Jeśli będzie padać, zostaniemy w domu. Jak będziesz w Warszawie, daj znać.如果下雨,我们就待在家里。如果你到了华沙,告诉我一声。
生活里总在说“如果”:如果下雨,如果你有时间,如果价格合适。条件是真实或可能的,也就是完全有可能实现时,波兰语用 jeśli(或 jeżeli,口语里用 jak)来引出,动词用普通的形式。“要是情况不同会怎样?”这类带 by 的条件用另一种句式(见下文)。
简而言之:jeśli + 属于该条件的时间对应的动词形式,然后是逗号,再是结果。将来可能发生的事,jeśli 从句里要用将来时形式(Jeśli przyjedziesz, ...)。
汉语的“如果……就……”不标记时态:“如果明天下雨,我们就待在家里”,“下雨”本身没有将来的形式。波兰语则要在从句动词上体现时间,所以说 Jeśli jutro będzie padać,从句和主句一样用将来时形式。zdasz 看起来像现在时,其实是完成体将来时(Jeśli zdasz egzamin=“如果你通过考试”;见完成体将来时(简单将来时))。另外,汉语的“如果”引条件,间接疑问用“是否”“……不……”(“我不知道他来不来”);波兰语同样分开:条件用 jeśli,间接疑问用 czy。
Jeśli、jeżeli、jak:“如果”
jeśli 是表示“如果”的中性用词。jeżeli 意思相同,听起来稍微正式一些,书面语色彩更浓。jak 是口语,在日常说话中非常常见(它也是“……的时候”的意思,所以要看语境;见时间从句(gdy, kiedy, jak, zanim, dopóki))。条件从句可以在前,也可以在后,两部分之间总是用逗号隔开:
- Jeśli będziesz miał czas, zadzwoń do mnie.(如果你有时间,给我打电话。女性说 będziesz miała。)
- Jeżeli nie ma pytań, kończymy.(如果没有问题,我们就结束。)
- Jak będzie ładna pogoda, pójdziemy na spacer.(如果天气好,我们就去散步。)
- Pójdziemy na spacer, jeśli będzie ładna pogoda.(如果天气好,我们就去散步。)
条件从句在前时,可以在结果的开头加上 to(相当于“就”):Jeśli będzie ładna pogoda, to pójdziemy na spacer. 它可有可无,在口语里听起来很自然。
条件从句里的动词
动词形式取决于条件所属的时间:
| 条件涉及…… | jeśli 从句里的形式 | 例句 |
|---|---|---|
| 可能发生的事(将来) | 将来时形式:完成体(zdasz, przyjadę)或 będę + 未完成体 | Jeśli zdasz egzamin, pojedziemy na wakacje. |
| 习惯或一般规律 | 现在时 | Jeśli pada, zostajemy w domu. |
| 可能已经发生的事 | 过去时 | Jeśli to napisałeś, dziękuję. |
说将来的事时,完成体动词指一次完成的事件,未完成体(和 będę 连用)指会持续的事(见未完成体将来时(będę + 不定式或过去时形式)):
- Jeśli przyjedziesz jutro, odbiorę cię z dworca.(如果你明天来,我去车站接你。)
- Jeśli będę pracować do późna, nie zdążę na obiad.(如果我工作到很晚,就赶不上午饭了。)
对于总是或通常成立的事,两部分都用现在时:
- Jeśli jestem zmęczony, wcześnie idę spać.(如果我累了,就早点睡觉。)
- Jak mam wolny dzień, gotuję.(我休息的时候就做饭。)
主句:结果、建议或请求
真实条件之后,主句很灵活。它可以是将来时(最常见的结果)、现在时(规律或习惯),也可以是命令式(建议、指示、请求):
- Jeśli zapomnisz, przypomnę ci.(如果你忘了,我提醒你。)
- Jeśli masz pytania, możesz zapytać.(如果你有问题,可以问。)
- Jeśli będziesz głodny, zjedz coś.(如果你饿了,就吃点东西。)
真实条件的两部分里都不出现条件式(by)。条件式属于想象的或不太可能的条件,用 gdyby(“假如”),它有专门的一课;by 的形式见条件式:基本形式(chciałbym, mógłbyś)。
Jeśli nie、chyba że、o ile
说“如果不”,把 nie 放在动词前:Jeśli nie przyjdziesz, będę czekać.(如果你不来,我就等着。)“除非”用 chyba że,“只要、前提是”用 o ile(或 pod warunkiem, że):
- Jeśli nie zdążę, napiszę do ciebie.(如果我来不及,就给你写信。)
- Pójdziemy na spacer, chyba że będzie padać.(我们去散步,除非下雨。)
- Przyjdę, o ile będę miał czas.(只要有时间,我就来。)
- Możesz iść, pod warunkiem, że wrócisz przed dziesiątą.(你可以去,前提是十点以前回来。)
这里也用逗号隔开各部分:chyba że 和 o ile 之前有逗号,pod warunkiem, że 里的逗号在 że 之前。
Jeśli 还是 czy?
