Lubię kawę, ale nie lubię herbaty, bo jest gorzka. Jeśli będzie padać, zostanę w domu.我喜欢咖啡,但是不喜欢茶,因为茶很苦。如果下雨,我就待在家里。

连词是把想法连成较长句子的小词。用几个连词就能添加内容(i)、把两件事并列对照(a)、说“但是”(ale)、给出选择(albo)、说明原因(bo)、表示结果(więc)、提出条件(jeśli)以及承认转折(chociaż)。它们很短,出现频率极高,会让你的波兰语听起来更连贯。

简而言之:i = 和(添加),a = 而(两件事并列,或“你呢?”),ale = 但是,albo / lub / czy = 或者 / 还是,bo = 因为,więc / dlatego = 所以 / 因此,jeśli = 如果,chociaż = 虽然。a, ale, bo, więc, jeśli, chociaż 前面要加逗号,而 i, albo, lub, czy 前面不加。

汉语常把连词成对使用:“因为……所以……”“虽然……但是……”。波兰语通常只用其中一个:用 bo(因为)或 więc(所以),用 chociaż(虽然)或 ale(但是),不会两个同时出现。汉语的“而”大致对应 a,“和”对应 i,“还是”(用于问句)对应 czy,“或者”对应 albo / lub。

添加与对照:i, oraz, a

i(“和”)只是把一件事加到另一件事上,前面不加逗号。oraz 意思相同,但更正式,常见于列举、表格和官方文本:

  • Mam brata i siostrę.(我有一个兄弟和一个姐妹。)
  • W sklepie kupuję chleb, masło oraz ser.(我在商店里买面包、黄油和奶酪。)

a 也可以译成“而”,但它是把两件事并列放在一起,常常主语不同,带有轻微的对照意味。它还是把问题抛给对方的词(“你呢?”):

  • Ja pracuję, a ty się uczysz.(我在工作,而你在学习。)
  • Mam na imię Anna, a ty?(我叫安娜,你呢?)
  • Mieszkam w Warszawie, a mój brat mieszka w Krakowie.(我住在华沙,而我哥哥住在克拉科夫。)

表示“但是”:ale

ale(“但是”)表示某事与刚才说的相反,或对其加以限制。它标示障碍或出人意料的对照:

  • Chcę iść do kina, ale nie mam czasu.(我想去看电影,但是我没有时间。)
  • Jest zimno, ale świeci słońce.(天很冷,但是出太阳了。)

否定之后,“不是 X,而是 Y”常用 tylko 来构成,正式书面语中也用 lecz:

  • To nie kawa, tylko herbata.(这不是咖啡,而是茶。)

表示选择:albo, lub, czy

czy 是问句里的“还是”。albo 和 lub 在陈述句里都表示“或者”;albo 常强调在几个可能之间真正做出选择(albo… albo… = “要么……要么……”),lub 则更正式,只是列出各种可能。简单的选择关系前面都不加逗号;重复使用的 albo… albo… 在两部分之间加逗号:

  • Chcesz kawę czy herbatę?(你想喝咖啡还是茶?)
  • Pójdę do kina albo do teatru.(我要去看电影或者去看戏剧。)
  • Albo idziemy do kina, albo zostajemy w domu.(要么我们去看电影,要么待在家里。)
  • Możesz zapłacić kartą lub gotówką.(您可以刷卡或者付现金。)

说明原因和结果:bo, ponieważ, więc, dlatego

bo(“因为”)引出原因,通常放在主句之后。ponieważ 意思相同,但更正式或更偏书面。在回答 Dlaczego…?(“为什么……?”)时,可以直接用 bo 开头:

  • Zostaję w domu, bo jestem chory.(我待在家里,因为我生病了。)
  • Zostaję w domu, ponieważ jestem chory.(我待在家里,因为我生病了。(更正式))
  • Dlaczego nie przychodzisz? – Bo jestem zmęczony.(你为什么不来?——因为我累了。)

要说明由原因得出的结果,用 więc(“所以”)或 dlatego(“因此”)。先说原因,后说结果,所以逻辑方向与 bo 相反:

  • Jestem chory, więc zostaję w domu.(我生病了,所以待在家里。)
  • Jestem chory, dlatego zostaję w domu.(我生病了,因此待在家里。)

