czuję się dobrze.(我感觉很好。)
  • cieszyć się(“高兴”)、martwić się(“担心”)、spóźnić się(“迟到”)、zgadzać się(“同意”)

3. 带不带 się 意思不同的动词。 不带 się 时动词有宾语;带 się 时,动作与主语自身有关,或发生变化的就是主语:

不带 się 带 się
Uczę dzieci.(我教孩子们。) Uczę się.(我在学习。)
Budzę dziecko.(我叫醒孩子。) Budzę się o siódmej.(我七点醒来。)
Kończę pracę.(我做完工作。) Film się kończy.(电影结束了。)
Otwieram drzwi.(我开门。) Drzwi się otwierają.(门开了。)

4. 彼此之间做的事。 主语为复数时,się 可以表示“互相”:Spotykamy się o ósmej.(我们八点见面。)Widzimy się jutro.(明天见。字面意思是“我们明天互相看见”。)代词 siebie、sobie 和词 nawzajem 属于下一课:反身代词与相互代词。

如果涉及身体部位,通常不用 się:Myję ręce.(我洗手。)带 się 是洗整个人:Myję się.

się 放在哪里

在简单句中,się 通常紧跟在动词后面:Uczę się polskiego. Nazywam się Anna. 它也可以跟在动词前面的词之后,例如疑问词或主语:Jak się masz?(你好吗?)Gdzie się uczysz?(你在哪里学习?)Ja się boję.(我害怕。)只有一点它做不到:不能放在句首。

否定句中,się 仍留在动词附近:Nie boję się.(我不害怕。)Nie uczę się dziś.(我今天不学习。)

在其他时态中

Się 在任何时态里都不变:

  • 过去时: Uczyłem się. Uczyłam się. Spóźniłam się. 过去时:-ł, -ła, -ło 形式中的词尾加在动词上,się 跟在后面。Przepraszam, spóźniłem się.(对不起,我迟到了。)
  • 将来时: Będę się uczyć.(我将会学习。)Zaraz się ubiorę.(我马上穿好衣服。)
  • 接在另一个动词后: się 通常放在不定式之前:Chcę się uczyć. Muszę się ubrać. Lubię się śmiać.(我想学习。我得穿衣服。我爱笑。)

体对中的两个动词都保留 się:uczyć się – nauczyć się(“学习”“学会”)、myć się – umyć się(“洗漱”)、budzić się – obudzić się(“醒来”)、spotykać się – spotkać się(“见面”)。所以 Umyłem się. 的意思是“我洗好了”,Obudziłam się o siódmej. 的意思是“我七点醒了”。

常见错误

  • ❌ Ja nazywam Anna. → ✅ Nazywam się Anna.(说自己的名字时波兰语用 nazywać się;单独的 nazywać 是“称呼某人为……”)
  • ❌ Czuję dobrze. → ✅ Czuję się dobrze.(się 是 czuć się 的一部分)
  • ❌ Wczoraj spóźniłem. → ✅ Wczoraj spóźniłem się.(过去时中 się 仍然保留)
  • ❌ Się uczę polskiego. → ✅ Uczę się polskiego.(się 不放在句首)
  • ❌ Myję się ręce. → ✅ Myję ręce.(身体部位不带 się;myję się 是“我洗澡/洗漱”)
  • ❌ Ona uczysz się. → ✅ Ona uczy się.(人称词尾在动词上;się 始终不变)

小测验

请补全句子。

  1. Jak ___ nazywasz?
  2. Ona ___ (czuć) ___ dobrze.(现在时)
  3. Wczoraj ___ (spóźnić) ___ do pracy.(我,男性;过去时)
  4. Uczę dzieci 和 Uczę się 有什么区别?
  5. Myję się ręce 正确吗?
  6. Się uczę codziennie 是个好句子吗?
查看答案
  1. się(Jak się nazywasz?)   2. czuje się(Ona czuje się dobrze.)   3. spóźniłem się(Wczoraj spóźniłem się do pracy.)   4. Uczę dzieci = 我教孩子们(有宾语);Uczę się = 我在学习。   5. 不正确。身体部位不带 się:Myję ręce.   6. 不是。Się 不放在句首:Uczę się codziennie.

要点

  • 反身动词就是带人称词尾的动词加上 się。Się 不随人称、数或性而变化。
  • 有些动词通常与 się 连用(nazywać się, bać się, śmiać się, czuć się),要当作整体来记。
  • 带不带 się,动词的意思可能不同:uczyć“教”,uczyć się“学”;budzić“叫醒某人”,budzić się“醒来”。
  • Się 通常紧跟动词之后或放在不定式之前,不放在句首。
  • 在过去时和将来时中 się 保留不变;体对中的两个动词都带它(uczyć się – nauczyć się)。
  • 复数主语加 się 可以表示“互相”(spotykamy się)。Siebie, sobie 和 nawzajem 在下一课。