Je vais au cinéma.Idę do kina.

Gdy przyimki à (do, w, na) i de (z, od) stoją tuż przed rodzajnikami określonymi le i les, francuski nie zostawia tych dwóch słów obok siebie. Zlewają się w jedno: à le nigdy się nie zapisuje, staje się au. Dzieje się tak tylko z le i les — à la, à l', de la i de l' pozostają bez zmian.

W skrócie: à + le → au, à + les → aux, de + le → du, de + les → des. Przed la lub l' nic się nie zmienia: à la gare, de l'eau.

à łączy się z le i les

Połączenie Wynik Przykład
à + le bureau au bureau Il est au bureau.
à + les enfants aux enfants Je parle aux enfants.
à + la maison à la maison On mange à la maison.
à + **l'**hôpital à l'hôpital *Elle travaille **à l'*hôpital.

Tak więc à ma cztery formy zapisu w zależności od rzeczownika: au, à la, à l', aux.

  • Nous allons au parc.
  • Tu joues aux cartes ?
  • Le train arrive à la gare.

W polszczyźnie nie ma rodzajników, więc nie ma też zlewania przyimka z rodzajnikiem: kierunek i przynależność wyrażają przypadki oraz przyimki (do miasta, z domu, klucz od drzwi). Francuskie au, du, aux, des to obowiązkowa reguła zapisu, którą trzeba zapamiętać.

de łączy się z le i les

To samo dzieje się z de:

Połączenie Wynik Przykład
de + le jardin du jardin la porte du jardin
de + les voisins des voisins le chien des voisins
de + la cuisine de la cuisine la table de la cuisine
de + **l'**école de l'école *le nom **de l'*école

Tak więc de również ma cztery formy: du, de la, de l', des.

  • C'est la voiture du professeur.
  • Il revient des États-Unis.
  • Voici la clé de la porte.

Gdzie pojawiają się te formy

à wskazuje miejsce, w którym ktoś jest lub do którego zmierza, oraz wprowadza osobę, której się coś daje lub mówi:

  • aller au travail, rester à la maison, jouer aux échecs
  • téléphoner au médecin, écrire aux clients

de wyraża przynależność, pochodzenie lub punkt wyjścia i występuje po wielu utartych zwrotach i czasownikach:

  • le bureau du directeur, la sortie du métro (przynależność)
  • revenir du bureau, sortir des magasins (pochodzenie)
  • parler du film, avoir besoin des clés (po parler de, avoir besoin de)

du, de la, des: te same formy, inna funkcja

Te formy pełnią też inną rolę. Du, de la i de l' to rodzajnik cząstkowy (nieokreślona ilość): Je bois du café, Je mange de la soupe. A des to rodzajnik nieokreślony w liczbie mnogiej (nieokreślona mnogość): Elle achète des pommes. Ten sam zapis, inna funkcja — zob. Rodzajniki nieokreślone. Tu zajmujemy się tylko zlaniem à / de z le / les, ale właśnie dlatego du i des to tak częste słowa.

Częste błędy

  • ❌ Je vais à le cinéma → ✅ Je vais au cinéma (à + le musi ulec kontrakcji)
  • ❌ la porte de le garage → ✅ la porte du garage (de + le → du)
  • ❌ Il parle à les élèves → ✅ Il parle aux élèves (à + les → aux)
  • ❌ au la maison → ✅ à la maison (przed la nie ma kontrakcji)
  • ❌ Elle rentre du l'hôtel → ✅ *Elle rentre **de l'*hôtel (przed l' nie ma kontrakcji)
  • ❌ le livre de les enfants → ✅ le livre des enfants (de + les → des)

Szybki sprawdzian

Połącz przyimek z rodzajnikiem:

  1. Je vais ____ (à + le) marché.
  2. C'est la maison ____ (de + les) Martin.
  3. Nous parlons ____ (à + la) voisine.
  4. Il sort ____ (de + le) bureau à 18 h.
  5. Tu joues ____ (à + les) cartes ce soir ?
Pokaż odpowiedzi
  1. Je vais au marché.   2. C'est la maison des Martin.   3. Nous parlons à la voisine.   4. Il sort du bureau à 18 h.   5. Tu joues aux cartes ce soir ?

Najważniejsze

  • à + le → au, à + les → aux; de + le → du, de + les → des. Kontrakcja jest obowiązkowa, nie fakultatywna.
  • Przed la i l' nic się nie zlewa: à la maison, à l'école, de la cuisine, de l'eau.
  • à oznacza miejsce lub odbiorcę; de oznacza przynależność, pochodzenie lub punkt wyjścia i występuje po czasownikach i zwrotach z de.
  • du, de la, de l' to również rodzajnik cząstkowy, a des — rodzajnik nieokreślony w liczbie mnogiej: te same formy, inna funkcja.