Jeśli będzie padać, zostaniemy w domu. Jak będziesz w Warszawie, daj znać.如果下雨,我们就待在家里。如果你到了华沙,告诉我一声。

生活里总在说“如果”:如果下雨,如果你有时间,如果价格合适。条件是真实或可能的,也就是完全有可能实现时,波兰语用 jeśli(或 jeżeli,口语里用 jak)来引出,动词用普通的形式。“要是情况不同会怎样?”这类带 by 的条件用另一种句式(见下文)。

简而言之:jeśli + 属于该条件的时间对应的动词形式,然后是逗号,再是结果。将来可能发生的事,jeśli 从句里要用将来时形式(Jeśli przyjedziesz, ...)。

汉语的“如果……就……”不标记时态:“如果明天下雨,我们就待在家里”,“下雨”本身没有将来的形式。波兰语则要在从句动词上体现时间,所以说 Jeśli jutro będzie padać,从句和主句一样用将来时形式。zdasz 看起来像现在时,其实是完成体将来时(Jeśli zdasz egzamin=“如果你通过考试”;见完成体将来时(简单将来时))。另外,汉语的“如果”引条件,间接疑问用“是否”“……不……”(“我不知道他来不来”);波兰语同样分开:条件用 jeśli,间接疑问用 czy。

Jeśli、jeżeli、jak:“如果”

jeśli 是表示“如果”的中性用词。jeżeli 意思相同,听起来稍微正式一些,书面语色彩更浓。jak 是口语,在日常说话中非常常见(它也是“……的时候”的意思,所以要看语境;见时间从句(gdy, kiedy, jak, zanim, dopóki))。条件从句可以在前,也可以在后,两部分之间总是用逗号隔开:

  • Jeśli będziesz miał czas, zadzwoń do mnie.(如果你有时间,给我打电话。女性说 będziesz miała。)
  • Jeżeli nie ma pytań, kończymy.(如果没有问题,我们就结束。)
  • Jak będzie ładna pogoda, pójdziemy na spacer.(如果天气好,我们就去散步。)
  • Pójdziemy na spacer, jeśli będzie ładna pogoda.(如果天气好,我们就去散步。)

条件从句在前时,可以在结果的开头加上 to(相当于“就”):Jeśli będzie ładna pogoda, to pójdziemy na spacer. 它可有可无,在口语里听起来很自然。

条件从句里的动词

动词形式取决于条件所属的时间:

条件涉及…… jeśli 从句里的形式 例句
可能发生的事(将来) 将来时形式:完成体(zdasz, przyjadę)或 będę + 未完成体 Jeśli zdasz egzamin, pojedziemy na wakacje.
习惯或一般规律 现在时 Jeśli pada, zostajemy w domu.
可能已经发生的事 过去时 Jeśli to napisałeś, dziękuję.

说将来的事时,完成体动词指一次完成的事件,未完成体(和 będę 连用)指会持续的事(见未完成体将来时(będę + 不定式或过去时形式)):

  • Jeśli przyjedziesz jutro, odbiorę cię z dworca.(如果你明天来,我去车站接你。)
  • Jeśli będę pracować do późna, nie zdążę na obiad.(如果我工作到很晚,就赶不上午饭了。)

对于总是或通常成立的事,两部分都用现在时:

  • Jeśli jestem zmęczony, wcześnie idę spać.(如果我累了,就早点睡觉。)
  • Jak mam wolny dzień, gotuję.(我休息的时候就做饭。)

主句:结果、建议或请求

真实条件之后,主句很灵活。它可以是将来时(最常见的结果)、现在时(规律或习惯),也可以是命令式(建议、指示、请求):

  • Jeśli zapomnisz, przypomnę ci.(如果你忘了,我提醒你。)
  • Jeśli masz pytania, możesz zapytać.(如果你有问题,可以问。)
  • Jeśli będziesz głodny, zjedz coś.(如果你饿了,就吃点东西。)

