Pretérito pluscuamperfecto de subjuntivo

Ojalá hubiera estudiado más.Gdybym tylko więcej się uczył.

Pretérito pluscuamperfecto de subjuntivo to subjuntivo dla tego, co było już zakończone przed innym momentem w przeszłości, a także dla wyobrażonej przeszłości, która się nie wydarzyła. Tworzy się go z imperfecto de subjuntivo czasownika haber i imiesłowu przeszłego. Tak jak pretérito perfecto de subjuntivo spogląda wstecz z teraźniejszości, ta forma spogląda wstecz z punktu w przeszłości.

W skrócie: hubiera, hubieras, hubiera, hubiéramos, hubierais, hubieran (albo równie poprawne hubiese, hubieses, hubiese, hubiésemos, hubieseis, hubiesen) + imiesłów przeszły. Występuje tam, gdzie użyto by imperfecto de subjuntivo, ale dla zdarzenia wcześniejszego lub które się nie wydarzyło: Quería que vinieras → Esperaba que hubieras venido antes.

Jak go tworzyć

Bierzemy imperfecto de subjuntivo czasownika haber i dodajemy imiesłów przeszły, jak w pluscuamperfecto (había hablado), tylko z formą haber w subjuntivo. Jak przy każdym imperfecto de subjuntivo, są dwa wymienne zestawy końcówek:

Forma nosotros/as ma akcent graficzny z tego samego powodu co w każdym imperfecto de subjuntivo: akcent pozostaje na sylabie -bié- (tej, na którą pada akcent już w samym hubiera), a w wyrazie czterosylabowym akcent na trzeciej sylabie od końca zawsze wymaga zapisu z akcentem graficznym. Imiesłowy są te same, regularne i nieregularne, co w innych czasach złożonych (hecho, dicho, visto, puesto, escrito...), a zaimki dopełnienia i zwrotne stoją przed hubiera: Si se lo hubieras dicho...

W polskim żal o przeszłość wyraża się formą z „by” i czasem przeszłym („Gdybym więcej się uczył”, „Żebyś tego nie mówił!”), przy czym ta sama forma może odnosić się i do teraźniejszości, i do przeszłości. Hiszpański rozróżnia je formą: Ojalá estudiara más (o teraźniejszości lub przyszłości) i Ojalá hubiera estudiado más (o przeszłości). Po wyrażeniach wątpliwości i uczuć, mówiąc o wcześniejszym zdarzeniu, polski zwykle używa zwykłego czasu przeszłego (Wątpiłem, żeby dotarł), a hiszpański wymaga subjuntivo: Dudaba que hubiera llegado.

Wyrażenia ze zdarzeniem wcześniejszym

Po wyrażeniu wymagającym subjuntivo czasownik główny w czasie przeszłym lub w trybie przypuszczającym wymaga imperfecto de subjuntivo, gdy zdarzenie jest równoczesne lub późniejsze. Gdy zdarzenie było wcześniejsze niż moment czasownika głównego, używa się pluscuamperfecto de subjuntivo:

Me alegré de que hubieras llegado a tiempo. (Ucieszyłem się, że dotarłeś na czas.) Era una pena que se hubieran ido tan pronto. (Szkoda, że wyszli tak wcześnie.)

To ta sama para co w teraźniejszości: pretérito perfecto de subjuntivo spogląda wstecz z czasownika głównego w czasie teraźniejszym (Me alegro de que hayas venido), a pluscuamperfecto de subjuntivo spogląda wstecz z czasownika głównego w czasie przeszłym lub w trybie przypuszczającym. Me habría gustado que hubieras estado allí. (Byłoby mi miło, żebyś tam wtedy był.)

Życzenia i żale o przeszłości z ojalá

Ojalá z pluscuamperfecto de subjuntivo wyraża życzenie dotyczące przeszłości, które nie może się już spełnić: żal albo pragnienie, by sprawy potoczyły się inaczej:

• Ojalá hubiera estudiado más. (Gdybym tylko więcej się uczył.)
• Ojalá no hubiéramos salido tan tarde. (Gdybyśmy tylko nie wyszli tak późno.)
• Ojalá no hubieras dicho eso. (Gdybyś tylko tego nie powiedział.)

