Miejscownik: liczba mnoga (в городах, на столах, о друзьях)

Мы живём в городах. Книги лежат на столах. Они говорят о друзьях.Mieszkamy w miastach. Książki leżą na stołach. Rozmawiają o przyjaciołach.

W liczbie mnogiej miejscownik występuje po tych samych przyimkach co w liczbie pojedynczej: в i на przy pytaniu где? (Miejscownik: miejsce (в / на + miejscownik)) oraz о / об przy temacie rozmowy lub myśli (Miejscownik: mówienie o czymś (о / об + miejscownik)). Temat pochodzi z mianownika liczby mnogiej (Liczba mnoga rzeczowników w mianowniku), a końcówka jest taka sama dla wszystkich rodzajów.

W skrócie: miejscownik liczby mnogiej kończy się na -ах po temacie twardym i na -ях po temacie miękkim, w rodzaju męskim, żeńskim i nijakim (в городах, на столах, о неделях).

Jedna końcówka dla wszystkich rodzajów: -ах / -ях

Po в i на (przy pytaniu где?) oraz po о rzeczownik w liczbie mnogiej kończy się na -ах, jeśli temat jest twardy, i na -ях, jeśli jest miękki (rzeczowniki na -я, -ь, -й, -ие, -ия). Porównaj liczbę pojedynczą i mnogą:

Po ж, ч, ш, щ pisze się -ах (о врачах, о вещах). W odróżnieniu od dopełniacza liczby mnogiej (Dopełniacz: liczba mnoga) miejscownik liczby mnogiej nie ma samogłoski ruchomej: dopełniacz окон, ale в окнах.

в i на: gdzie?

Wybór między в a на jest taki sam jak w liczbie pojedynczej (zob. Miejscownik: miejsce (в / на + miejscownik)). W liczbie mnogiej pytanie nadal brzmi где?. Przy ruchu (куда?) używa się biernika (в города, на столы):

• Дети играют в парках. (Dzieci bawią się w parkach.)
• Книги лежат на столах. (Książki leżą na stołach.)
• Студенты живут в общежитиях. (Studenci mieszkają w akademikach.)
• Цветы стоят в окнах. (Kwiaty stoją w oknach.)
• На уроках мы говорим по-русски. (Na lekcjach mówimy po rosyjsku.)

о, об, обо: mówić o

О (об przed samogłoską, обо w kilku utartych formach, np. обо мне, обо всём, обо всех) wskazuje, o czym się mówi, myśli lub czyta, jak w Miejscownik: mówienie o czymś (о / об + miejscownik):

• Они говорят о друзьях. (Rozmawiają o przyjaciołach.)
• Мы часто думаем о родителях. (Często myślimy o rodzicach.)
• Он рассказывает о новых фильмах. (Opowiada o nowych filmach.)
• Мы читаем статью об учителях. (Czytamy artykuł o nauczycielach.)
• Он думает обо всех. (Myśli o wszystkich.)

Nieregularne formy liczby mnogiej

Miejscownik liczby mnogiej tworzy się od mianownika liczby mnogiej, więc nieregularne formy się zachowują, a mianownik mnogi na akcentowane -а / -я nie zmienia końcówki:

• Мы говорим о детях. (Rozmawiamy o dzieciach.)
• Я часто думаю о братьях. (Często myślę o braciach.)

Rzeczowniki tylko w liczbie mnogiej

Kilka codziennych słów nie ma liczby pojedynczej i dostaje -ах / -ях jak każdy inny rzeczownik w liczbie mnogiej. Niektóre stałe wyrażenia są zawsze w liczbie mnogiej: на каникулах (na wakacjach), в гостях (w gościach), на выходных (w weekend), в очках i в джинсах (o tym, co ktoś ma na sobie):

• Летом мы на каникулах. (Latem jesteśmy na wakacjach.)
• Вечером мы в гостях. (Dziś wieczorem jesteśmy u znajomych.)
• На выходных мы дома. (W weekend jesteśmy w domu.)
• Он часто думает о деньгах. (Często myśli o pieniądzach.)
• Она в очках. (Ma okulary na nosie.)

Przymiotniki i zaimki

Przymiotnik przed rzeczownikiem w liczbie mnogiej kończy się na -ых, a po г, к, х, ж, ч, ш, щ i po temacie miękkim na -их. Pełny wzór jest w Odmiana przymiotników i zaimków przez przypadki:

• Мы живём в больших городах. (Mieszkamy w dużych miastach.)
• Они работают в маленьких магазинах. (Pracują w małych sklepach.)
• Он в синих джинсах. (Ma na sobie niebieskie dżinsy.)
• Мы говорим о русских друзьях. (Rozmawiamy o rosyjskich przyjaciołach.)
• Дети играют на тихих улицах. (Dzieci bawią się na cichych ulicach.)

Zaimki osobowe mają własne formy miejscownika (zob. Zaimki osobowe w przypadkach zależnych (меня, мне, мной, о нём)); он, она, они dostają н- po przyimku. Zaimki przy rzeczowniku w liczbie mnogiej mają te same końcówki -ых / -их:

• Мы часто говорим о вас. (Często o was rozmawiamy.)
• Что они думают о нас? (Co o nas myślą?)
• В этих магазинах всё дорого. (W tych sklepach wszystko jest drogie.)
• Я думаю о них. (Myślę o nich.)

Polski miejscownik liczby mnogiej jest bardzo podobny do rosyjskiego: w miastach ≈ в городах, o przyjaciołach ≈ о друзьях (końcówka -ach ≈ -ах / -ях). Uwaga na temat: rosyjska forma wynika z rosyjskiego mianownika liczby mnogiej (друзья, дети), a nie z polskiego słowa, i różni się od dopełniacza (друзей, ale о друзьях).

Częste błędy

• ❌ Мы живём в городы. → ✅ Мы живём в городах. (po в („w”) rzeczownik w liczbie mnogiej dostaje -ах / -ях)
• ❌ Книги лежат на столов. → ✅ Книги лежат на столах. (końcówka dopełniacza -ов nie pasuje po на („na”))
• ❌ Они говорят о друзей. → ✅ Они говорят о друзьях. (-ей to dopełniacz liczby mnogiej, w miejscowniku liczby mnogiej jest -ях)
• ❌ Цветы стоят в окон. → ✅ Цветы стоят в окнах. (miejscownik liczby mnogiej nie ma samogłoski ruchomej)
• ❌ Я думаю о их. → ✅ Я думаю о них. (po przyimku они zmienia się w них)

Szybkie sprawdzenie

Wstaw słowo z nawiasu w odpowiedniej formie.

1. Мы живём в ____. (город)
2. Чашки стоят на ____. (стол)
3. Мы говорим о ____. (друзья)
4. Дети учатся в новых ____. (школа)
5. Мы часто думаем о ____. (они)
6. Цветы стоят в ____. (окно)

Najważniejsze

• Miejscownik liczby mnogiej kończy się na -ах (temat twardy) lub -ях (temat miękki) we wszystkich rodzajach: в городах, на столах, о неделях.
• Po ж, ч, ш, щ pisze się -ах (о врачах); nie ma samogłoski ruchomej (в окнах).
• Nieregularne formy się zachowują: о друзьях, о детях, о людях; niektóre rzeczowniki istnieją tylko w liczbie mnogiej (на каникулах, в гостях, в очках).
• Przymiotniki kończą się na -ых / -их (в больших городах); zaimki: о нас, о вас, о них, обо всех.