Strona bierna: czas teraźniejszy i przeszły

W zdaniu czynnym podmiot wykonuje czynność: Maria wrote the letter. W zdaniu biernym podmiot jest odbiorcą czynności: The letter was written by Maria. Osoba lub rzecz, której dotyczy czynność, staje się głównym tematem zdania.

Strona bierna przydaje się w wielu codziennych sytuacjach — gdy nie wiadomo, kto coś zrobił, gdy to nieistotne, albo gdy wynik jest ważniejszy od wykonawcy.

Schemat: podmiot + am / is / are (czas teraźniejszy) lub was / were (czas przeszły) + imiesłów bierny → English is spoken here. The window was broken.

Strona bierna jest możliwa tylko z czasownikami przechodnimi — takimi, które mają dopełnienie w zdaniu czynnym (speak English, break the window, check the locks). Czasowniki nieprzechodnie, jak arrive, happen czy sleep, nie mają dopełnienia, więc nie mają formy biernej.

Kiedy używamy strony biernej?

Są trzy częste powody:

1. Wykonawca jest nieznany: My phone was stolen last night. (nie wiadomo, kto go ukradł)
2. Wykonawca jest oczywisty lub nieważny: She was born in 1998. English is taught in schools worldwide.
3. Wynik liczy się bardziej niż wykonawca: The bridge is inspected every year. This song was recorded in one take.

W tekstach formalnych — artykułach prasowych, pracach naukowych, instrukcjach — strona bierna jest szczególnie częsta, bo pozwala skupić uwagę na tym, co się wydarzyło, a nie na tym, kto to zrobił.

Strona bierna w present simple

Am / is / are + imiesłów bierny

Strona bierna w present simple opisuje stany, nawyki i fakty — te same sytuacje co strona czynna, ale skupiamy się na tym, co dzieje się z podmiotem.

Wybór am / is / are zależy od podmiotu zdania biernego:

Strona bierna w past simple

Was / were + imiesłów bierny

Strona bierna w past simple opisuje zakończone czynności w przeszłości — skupiamy się na tym, co spotkało podmiot.

Was łączy się z I, he, she, it; were z we, you, they — tak samo jak w Past simple: was / were.

Imiesłów bierny (Past Participle)

Imiesłów bierny to trzecia forma czasownika — ta sama, której używamy w present perfect z have.

Czasowniki regularne tworzą imiesłów bierny przez dodanie -ed — dokładnie tak samo jak past simple, z tymi samymi zasadami ortograficznymi (podwojenie spółgłoski po krótkiej samogłosce: stop → stopped; opuszczenie niemego -e: close → closed). Pełny przewodnik znajdziesz w Past simple: regular verbs.

Czasowniki nieregularne mają własną formę imiesłowu biernego (trzecia kolumna tabeli czasowników nieregularnych). Niektóre pokrywają się z past simple, inne nie:

Pełną listę znajdziesz w Past simple: irregular verbs.

W polskim strona bierna tworzy się inaczej — przez imiesłów przymiotnikowy bierny z czasownikiem być: „List został napisany przez Marię." Angielski imiesłów bierny (written, broken, made) nie odmienia się przez rodzaj ani liczbę — zawsze ma tę samą formę. To prostsze niż po polsku, ale formę trzeba zapamiętać dla każdego nieregularnego czasownika.

Podawanie wykonawcy (by + …)

Jeśli chcemy wskazać, kto wykonał czynność, dodajemy by + wykonawca na końcu zdania:

• The report was written by the director.
• This painting is admired by millions of visitors.
• The decision was made by the committee.

Wyrażenie z by jest opcjonalne — używamy go tylko wtedy, gdy wykonawca jest istotny lub interesujący. Gdy jest nieznany lub nieważny, pomijamy go.

Przeczenia

Not stawia się po am / is / are / was / were:

Popularne skrócenia: isn't, aren't, wasn't, weren't. Uwaga: am not nie ma standardowej formy skróconej w zdaniach oznajmujących — ✅ I am not invited lub I'm not invited, ale ❌ I amn't invited.

Pytania

W pytaniach am / is / are / was / were stoi przed podmiotem:

Krótkie odpowiedzi używają tego samego czasownika posiłkowego: Yes, it is / No, it isn't; Yes, it was / No, it wasn't.

W pytaniach ze zaimkiem pytającym zaimek stoi na początku:

• Where is this coffee grown?
• When was the palace built?
• Who was the symphony composed by? (formalnie: By whom was it composed?)

Częste błędy

• ❌ The window was break. → ✅ The window was broken. (użyj imiesłowu biernego, nie formy podstawowej ani past simple)
• ❌ Coffee is grew in Brazil. → ✅ Coffee is grown in Brazil. (nieregularny imiesłów bierny: grow → grown)
• ❌ The letters was delivered. → ✅ The letters were delivered. (letters to liczba mnoga → were)
• ❌ The form signed by the manager. → ✅ The form was signed by the manager. (strona bierna wymaga czasownika posiłkowego was/were)
• ❌ The film was directed very well by. → ✅ The film was directed very well. (nie zostawiamy by bez wykonawcy)
• ❌ They were inviting to the party. → ✅ They were invited to the party. (strona bierna wymaga imiesłowu biernego, nie formy -ing)

Sprawdź się

Strona czynna czy bierna? Wstaw właściwą formę.

1. This museum ____ (open) in 1887. (past passive)
2. Thousands of people ____ (visit) this museum every year. (present active)
3. The original paintings ____ (restore) last year. (past passive)
4. By whom ____ the Mona Lisa ____ (paint)? (past passive question)

Najważniejsze

• Strona bierna przenosi uwagę z wykonawcy na czynność lub jej wynik: The letter was written skupia się na liście, nie na tym, kto go napisał.
• Strona bierna w present simple: podmiot + am / is / are + imiesłów bierny → It is made here.
• Strona bierna w past simple: podmiot + was / were + imiesłów bierny → It was built in 1920.
• Imiesłów bierny czasowników regularnych pokrywa się z past simple (closed, painted). Czasowniki nieregularne mają własną trzecią formę (broken, written, made).
• Was z I / he / she / it; were z we / you / they.
• by + wykonawca tylko wtedy, gdy wykonawca jest istotny; pomijamy, gdy nieznany lub nieważny.
• Przeczenia: isn't used, wasn't built, weren't invited.
• Pytania: czasownik posiłkowy przed podmiotem → Was it built here? Is it used often?