Conosci Marco? Sì, lo conosco da anni.Znasz Marca? Tak, znam go od lat.

Dopełnienie bliższe odpowiada na pytanie kogo? co? po czasowniku: Vedo Marco (Kogo widzę? Marca). Żeby nie powtarzać rzeczownika, włoski zastępuje go zaimkiem dopełnienia bliższego i stawia przed czasownikiem: Lo vedo. (Widzę go.)

Krótko: mi, ti, lo, la, ci, vi, li, le. Zaimek stoi przed czasownikiem w formie osobowej: La compro. Non li vedo. Ci chiamano. W trzeciej osobie są cztery formy, bo zaimek zgadza się z rzeczownikiem w rodzaju i liczbie.

Po polsku zaimek w bierniku (go, ją, ich, je) stoi w różnych miejscach zdania, a po włosku prawie zawsze przed czasownikiem: lo vedo. Rzeczy też mają we włoskim tylko rodzaj męski lub żeński: odpowiednik „to” (o książce, chlebie) wybiera się według rodzaju rzeczownika, lo lub la.

Formy

Osoba Zaimek Przykład
mnie mi Marco mi chiama. (Marco do mnie dzwoni.)
cię (nieformalnie) ti Ti aspetto qui. (Czekam tu na ciebie.)
go / to (męski) lo Lo vedo. (Widzę go / to.)
ją / to (żeński) la La conosco. (Znam ją.)
pana / panią (grzecznościowo) La La ringrazio. (Dziękuję panu / pani.)
nas ci Ci invitano a cena. (Zapraszają nas na kolację.)
was vi Vi vedo domani. (Zobaczę was jutro.)
ich (męskie lub mieszane) li Li chiamo subito. (Od razu ich zawołam.)
je (żeńskie) le Le prendo io. (Ja je wezmę.)

Dla rzeczy: il pane → lo compro; la torta → la compro; i biscotti → li compro; le mele → le compro. O grzecznościowym Lei zob. Grzecznościowa forma Lei.

Zastępowanie rzeczownika

  • Compro il pane. → Lo compro. (Kupuję chleb. → Kupuję go.)
  • Vedo Anna. → La vedo. (Widzę Annę. → Widzę ją.)
  • Vedo i miei genitori. → Li vedo. (Widzę rodziców. → Widzę ich.)
  • Prendiamo le chiavi. → Le prendiamo. (Bierzemy klucze. → Bierzemy je.)

Elizja

Lo i la tracą samogłoskę przed czasownikiem zaczynającym się od samogłoski lub h: l'ho visto, l'aspetto, l'amo. Li i le nigdy nie ulegają elizji: li aspetto, le ho viste.

Przeczenie i pytania

Non stoi przed zaimkiem, a w pytaniu zaimek też stoi przed czasownikiem:

  • Non lo vedo. (Nie widzę go.)
  • Lo conosci? (Znasz go?)
  • Perché non mi chiami? (Dlaczego do mnie nie dzwonisz?)

W passato prossimo

Zaimek stoi przed czasownikiem posiłkowym: Lo ho visto zmienia się w L'ho visto. Przy lo, la, li, le imiesłów musi zgadzać się z zaimkiem: L'ho vista (kobieta lub rzeczownik żeński), Li ho presi, Le ho comprate. Przy mi, ti, ci, vi zgodność jest dowolna: Mi hai visto / vista? Zob. Zgodność imiesłowu czasu przeszłego z zaimkami dopełnienia bliższego postawionymi przed czasownikiem i Pozycja zaimków dopełnienia.

Formy akcentowane

Dla podkreślenia albo po przyimku używa się zaimków akcentowanych: Chiamo te, non lui. Zob. Zaimki akcentowane po przyimkach. O znaczeniu „jemu / jej” zob. Zaimki dopełnienia dalszego (mi, ti, gli, le, ci, vi, gli/loro).

Częste błędy

  • ❌ Compro lo. → ✅ Lo compro. (zaimek stoi przed czasownikiem)
  • ❌ Non vedo lo. → ✅ Non lo vedo. (non + zaimek + czasownik)
  • ❌ Le vedo zamiast i libri → ✅ Li vedo. (i libri to rodzaj męski, liczba mnoga)
  • ❌ Lo ho visto. → ✅ L'ho visto. (elizja przed ho)

Krótkie sprawdzenie

Zastąp rzeczownik zaimkiem.

  1. Vedo Marco. → ____ vedo.
  2. Compro la torta. → ____ compro.
  3. Vedo i miei genitori. → ____ vedo.
  4. Prendiamo le chiavi. → ____ prendiamo.
  5. Luca chiama noi. → Luca ____ chiama.
  6. Ho comprato il pane. → ____ ho comprato (z elizją).
Pokaż odpowiedzi
  1. Lo   2. La   3. Li   4. Le   5. ci   6. L'

Najważniejsze

  • Zaimki dopełnienia bliższego to mi, ti, lo, la, ci, vi, li, le.
  • Stoją przed czasownikiem w formie osobowej: Lo vedo.
  • W trzeciej osobie zaimek zgadza się z rzeczownikiem w rodzaju i liczbie: lo / la / li / le.
  • Lo i la ulegają elizji przed samogłoską lub h: l'ho visto; li i le nie.
  • Non stoi przed zaimkiem: Non lo vedo.
  • W passato prossimo imiesłów musi zgadzać się z lo, la, li, le (L'ho vista); przy mi, ti, ci, vi zgodność jest dowolna.