条件与转折:jeśli, chociaż

jeśli(“如果”,也可以用稍正式的 jeżeli)引出条件。条件从句可以放在前面,也可以放在后面,并用逗号与另一个分句隔开。对于尚未发生的事,波兰语的条件从句要用将来时,这一点汉语里不太容易意识到(见未完成体将来时(będę + 不定式或过去时形式)和完成体将来时(简单将来时))。对于现在成立的事,用现在时即可:

  • Jeśli będzie padać, zostanę w domu.(如果下雨,我就待在家里。)
  • Zostanę w domu, jeśli będzie padać.(要是下雨,我就待在家里。)
  • Jeśli zrobisz zadanie, pójdziemy na spacer.(如果你做完作业,我们就去散步。)
  • Jeśli jesteś zmęczony, możemy wrócić do domu.(如果你累了,我们可以回家。)

chociaż(更短的形式:choć)表示“虽然”,引出尽管另一分句成立却依然为真的内容:

  • Idę do pracy, chociaż jestem chory.(虽然我生病了,但我还是去上班。)
  • Chociaż jest zimno, idziemy na spacer.(虽然天很冷,我们还是去散步。)

逗号放在哪里

在波兰语里,两个分句之间,大多数连词前面都要加逗号:

  • 加逗号:a, ale, bo, ponieważ, więc, dlatego, jeśli, jeżeli, chociaż, choć 之前(还有 że 和 żeby 之前,见由“że”引导的从句和由“żeby”引导的目的从句)。
  • 不加逗号:i, oraz, albo, lub, czy 只是把两个部分连起来时,前面不加(Mam brata i siostrę,Chcesz kawę czy herbatę?)。

带 jeśli 或 chociaż 的分句放在前面时,逗号加在它后面(Jeśli będzie padać, zostanę w domu)。其他连接词另有专门的文章:że(“……的是”)、żeby(“为了”)和 kiedy / gdy(“当……时”)。带 gdyby 的句子属于条件式,见由“gdyby”引导的假设条件句(gdybym miał, kupiłbym)。

常见错误

  • ❌ Mam brata, i siostrę.(i 前面不加逗号) → ✅ Mam brata i siostrę.
  • ❌ Lubię kawę ale nie lubię herbaty. → ✅ Lubię kawę, ale nie lubię herbaty.(ale 前面要加逗号)
  • ❌ Jestem z Polski, ale ty?(ale 听起来像反驳) → ✅ Jestem z Polski, a ty?(a 把问题抛给对方)
  • ❌ Jestem chory, bo zostaję w domu.(逻辑颠倒了) → ✅ Zostaję w domu, bo jestem chory.(bo 引出的是原因)
  • ❌ Jeśli jutro pada, zostanę w domu.(用现在时表示将来的事) → ✅ Jeśli jutro będzie padać, zostanę w domu.(条件从句用将来时)
  • ❌ Chociaż jestem zmęczony, ale idę do pracy. → ✅ Chociaż jestem zmęczony, idę do pracy.(chociaż 和 ale 二选一,不能同时用)

小测验

请在空格处填入合适的词。

  1. Mam brata ___ siostrę. (和)
  2. Ja jestem z Polski, ___ ty? (你呢?)
  3. Chcę iść do kina, ___ nie mam czasu. (但是)
  4. Chcesz kawę ___ herbatę? (问句里的“还是”)
  5. Zostaję w domu, ___ jestem chory. (因为)
  6. Jestem chory, ___ zostaję w domu. (所以)
  7. ___ jutro będzie padać, zostanę w domu. (如果)
  8. Idę do pracy, ___ jestem zmęczony. (虽然)
显示答案
  1. i   2. a   3. ale   4. czy   5. bo   6. więc   7. Jeśli   8. chociaż

要点回顾

  • i / oraz 表示添加,a 把两件事并列或把问题抛给对方(“你呢?”),ale 表示“但是”。
  • albo / lub 在陈述句里表示选择,czy 用在问句里。
  • bo / ponieważ 说明原因(放在主句之后);więc / dlatego 说明结果。
  • jeśli 引出条件,对于尚未发生的事要用将来时:Jeśli będzie padać, zostanę w domu;chociaż 表示“虽然”。
  • a, ale, bo, więc, jeśli, chociaż 前面要加逗号,i, albo, lub, czy 前面不加。że、żeby 和 kiedy 另有专门文章:由“że”引导的从句、由“żeby”引导的目的从句、时间从句(gdy, kiedy, jak, zanim, dopóki)。