Le pont sera construit en 2027.Most zostanie zbudowany w 2027 roku.

Już znana strona bierna z présent i passé composé — être + imiesłów przeszły, zgodny z podmiotem — działa dokładnie tak samo we wszystkich pozostałych czasach. Zmienia się tylko czas samego être; imiesłów nadal zgadza się z podmiotem tak jak wcześniej.

W skrócie: odmień être w czasie, którego potrzebuje zdanie, dodaj imiesłów przeszły (zgodny z podmiotem), według znanego już wzoru: est écrite / a été écrite — était écrite, sera écrite, serait écrite, avait été écrite, soit écrite...

Ten sam przepis, w każdym czasie

Zmienia się tylko czas czasownika posiłkowego être; imiesłów przeszły nadal zgadza się z podmiotem dokładnie tak jak w présent i passé composé:

Czas être Przykład
imparfait était(ent) Le rapport était rédigé chaque mois. (Raport był redagowany co miesiąc.)
futur simple sera(ont) Le pont sera construit en 2027. (Most zostanie zbudowany w 2027 roku.)
conditionnel présent serait(ent) Ce problème serait résolu avec plus de temps. (Ten problem zostałby rozwiązany, gdyby było więcej czasu.)
plus-que-parfait avait/avaient été La lettre avait déjà été envoyée quand il a appelé. (List został już wysłany, kiedy on zadzwonił.)
subjonctif présent soit/soient Il faut que ce document soit signé avant midi. (Ten dokument musi zostać podpisany przed południem.)

Strona bierna w plus-que-parfait potrzebuje jeszcze été oprócz avait — avait été rédigé, a nie ❌ avait rédigé — ten sam dodatkowy krok, który już widzieliśmy przy przejściu od strony biernej w présent (est rédigé) do strony biernej w passé composé (a été rédigé).

Polski ma dwa czasowniki posiłkowe strony biernej: „być” dla stanu lub czynności w toku (dom jest budowany) i „zostać” dla zakończonego zdarzenia, wyniku (dom został zbudowany) — trochę jak włoskie essere/venire. Francuski zasadniczo używa être + imiesłów przeszły dla obu odczytań; to, czy chodzi o czynność, czy o stan wynikowy, wynika z kontekstu i czasu, a dla wyraźnie trwającej czynności można też sięgnąć po être en train de + bezokolicznik.

Strona bierna po czasowniku modalnym

Z czasownikiem modalnym (devoir, pouvoir, vouloir...) to sam modalny czasownik niesie czas, a être zostaje w bezokoliczniku, po którym następuje imiesłów przeszły:

  • Ce rapport doit être terminé avant vendredi. (Ten raport musi być skończony przed piątkiem.)
  • La lettre peut être envoyée demain. (List można wysłać jutro.)
  • Ces documents devront être signés par le directeur. (Te dokumenty będą musiały zostać podpisane przez dyrektora.) — tutaj to devoir przechodzi na futur simple, nie être.

Imiesłów nadal zgadza się z podmiotem, dokładnie tak jak w każdej innej stronie biernej: ces documents devront être signés, a nie ❌ signé.

Co się nie zmienia

Wszystkie już znane zasady dotyczące strony biernej wciąż obowiązują, niezależnie od czasu: wykonawca czynności, jeśli jest wymieniony, nadal łączy się przez par (albo czasem de), a tylko dopełnienie bliższe może stać się podmiotem zdania w stronie biernej — dopełnienie dalsze nigdy nie może, w żadnym czasie.

Typowe błędy

  • ❌ La lettre avait envoyée quand il a appelé. → ✅ La lettre avait été envoyée quand il a appelé. (strona bierna w plus-que-parfait potrzebuje été między avait a imiesłowem — nie wystarczy postawić samego avoir w plus-que-parfait)
  • ❌ Ce rapport doit terminé avant vendredi. → ✅ Ce rapport doit être terminé avant vendredi. (czasownik modalny + strona bierna wciąż potrzebuje être w bezokoliczniku między czasownikiem modalnym a imiesłowem)
  • ❌ Ces documents devront être signé par le directeur. → ✅ Ces documents devront être signés par le directeur. (imiesłów nadal zgadza się z podmiotem, nawet po czasowniku modalnym)

Sprawdź się

Każde zadanie podaje czasownik oraz docelowy czas lub konstrukcję — odpowiedzi poniżej pokazują odpowiednie zdanie w stronie biernej.

  1. (le rapport / rédiger, imparfait) ____ chaque mois.
  2. (la décision / prendre, futur simple) ____ la semaine prochaine.
  3. (les billets / déjà vendre, plus-que-parfait) ____ quand nous sommes arrivés.
  4. (ce problème / pouvoir résoudre, conditionnel présent) ____ facilement.
Pokaż odpowiedzi
  1. Le rapport était rédigé chaque mois.   2. La décision sera prise la semaine prochaine.   3. Les billets avaient déjà été vendus quand nous sommes arrivés.   4. Ce problème pourrait être résolu facilement.

Najważniejsze informacje

  • Strona bierna działa tak samo w każdym czasie: odmień être w potrzebnym czasie, dodaj imiesłów przeszły i uzgodnij go z podmiotem.
  • Strona bierna w plus-que-parfait potrzebuje jeszcze été oprócz avait/avaient — avait été rédigé, a nie tylko avait rédigé.
  • Po czasowniku modalnym to on niesie czas, a être zostaje prostym bezokolicznikiem: doit être terminé, devront être signés — imiesłów nadal zgadza się z podmiotem.
  • Zasady wprowadzania wykonawcy (par/de) i ograniczenie tylko do dopełnienia bliższego z podstawowej strony biernej obowiązują bez zmian, w każdym czasie.