Przymiotniki dzierżawcze: mi, tu, su, nuestro i vuestro

Mis padres viven en Sevilla, pero nuestra casa está en Madrid.Moi rodzice mieszkają w Sewilli, ale nasz dom jest w Madrycie.

Przymiotnik dzierżawczy mówi, do kogo coś lub ktoś należy: mi libro (moja książka), tu casa (twój dom), nuestros amigos (nasi przyjaciele). W hiszpańskim stoi przed rzeczownikiem, nie występuje z rodzajnikiem i zgadza się z rzeczownikiem, którego dotyczy, a nie z właścicielem. Właściciel decyduje tylko o tym, od którego wyrazu się zaczyna: mi, tu, su, nuestro, vuestro.

W skrócie: właściciel wybiera wyraz (yo → mi, tú → tu, nosotros → nuestro …), a rzeczownik wybiera końcówkę: -s w liczbie mnogiej (mis libros), a przy nuestro i vuestro także -o/-a według rodzaju (nuestra casa). Dla „jego”, „jej”, „ich” i „pana/pani” hiszpański używa tej samej pary form: su / sus.

Formy

• mi, tu, su mają tylko dwie formy: liczbę pojedynczą i mnogą. Rodzaj ich nie zmienia: mi hermano i mi hermana mają oba mi.
• nuestro i vuestro mają cztery formy, jak przymiotnik zakończony na -o: nuestro amigo, nuestra amiga, nuestros amigos, nuestras amigas. Ten sam schemat opisuje lekcja o zgodności przymiotnika.
• vuestro łączy się z vosotros, którego używa się głównie w Hiszpanii. W większości krajów Ameryki Łacińskiej formą „wy” (do kilku osób) jest ustedes, więc przymiotnik dzierżawczy to su: ustedes y sus hijos.
• Osoby, które mówią vos, używają tu/tus: Vos tenés tu libro. (Masz swoją książkę.)

Końcówkę wybiera rzeczownik, a nie właściciel

Właściciel decyduje, od którego wyrazu się zaczyna (mi, tu, su …), ale końcówka idzie za rzeczownikiem: zawsze w liczbie, a przy nuestro i vuestro także w rodzaju. Rodzaj samego właściciela nigdy nie ma znaczenia. Dlatego kobieta i mężczyzna mówią tak samo mi casa, a Ana (kobieta) mimo to powie su libro, a nie „sua”:

• Ana tiene su libro. (Ana ma swoją książkę.)
• Ana tiene sus libros. (Ana ma swoje książki.)
• Carlos y Ana venden su casa. (Carlos i Ana sprzedają swój dom.)
• Carlos y Ana venden sus casas. (Carlos i Ana sprzedają swoje domy.)

W ostatniej parze właściciele to te same dwie osoby, ale liczba domów zmienia wyraz: su albo sus. Według tej samej logiki mówi się nuestra casa (jeden dom, rodzaj żeński), ale nuestros libros (kilka książek, rodzaj męski), nawet jeśli wszystkie osoby mówiące są kobietami.

W polskim mój/moja/moje zmienia się według rodzaju i przypadka rzeczownika, a hiszpańskie mi zmienia się tylko według liczby (mi hermano, mi hermana, mis hermanos) i nie ma form przypadków. Polskie jego, jej, ich wskazują właściciela, a su nic o nim nie mówi; gdy trzeba to doprecyzować, pomaga el libro de él / de ella (zob. niżej).

Bez rodzajnika, a przymiotnik dzierżawczy stoi na początku

Przymiotnik dzierżawczy zajmuje miejsce rodzajnika: el libro → mi libro. W standardowym hiszpańskim przed rzeczownikiem nie ma rodzajnika obok przymiotnika dzierżawczego: ✅ mi casa, nigdy ❌ la mi casa.

• Mi casa es pequeña. (Mój dom jest mały.)
• ¿Dónde está tu móvil? (Gdzie jest twój telefon?)
• Mi casa nueva es pequeña. (Mój nowy dom jest mały.) Najpierw stoi przymiotnik dzierżawczy, potem rzeczownik, potem zwykły przymiotnik na swoim zwykłym miejscu. Gdzie stoją przymiotniki, wyjaśnia lekcja o miejscu przymiotnika.

