Pozycja zaimków dopełnienia

Il libro? Lo voglio leggere stasera. / Voglio leggerlo stasera.Książka? Chcę ją przeczytać dziś wieczorem.

Zaimki dopełnienia (mi, ti, lo, la, ci, vi, li, le, gli) to małe słowa o stałym miejscu. Stoją przed czasownikiem w formie osobowej i łączą się z końcem bezokolicznika. Po czasowniku modalnym możesz wybrać jedno z dwóch miejsc.

Krótko: czasownik w formie osobowej → zaimek przed nim (lo vedo); bezokolicznik → zaimek dołączony (vederlo, końcowe -e znika); czasownik modalny + bezokolicznik → oba miejsca: lo voglio vedere lub voglio vederlo.

Po polsku zaimek stoi zwykle między czasownikiem modalnym a bezokolicznikiem (chcę go zobaczyć). Po włosku właśnie tam stać nie może (nie voglio lo vedere). Są dwa inne miejsca: przed czasownikiem modalnym (lo voglio vedere) albo dołączony do bezokolicznika (voglio vederlo).

1. Przed czasownikiem w formie osobowej

Zaimek stoi tuż przed czasownikiem, a non stoi przed zaimkiem:

• Lo vedo ogni giorno. (Widzę go codziennie.)
• Non la conosco. (Nie znam jej.)
• Gli parlavo spesso. (Często z nim rozmawiałem.)

W passato prossimo zaimek stoi przed czasownikiem posiłkowym: L'ho visto. Le ho scritto. Poprzedzający zaimek dopełnienia bliższego lo, la, li, le powoduje uzgodnienie imiesłowu (L'ho vista, Li ho visti, Le ho comprate; przy mi, ti, ci, vi jest dowolne), a zaimek dopełnienia dalszego nie (Le ho scritto). Zob. Zaimki dopełnienia bliższego (mi, ti, lo, la, ci, vi, li, le) i Zaimki dopełnienia dalszego (mi, ti, gli, le, ci, vi, gli/loro).

2. Dołączony do bezokolicznika

Zaimek zrasta się z bezokolicznikiem, a końcowe -e znika: vedere + lo = vederlo, dare + mi = darmi, scrivere + gli = scrivergli.

• È bello vederti. (Miło cię widzieć.)
• Ho deciso di chiamarla. (Zdecydowałem, że do niej zadzwonię.)
• Vado a prenderli. (Idę po nich.)
• Senza dirmi niente, è uscito. (Nic mi nie mówiąc, wyszedł.)

3. Z czasownikiem modalnym: dwa miejsca

Przy potere, volere, dovere (a także sapere) zaimek może stać przed czasownikiem modalnym albo łączyć się z bezokolicznikiem. Znaczenie jest takie samo:

Zaimek nie może stać pośrodku: nie Voglio lo vedere. O samych czasownikach modalnych zob. Czasowniki modalne potere, volere, dovere + bezokolicznik.

Czasowniki zwrotne działają tak samo: Mi devo alzare lub Devo alzarmi. Zob. Czasowniki zwrotne (czas teraźniejszy).

4. Twierdzący tryb rozkazujący (tu)

W poleceniu w formie tu zaimek łączy się z czasownikiem: Chiamalo! Aiutami! Scrivile! Po krótkich formach da', di', fa', sta', va' większość zaimków podwaja pierwszą literę: dammi, dimmi, fammi, dillo. (Przy gli nie ma podwojenia: dagli, digli.) W formie przeczącej zaimek może stać przed czasownikiem albo łączyć się z bezokolicznikiem: Non chiamarlo! / Non lo chiamare! Zob. Nieformalny tryb rozkazujący (tu).

Tu tylko jeden zaimek

Ten artykuł dotyczy jednego zaimka. Gdy spotykają się zaimek dopełnienia bliższego i dalszego (me lo dai), łączą się: zob. Połączone zaimki dopełnienia (me lo, te la, glielo...).

Częste błędy

• ❌ Voglio lo vedere. → ✅ Lo voglio vedere. / ✅ Voglio vederlo. (przed czasownikiem modalnym lub dołączony)
• ❌ Voglio vederelo. → ✅ Voglio vederlo. (końcowe -e znika)
• ❌ Chiama lo! → ✅ Chiamalo! (dołączony do trybu rozkazującego)
• ❌ Non voglio vedere lo. → ✅ Non lo voglio vedere. / ✅ Non voglio vederlo.

Krótkie sprawdzenie

Zastąp rzeczownik zaimkiem. Tam, gdzie to możliwe, podaj oba miejsca.

1. Voglio vedere il film.
2. Devo chiamare Anna.
3. Posso aiutare te.
4. Vado a prendere i bambini.
5. Chiama Marco!
6. Ho comprato le mele.

Najważniejsze

• Przy czasowniku w formie osobowej zaimek stoi przed nim: Lo vedo. L'ho visto.
• Przy bezokoliczniku zaimek się dołącza, a końcowe -e znika: vederlo, darmi.
• Z potere, volere, dovere można powiedzieć lo voglio vedere lub voglio vederlo.
• W twierdzącym trybie rozkazującym tu zaimek się dołącza: Chiamalo!
• Non stoi przed zaimkiem lub przed czasownikiem modalnym: Non lo voglio vedere, Non voglio vederlo.
• Dwa zaimki razem łączą się w jedną formę (me lo), co będzie później.