Rosyjskie słowa pytające uzgadniające się z rzeczownikiem: какой, который, чей (какая у вас машина? чей это дом?)

Какая у вас машина? — Красная. Чей это дом? — Это мой дом.Jaki ma Pan samochód? Czerwony. Czyj to dom? To mój dom.

Niektóre rosyjskie słowa pytające zachowują się jak przymiotniki: w mianowniku mają cztery formy i zgadzają się z rzeczownikiem, o który pytamy (jak przymiotniki zmieniają się też przez przypadki, co pojawi się przy poszczególnych przypadkach). Trzy, których trzeba nauczyć się najpierw, to какой (jaki), чей (czyj) i который (który). Słowa pytające, które nie zgadzają się z rzeczownikiem, jak кто, что, где, когда, są w lekcji Słowa pytające.

W skrócie: какой pyta o cechę (Какая это книга?), чей o właściciela (Чья это книга?), который o jeden z kilku albo o kolejność (Который час?). Wszystkie trzy zgadzają się z rzeczownikiem: rodzaj męski, żeński, nijaki, liczba mnoga.

Formy (mianownik)

Końcówki słowa какой są takie jak końcówki przymiotników (zob. Zgodność przymiotnika w mianowniku); чей odmienia się według wzoru zaimków dzierżawczych z lekcji Zaimki dzierżawcze. Słowo pytające przyjmuje rodzaj i liczbę rzeczownika, który opisuje: Какой дом? Какая книга? Какое окно? Какие книги?

Po polsku jest niemal tak samo: jaki / jaka / jakie odpowiada какой / какая / какое / какие, czyj / czyja / czyje odpowiada чей / чья / чьё / чьи, a który / która / które odpowiada который / которая / которое. Nawet pytanie o godzinę jest podobne: Która godzina? i Который час?. Różnica: w liczbie mnogiej polski ma osobne formy męskoosobowe (którzy, czyi), a rosyjski ma jedną formę dla wszystkich rodzajów (которые, чьи).

какой: jaki?

Какой pyta o cechy osoby lub rzeczy, a odpowiedzią jest zwykle przymiotnik:

• Какой у вас дом? — Большой. (Jaki ma Pan dom? Duży.)
• Какая это книга? — Интересная. (Jaka to książka? Ciekawa.)
• Какое сегодня число? (Którego dziś mamy?) Какой сегодня день? (Jaki dziś dzień?)
• Какие фильмы ты любишь? (Jakie filmy lubisz?)
• Какой твой любимый цвет? (Jaki jest twój ulubiony kolor?)

Może też znaczyć „który”, gdy się wybiera: Какую книгу вы читаете? (Którą książkę czytasz?) Biernik какую omawia się przy bierniku.

чей: czyj?

Чей pyta o właściciela. Zgadza się z rzeczą, nie z właścicielem: Чей это дом? (Czyj to dom?) Чья это сумка? (Czyja to torba?) Чьё это окно? Чьи это книги? Odpowiedzią jest zaimek dzierżawczy lub dopełniacz: Это мой дом. Это сумка Ани. Zob. Zaimki dzierżawcze i Dopełniacz: posiadanie i „у меня есть”.

который: który?

Который pyta, który z kilku przedmiotów lub osób: Который ваш дом? (Który to wasz dom?) Najważniejszy jest w jednym utartym wyrażeniu, pytaniu o godzinę: Который час? (Która godzina?). Tu rosyjski mówi который, a nie какой. Который wprowadza też zdania podrzędne, jak „dom, który widziałem”; to będzie później. Na razie wystarczy znać Который час? i rozpoznawać который w powyższych formach.

Gdzie stoi słowo pytające

W pytaniu słowo pytające zwykle stoi na początku, po nim rzeczownik lub reszta zdania:

• Какой это дом? albo Это какой дом?
• Какая у тебя машина? (dosłownie „jaki u ciebie samochód”)
• Чей это телефон?

W czasie teraźniejszym nie ma słowa „jest”, jak w Łącznik zerowy i egzystencjalne есть w czasie teraźniejszym.

Częste błędy

• ❌ Какой книга интересная? → ✅ Какая книга интересная? (книга jest rodzaju żeńskiego)
• ❌ Чей это книга? → ✅ Чья это книга? (книга jest rodzaju żeńskiego)
• ❌ Какая цвет? → ✅ Какой цвет? (цвет jest rodzaju męskiego)
• ❌ Какой час? → ✅ Который час? (pytanie o godzinę zadaje się z который)
• ❌ Чьи это дом? → ✅ Чей это дом? (дом jest w liczbie pojedynczej)

Sprawdź się

Jaka forma pasuje w każdą lukę?

1. ____ книга интересная? (jaka)
2. ____ это дом? (czyj)
3. ____ цвет тебе нравится? (jaki)
4. ____ это окна? (czyje)
5. ____ час? (która godzina)

Najważniejsze

• Какой / какая / какое / какие pyta, jaki; чей / чья / чьё / чьи pyta, czyj; который pyta, który z kilku, przede wszystkim w Который час?.
• Te słowa pytające zgadzają się z rzeczownikiem w rodzaju i liczbie, jak przymiotniki.
• Odpowiedzią na какой jest zwykle przymiotnik, a na чей zaimek dzierżawczy lub dopełniacz.
• Słowa pytające, które nie zgadzają się z rzeczownikiem (кто, что, где…), są w osobnej lekcji.