波兰语把条件和间接疑问分开:jeśli 引出条件,czy 引出间接疑问(这是间接引语:疑问句一课的内容):
- Jeśli pada, nie idę.(如果下雨,我就不去。=条件)
- Nie wiem, czy pada.(我不知道是不是在下雨。=疑问)
常见错误
- ❌ Jeśli zdajesz egzamin, pojedziemy na wakacje. → ✅ Jeśli zdasz egzamin, pojedziemy na wakacje.(还在前面的结果要用完成体将来时;zdajesz 说的是现在正在考或习惯性地考)
- ❌ Jeśli bym przyszedł, zadzwoniłbym. → ✅ Jeśli przyjdę, zadzwonię.(真实条件没有 by 的形式)
- ❌ Nie wiem, jeśli on przyjdzie. → ✅ Nie wiem, czy on przyjdzie.(间接疑问里的“是否”是 czy)
- ❌ Jeśli będziesz gotowy dzwoń. → ✅ Jeśli będziesz gotowy, zadzwoń.(两部分之间要有逗号)
- ❌ Jeśli przyjdziesz, chyba że będzie padać. → ✅ Przyjdź, chyba że będzie padać.(chyba że 属于结果,说明例外)
小测验
请填入正确的词或形式。
- ___ jutro będzie padać, zostaniemy w domu.(如果,中性)
- Jeśli ___ egzamin, pojedziemy na wakacje.(通过,完成体将来时,ty)
- Nie wiem, ___ on przyjdzie.(是否)
- Pójdziemy na spacer, ___ że będzie padać.(除非)
- Jeśli ___ głodny, zjedz coś.(是,将来时,ty,阳性)
- Przyjdę, ___ będę miał czas.(只要)
- ___ nie przyjdziesz, zadzwonię.(口语的“如果”)
查看答案
- Jeśli(或 Jeżeli、Jak) 2. zdasz 3. czy 4. chyba 5. będziesz 6. o ile 7. Jak(或 Jeśli)
想马上练一练吗?
要点
- 真实或可能的条件用 jeśli(中性)、jeżeli(更正式)或 jak(口语)引出,两部分之间用逗号隔开。
- jeśli 从句里的动词用它所属时间的形式:可能发生的事用将来时形式(Jeśli przyjedziesz、Jeśli będzie padać),习惯和规律用现在时,可能已经发生的事用过去时。
- 主句可以是将来时、现在时或命令式;可有可无的 to 可以引出它。
- 真实条件里不用带 by 的条件式;它用于想象的条件(gdyby)。
- jeśli nie=“如果不”,chyba że=“除非”,o ile 和 pod warunkiem, że=“只要、前提是”。
- jeśli=条件,czy=间接疑问里的“是否”。