真实条件的两部分里都不出现条件式(by)。条件式属于想象的或不太可能的条件,用 gdyby(“假如”),它有专门的一课;by 的形式见条件式:基本形式(chciałbym, mógłbyś)。

Jeśli nie、chyba że、o ile

说“如果不”,把 nie 放在动词前:Jeśli nie przyjdziesz, będę czekać.(如果你不来,我就等着。)“除非”用 chyba że,“只要、前提是”用 o ile(或 pod warunkiem, że):

  • Jeśli nie zdążę, napiszę do ciebie.(如果我来不及,就给你写信。)
  • Pójdziemy na spacer, chyba że będzie padać.(我们去散步,除非下雨。)
  • Przyjdę, o ile będę miał czas.(只要有时间,我就来。)
  • Możesz iść, pod warunkiem, że wrócisz przed dziesiątą.(你可以去,前提是十点以前回来。)

这里也用逗号隔开各部分:chyba że 和 o ile 之前有逗号,pod warunkiem, że 里的逗号在 że 之前。

Jeśli 还是 czy?

波兰语把条件和间接疑问分开:jeśli 引出条件,czy 引出间接疑问(这是间接引语:疑问句一课的内容):

  • Jeśli pada, nie idę.(如果下雨,我就不去。=条件)
  • Nie wiem, czy pada.(我不知道是不是在下雨。=疑问)

常见错误

  • ❌ Jeśli zdajesz egzamin, pojedziemy na wakacje. → ✅ Jeśli zdasz egzamin, pojedziemy na wakacje.(还在前面的结果要用完成体将来时;zdajesz 说的是现在正在考或习惯性地考)
  • ❌ Jeśli bym przyszedł, zadzwoniłbym. → ✅ Jeśli przyjdę, zadzwonię.(真实条件没有 by 的形式)
  • ❌ Nie wiem, jeśli on przyjdzie. → ✅ Nie wiem, czy on przyjdzie.(间接疑问里的“是否”是 czy)
  • ❌ Jeśli będziesz gotowy dzwoń. → ✅ Jeśli będziesz gotowy, zadzwoń.(两部分之间要有逗号)
  • ❌ Jeśli przyjdziesz, chyba że będzie padać. → ✅ Przyjdź, chyba że będzie padać.(chyba że 属于结果,说明例外)

小测验

请填入正确的词或形式。

  1. ___ jutro będzie padać, zostaniemy w domu.(如果,中性)
  2. Jeśli ___ egzamin, pojedziemy na wakacje.(通过,完成体将来时,ty)
  3. Nie wiem, ___ on przyjdzie.(是否)
  4. Pójdziemy na spacer, ___ że będzie padać.(除非)
  5. Jeśli ___ głodny, zjedz coś.(是,将来时,ty,阳性)
  6. Przyjdę, ___ będę miał czas.(只要)
  7. ___ nie przyjdziesz, zadzwonię.(口语的“如果”)
查看答案
  1. Jeśli(或 Jeżeli、Jak)   2. zdasz   3. czy   4. chyba   5. będziesz   6. o ile   7. Jak(或 Jeśli)

要点

  • 真实或可能的条件用 jeśli(中性)、jeżeli(更正式)或 jak(口语)引出,两部分之间用逗号隔开。
  • jeśli 从句里的动词用它所属时间的形式:可能发生的事用将来时形式(Jeśli przyjedziesz、Jeśli będzie padać),习惯和规律用现在时,可能已经发生的事用过去时。
  • 主句可以是将来时、现在时或命令式;可有可无的 to 可以引出它。
  • 真实条件里不用带 by 的条件式;它用于想象的条件(gdyby)。
  • jeśli nie=“如果不”,chyba że=“除非”,o ile 和 pod warunkiem, że=“只要、前提是”。
  • jeśli=条件,czy=间接疑问里的“是否”。