Później pojawią się akcentowane formy dzierżawcze (el mío, un amigo mío), które stoją po rzeczowniku lub występują samodzielnie; to osobna lekcja, a tu chodzi tylko o krótkie formy przed rzeczownikiem.

Przy częściach ciała i ubraniach hiszpański często używa rodzajnika określonego zamiast przymiotnika dzierżawczego (Me lavo las manos); zob. lekcję o rodzajnikach określonych.

su: jego, jej, ich, pana/pani

su i sus obejmują wielu właścicieli naraz: su casa może znaczyć dom jego, jej, pana lub pani (przy usted), ich albo państwa (przy ustedes). Najczęściej sytuacja wszystko wyjaśnia. Jeśli nie, hiszpański używa de + właściciel po rzeczowniku:

Gdy właściciel jest imieniem lub rzeczownikiem, zwykłą konstrukcją jest de: el libro de Ana, la casa de mis padres, a nie „Ana su libro”.

su jest też przymiotnikiem dzierżawczym dla usted: ¿Es su coche, señora Pérez? (Czy to pani samochód, pani Pérez?) W rozmowie z koleżanką powiedziałoby się tu: ¿Es tu coche, Marta? Wybór opiera się na tym samym rozróżnieniu tú / usted co w lekcji o formach zwracania się.

Uwaga na akcent: tu / tú, mi / mí

Dwa z tych wyrazów mają podobny wyraz z pisanym akcentem i są to różne wyrazy:

• tu (przymiotnik dzierżawczy, bez akcentu) i tú (zaimek osobowy „ty”): Tú tienes tu libro. (Ty masz swoją książkę.)
• mi (przymiotnik dzierżawczy, bez akcentu) i mí (zaimek „mnie/mną” po przyimku): Es para mí, no para mi hermano. (To dla mnie, nie dla mojego brata.)

O tú zob. lekcję o zaimkach osobowych w funkcji podmiotu.

Częste błędy

• ❌ la mi casa → ✅ mi casa (przymiotnik dzierżawczy zastępuje rodzajnik)
• ❌ Ana tiene sus libro. → ✅ Ana tiene su libro. (jedna książka, więc liczba pojedyncza su; przymiotnik dzierżawczy zgadza się z rzeczownikiem)
• ❌ Mi amigas son simpáticas. → ✅ Mis amigas son simpáticas. (kilka przyjaciółek, więc mis)
• ❌ nuestro casa → ✅ nuestra casa (nuestro i vuestro zgadzają się także w rodzaju: casa jest rodzaju żeńskiego)
• ❌ Tú casa es grande. → ✅ Tu casa es grande. (przymiotnik dzierżawczy nie ma akcentu; tú z akcentem to zaimek „ty”)

Krótkie sprawdzenie

Który przymiotnik dzierżawczy pasuje do każdego zdania?

1. ___ casa es grande. (mój)
2. Carlos y Ana viven con ___ padres. (ich)
3. ¿Dónde está ___ coche, señora Pérez? (pani)
4. Somos hermanos, y ___ madre se llama Rosa. (nasza)
5. Tú tienes ___ libros. (twoje)
6. Jak jednoznacznie powiedzieć, że su hijo znaczy „jej syn”?

Najważniejsze wnioski

• Przymiotnik dzierżawczy stoi przed rzeczownikiem i zastępuje rodzajnik: mi casa, a nie la mi casa.
• Właściciel wybiera wyraz (mi, tu, su, nuestro, vuestro); rzeczownik wybiera końcówkę. mi, tu, su dodają -s w liczbie mnogiej: mis libros. nuestro i vuestro zgadzają się w rodzaju i liczbie: nuestra casa, nuestros libros.
• su/sus może znaczyć jego, jej, ich lub pana/pani. Gdy nie jest to jasne, po rzeczowniku dodaje się de él / de ella / de usted / de ellos / de ustedes: la casa de ella.
• Gdy właścicielem jest imię lub rzeczownik, zwykle używa się de: el libro de Ana.
• Pisownia ma znaczenie: tu (przymiotnik dzierżawczy) i tú („ty”), mi (przymiotnik dzierżawczy) i mí („mnie/mną” po przyimku).
• vuestro łączy się z vosotros (głównie Hiszpania); ustedes ma su.