Che cosa stai facendo? — Sto mangiando.¿Qué estás haciendo? — Estoy comiendo.

Para subrayar que una acción está en curso ahora mismo, el italiano usa una forma de stare + el gerundio. Es el equivalente del español estar + gerundio (estoy comiendo), pero el italiano suele preferir el presente simple cuando no hace falta insistir.

En breve: stare (conjugado) + gerundio: Sto mangiando. Stai lavorando? Stanno guardando un film.

La construcción es casi igual a la española, pero las terminaciones del gerundio cambian: en italiano los verbos en -ire hacen -endo (partendo, no partiendo) y algunos verbos tienen una raíz irregular (dire → dicendo, fare → facendo).

1. Cómo se forma el gerundio

Con los verbos regulares se sustituye la terminación del infinitivo:

Grupo Terminación Ejemplo
-are -ando parlare → parlando
-ere -endo prendere → prendendo
-ire -endo partire → partendo

La ortografía de la raíz no cambia: cercare → cercando, mangiare → mangiando, pagare → pagando.

Algunos verbos muy frecuentes son irregulares, porque su gerundio se forma sobre una raíz más larga y antigua:

Infinitivo Gerundio
fare facendo
dire dicendo
bere bevendo
tradurre traducendo

2. Stare + gerundio

Solo stare cambia con el sujeto. El gerundio nunca cambia:

stare + gerundio
io sto parlando
tu stai parlando
lui / lei / Lei sta parlando
noi stiamo parlando
voi state parlando
loro stanno parlando

Más ejemplos: Sto leggendo un libro. (Estoy leyendo un libro.) Maria sta dormendo. (María está durmiendo.) Che cosa state facendo? (¿Qué estáis haciendo?)

Para el presente de stare, consulta Presente: otros verbos irregulares frecuentes.

3. Pronombres y verbos reflexivos

Los pronombres de objeto y reflexivos pueden ir antes de stare o unirse al gerundio. Las dos opciones son correctas:

  • Lo sto leggendo. / Sto leggendolo. (Lo estoy leyendo.)
  • Mi sto lavando. / Sto lavandomi. (Me estoy lavando.)

Para más detalles, consulta La posición de los pronombres de objeto.

4. En el pasado: stavo + gerundio

Con stare en imperfetto (stavo, stavi, stava…), la construcción describe una acción que estaba en curso en el pasado:

  • Stavo mangiando quando hai telefonato. (Estaba comiendo cuando llamaste.)

Para el imperfetto, consulta El imperfetto.

5. Cuándo conviene más el presente simple

El italiano usa a menudo el presente simple, incluso donde se podría poner estar + gerundio: Che cosa fai? (¿Qué haces? / ¿Qué estás haciendo?) Cosa leggi? (¿Qué lees? / ¿Qué estás leyendo?) Studio. (Estudio. / Estoy estudiando.) Se elige stare + gerundio cuando se quiere subrayar que la acción está en curso en este mismo momento.

Para planes normales sobre el futuro, el italiano usa por lo general el presente simple o el futuro: Domani vado a Roma. / Domani andrò a Roma. La forma progresiva puede aparecer con una expresión de futuro solo en contextos especiales (por ejemplo Domani sto lavorando tutto il giorno, cuando el día ya está decidido); eso puede esperar a un nivel posterior.

Tampoco se usa para hábitos ni para estados, así que un verbo como sapere o piacere no la admite: ❌ Sto sapendo la risposta. → ✅ So la risposta. Para «a punto de», consulta Stare per + infinitivo.

Errores frecuentes

  • ❌ Sto mangiare. → ✅ Sto mangiando. (un gerundio, no un infinitivo)
  • ❌ Sto mangio. → ✅ Sto mangiando. (no un verbo conjugado)
  • ❌ Sto fando i compiti. → ✅ Sto facendo i compiti. (gerundio irregular)
  • ❌ Sto parlano. → ✅ Stanno parlando. (stare cambia, el gerundio no)
  • ❌ Sto sapendo la risposta. → ✅ So la risposta. (los estados como sapere no admiten stare + gerundio)

Comprobación rápida

Aquí tienes algunas frases sobre lo que está pasando ahora mismo. Cada una se expresa con stare + gerundio.

  1. io / leggere
  2. tu / fare / i compiti?
  3. Maria / dormire
  4. noi / bere / un caffè
  5. loro / dire / la verità
  6. (pasado) io / mangiare
Mostrar respuestas
  1. Sto leggendo.   2. Stai facendo i compiti?   3. Maria sta dormendo.   4. Stiamo bevendo un caffè.   5. Stanno dicendo la verità.   6. Stavo mangiando.

Ideas clave

  • Stare + gerundio subraya que una acción está en curso ahora mismo: Sto mangiando.
  • El gerundio termina en -ando con los verbos en -are y en -endo con los verbos en -ere e -ire; fare, dire, bere, tradurre son irregulares (facendo, dicendo, bevendo, traducendo).
  • Solo stare cambia con el sujeto; el gerundio se queda igual.
  • Los pronombres van antes de stare o unidos al gerundio: Lo sto leggendo / Sto leggendolo.
  • El presente simple suele bastar en italiano, y para planes normales sobre el futuro la opción habitual es el presente o el futuro.