Można to porównać z innymi wzorcami z ojalá: Ojalá venga (nadzieja, która nadal jest możliwa), Ojalá viniera (mało prawdopodobne życzenie o teraźniejszości lub przyszłości, z lekcji o innych zastosowaniach imperfecto de subjuntivo) i Ojalá haya llegado (nadzieja dotycząca czegoś, co mogło już się wydarzyć). Tylko ojalá + pluscuamperfecto de subjuntivo to żal o przeszłość, która jest już przesądzona.

Porównania z como si

Como si łączy się z pluscuamperfecto de subjuntivo, gdy wyobrażona sytuacja jest wcześniejsza niż czasownik główny, a z imperfecto de subjuntivo, gdy jest równoczesna (Habla como si fuera el jefe):

• Me miró como si hubiera visto un fantasma. (Spojrzała na mnie, jakby zobaczyła ducha.)
• Actúa como si nada hubiera pasado. (Zachowuje się, jakby nic się nie stało.)

Wyobrażone warunki w przeszłości

Pluscuamperfecto de subjuntivo jest też czasownikiem zdania z si, gdy wyobraża się inną przeszłość (Si hubiera estudiado más, habría aprobado). Ten wzorzec i jego zdanie wynikowe należą do tematu Wyobrażone warunki w przeszłości (si + pluscuamperfecto de subjuntivo, condicional perfecto), więc nie powtarzamy ich tutaj.

Częste błędy

• ❌ Ojalá habría estudiado más. → ✅ Ojalá hubiera estudiado más. (po ojalá czasownik zawsze stoi w subjuntivo, nigdy w trybie przypuszczającym.)
• ❌ Dudaba que había llegado. → ✅ Dudaba que hubiera llegado. (dudaba que jest wyrażeniem wymagającym subjuntivo, więc haber ma formę subjuntivo, a nie oznajmujące había.)
• ❌ Ojalá hubieramos estudiado más. → ✅ Ojalá hubiéramos estudiado más. (forma nosotros/as wymaga akcentu graficznego, zarówno w hubiéramos, jak i w hubiésemos.)
• ❌ Me miró como si ha visto un fantasma. → ✅ Me miró como si hubiera visto un fantasma. (como si wymaga subjuntivo, a wcześniejsze wyobrażone zdarzenie wymaga pluscuamperfecto.)

Sprawdź się

1. Uzupełnij: Ojalá __________ (tú, venir) a la fiesta; fue muy divertida.
2. Uzupełnij: No creía que ellos __________ (terminar) tan pronto.
3. Uzupełnij: Se comporta como si nunca me __________ (conocer).
4. Które mówi, że mówiący żałuje, że się nie uczył: Ojalá estudiara más czy Ojalá hubiera estudiado más?
5. Dodaj brakujący akcent: Ojalá hubieramos llegado antes.

Najważniejsze informacje

• Pluscuamperfecto de subjuntivo = hubiera, hubieras, hubiera, hubiéramos, hubierais, hubieran (lub -se) + imiesłów przeszły (hubiera venido).
• Po wyrażeniach wymagających subjuntivo przy czasowniku głównym w czasie przeszłym lub w trybie przypuszczającym wyraża zdarzenie wcześniejsze (Dudaba que hubiera llegado).
• Ojalá + pluscuamperfecto de subjuntivo = życzenie lub żal o zamkniętą przeszłość (Ojalá hubiera estudiado más).
• Como si + pluscuamperfecto de subjuntivo = sytuacja wyobrażona, wcześniejsza niż czasownik główny (como si hubiera visto un fantasma).
• Forma nosotros/as zachowuje akcent graficzny (hubiéramos, hubiésemos), a zaimki stoją przed hubiera.