Anna mówi, że jest zmęczona. Myślę, że masz rację.安娜说她累了。我觉得你是对的。

想告诉别人另一个人说了什么、想什么或感觉到什么,波兰语用 że 连接两个分句:前一个分句是动词(mówi、myślę、wiem),że 后面的分句说明具体内容。这个小词让你能转述消息、看法和感受,而且规则比看上去友好得多。

简而言之:że 前面一定有逗号,że 不能省略,动词保持原话的时态(没有“时态后移”),人称则从你自己的角度来选:Anna: „Jestem zmęczona.” → Anna mówi, że jest zmęczona.

汉语里“她说她病了”既不需要连词,动词也没有时态变化。波兰语必须加 że 并用逗号隔开,动词还要根据人称变位,过去时等形式中还会体现性别(Anna mówi, że jest chora)。不过时态不会后移:转述时仍用原话的时态。

后面接 że 的动词

że 出现在表示说、想、知道、看见、听见和感受的动词之后。逗号总是紧挨在它前面,因为 że 引出一个新的分句。这一水平最常用的动词有:mówić / powiedzieć(说)、pisać / napisać(写)、myśleć(想)、wiedzieć(知道)、uważać(认为)、wierzyć(相信)、widzieć 和 słyszeć(看见、听见)、mieć nadzieję(希望),以及表示感受的 cieszyć się、martwić się 和 żałować。

  • Wiem, że mieszkasz w Krakowie.(我知道你住在克拉科夫。)
  • Myślę, że to dobry pomysł.(我觉得这是个好主意。)
  • Anna mówi, że jest zmęczona.(安娜说她累了。)
  • Piotr napisał, że przyjdzie jutro.(彼得写道他明天会来。)
  • Mam nadzieję, że będzie ciepło.(我希望天气会暖和。)

że 前面是一个动词或 mieć nadzieję 这样的短语,后面是带有自己动词的完整分句。标准波兰语中不省略 że:❌ Myślę, masz rację 应改为 ✅ Myślę, że masz rację。

时态保持原话的样子

że 后面的动词显示的是原话的时间,也就是当事人本来会用的时态。一般来说,它不会仅仅因为主句动词(powiedziała)是过去时就变成过去时。如果安娜说“我病了”,转述时仍用现在时;如果她说“我病过”,仍用过去时;如果她说“我会来”,仍用将来时:

  • Anna: „Jestem chora.” → Anna powiedziała, że jest chora.(安娜说她病了。)
  • Anna: „Byłam chora.” → Anna powiedziała, że była chora.(安娜说她以前病过。)
  • Anna: „Przyjdę jutro.” → Anna powiedziała, że przyjdzie jutro.(安娜说她明天会来。)

所以,把 że 后面的分句当作当事人的原话来读就行(参见过去时:-ł, -ła, -ło 形式和未完成体将来时(będę + 不定式或过去时形式))。时态根据原话所指的时间来选:现在的病用 jest chory,以前的病用 był chory。

谁是“我”,谁是“他”?

代词和动词词尾随转述者的角度而定。转述安娜的话时,她说的“我”变成“她”(用 jest,不用 jestem);转述自己的话时,“我”仍是“我”。用 powiedzieć 时,可以用第三格(与格)说明告诉了谁(powiedział mi、powiedziałam mu;参见第三格(与格):给予与告诉(komu?)):

  • Anna: „Jestem zmęczona.” → Anna mówi, że jest zmęczona.(安娜说她累了。)
  • Ja: „Jestem głodny.” → Mówię, że jestem głodny.(我说我饿了。)
  • Piotr: „Masz rację.” → Piotr powiedział mi, że mam rację.(彼得告诉我我是对的。)
  • Ja: „Jestem zajęta.” → Powiedziałam mu, że jestem zajęta.(我对他说我很忙。)

过去时的形式与说话或行动的人一致:powiedziałam(女性在说)、powiedziałem(男性在说),以及 Anna powiedziała、Piotr powiedział。

感受与看法

że 也能说明你为什么有某种感受,或者你对某件事实的态度。它用在 cieszyć się(高兴)、martwić się(担心)、żałować(遗憾)以及短语 szkoda(可惜)之后:

  • Cieszę się, że przyszedłeś.(你来了,我很高兴。)
  • Martwię się, że Ewa jest chora.(我担心埃娃生病了。)
  • Szkoda, że nie możesz przyjść.(可惜你不能来。)
  • Żałuję, że nie mam czasu.(我很遗憾没有时间。)

问句和愿望用别的词

转述的内容并不都是陈述。间接问句不用 że:是非问句用 czy(“是否”),其他问句用疑问词本身(gdzie、kiedy、co、dlaczego;参见疑问句:czy 与疑问词(kto, co, gdzie, kiedy, jak, dlaczego, ile))。逗号仍然保留:

  • Pytam, czy masz czas.(我问你有没有时间。)
  • Ewa pyta, gdzie mieszkasz.(埃娃问你住在哪里。)
  • Nie wiem, kiedy przyjdzie.(我不知道他什么时候来。)
  • Chcę, żebyś przyszedł.(我希望你来。)

最后一个例子表示愿望或请求,用的是 żeby 而不是 że:说明你希望别人做什么。它有专门的文章:由“żeby”引导的目的从句。关于带 bo(因为)或 jeśli(如果)的句子,参见基本连词(i, a, ale, bo, jeśli)。

常见错误

  • ❌ Myślę że masz rację. → ✅ Myślę, że masz rację.(że 前面要加逗号)
  • ❌ Wiem, masz rację. → ✅ Wiem, że masz rację.(że 不能省略)
  • ❌ Anna mówi, że jestem zmęczona. → ✅ Anna mówi, że jest zmęczona.(安娜说的“我”变成“她”;❌ 的说法变成了“我累了”)
  • ❌ Anna powiedział, że jest zmęczona. → ✅ Anna powiedziała, że jest zmęczona.(过去时的形式要与说话的人一致)
  • ❌ Wiem, żeby masz rację. → ✅ Wiem, że masz rację.(żeby 用于愿望和目的,不用于一般陈述)
  • ❌ Pytam, że masz czas. → ✅ Pytam, czy masz czas.(间接的是非问句用 czy)

小测验

请在空格处填入合适的词。最后一句请补上缺少的逗号。

  1. Wiem, ___ masz rację. (连词)
  2. Piotr: „Jestem głodny.” → Piotr mówi, że ___ głodny. (是)
  3. Ja: „Mam brata.” → Mówię, że ___ brata. (有)
  4. Pytam, ___ masz czas. (是否)
  5. Anna: „Przyjdę jutro.” → Anna powiedziała, że ___ jutro. (将来)
  6. Cieszę ___, że przyszedłeś. (反身)
  7. Wiem że mieszkasz w Krakowie. (逗号)
显示答案
  1. że   2. jest   3. mam   4. czy   5. przyjdzie   6. się   7. Wiem, że

要点回顾

  • że 把某人说的、想的或感受的内容连到动词上:Anna mówi, że jest zmęczona. 前面一定有逗号,而且不能省略。
  • że 后面的时态是原话的时态:Powiedział, że jest chory(他说:“我病了。”)。
  • 人称随你的角度而定:安娜说的“我”变成 ona jest,你自己说的仍是 jestem。
  • 感受也用 że:Cieszę się, że przyszedłeś.
  • 间接问句用 czy 或疑问词,愿望和请求用 żeby:由“żeby”引导的目的从句。带 kiedy 和 gdy 的时间从句在后面:时间从句(gdy, kiedy, jak, zanim, dopóki)。