Rosyjski czas przyszły czasownika быть: gdzie ktoś będzie i czym coś będzie (я буду дома, завтра будет холодно)

Завтра я буду дома. Через год я буду врачом.Jutro będę w domu. Za rok będę lekarzem.

Czasownik быть (być) w zwykłych zdaniach o tożsamości, stanie lub miejscu w czasie teraźniejszym zazwyczaj się pomija, jak w artykule Łącznik zerowy i egzystencjalne есть w czasie teraźniejszym: Я дома. (Forma есть pojawia się w niektórych kontekstach.) W czasie przeszłym występuje jako был, была, было, были. W czasie przyszłym wraca jako pełny czasownik z własnymi formami: буду, будешь, будет, будем, будете, будут.

W skrócie: czas teraźniejszy Он дома (bez czasownika), przeszły Он был дома, przyszły Он будет дома. W czasie przyszłym будет to forma dla on, ona, ono, używana także w znaczeniu «będzie».

Formy быть w czasie przyszłym

Formy zgadzają się z podmiotem w osobie i liczbie; nie zmieniają się według rodzaju. Formy czasu przeszłego są w artykule Czas przeszły: forma na -л.

Po polsku jest bardzo podobnie: będę, będziesz, będzie to prawie te same formy co буду, будешь, будет, a Jutro będzie zimno odpowiada Завтра будет холодно. Po być w przyszłości polski też używa narzędnika (będę lekarzem), podobnie jak rosyjski, a po przeczeniu — dopełniacza (Nie będzie lekcji). Różnica dotyczy posiadania: po polsku mówi się będę mieć czas, a po rosyjsku У меня будет время (dosłownie «u mnie będzie czas»).

Gdzie ktoś będzie

Przy miejscu używa się odpowiedniej formy czasu przyszłego быть z в lub на i miejscownikiem albo z przysłówkiem takim jak дома (w domu), здесь (tu), там (tam), jak w artykule Miejscownik: miejsce (в / на + miejscownik):

• Завтра я буду в школе. (Jutro będę w szkole.)
• Вечером мы будем на концерте. (Wieczorem będziemy na koncercie.)
• Где ты будешь завтра? (Gdzie będziesz jutro?)

Kim lub czym ktoś albo coś będzie

Żeby powiedzieć, kim ktoś będzie (zawód, rola), rzeczownik po formie czasu przyszłego быть zwykle stoi w narzędniku, jak w artykule Narzędnik: środek, zawód i orzecznik z быть/стать:

• Через год я буду врачом. (Za rok będę lekarzem.)
• Она будет учительницей. (Ona będzie nauczycielką.)

Przymiotnik lub przysłówek stanu stoi po будет jak zwykle:

• Завтра будет холодно. (Jutro będzie zimno.)
• Урок будет интересным. (Lekcja będzie ciekawa.)

«Będzie» w znaczeniu istnienia i «będę mieć»

Будет i будут mówią też, że coś będzie istnieć albo się odbędzie:

• Завтра будет урок. (Jutro będzie lekcja.)
• Вечером будет дождь. (Wieczorem będzie deszcz.)
• На столе будут цветы. (Na stole będą kwiaty.)

Z у + osobą te same formy mówią, kto będzie mieć coś, jak w artykule Dopełniacz: posiadanie i „у меня есть”:

• У меня будет время. (Będę mieć czas.)
• У нас будет собака. (Będziemy mieć psa.)

Nie być: не буду i не будет

Не stoi przed formą, jak w artykule Przeczenie z „не”:

• Завтра я не буду дома. (Jutro nie będę w domu.)
• Мы не будем в Москве. (Nie będziemy w Moskwie.)

Gdy czegoś nie będzie, czasownik to zawsze не будет, a rzeczownik stoi w dopełniaczu, jak w artykule Dopełniacz: brak z „нет”:

• Завтра не будет урока. (Jutro nie będzie lekcji.)
• У меня не будет времени. (Nie będę mieć czasu.)

To nie to samo co czas przyszły innych czasowników

Быть w powyższych formach to osobny czasownik. Te same formy służą też jako czasownik pomocniczy przed bezokolicznikiem niedokonanym: Я буду читать (będę czytać). To użycie wyjaśnia artykuł Czas przyszły czasowników niedokonanych (быть + bezokolicznik).

Częste błędy

• ❌ Завтра я быть дома. → ✅ Завтра я буду дома. (czasownik musi zgadzać się z podmiotem)
• ❌ Мы будешь дома. → ✅ Мы будем дома. (do мы pasuje будем)
• ❌ Завтра не будет урок. → ✅ Завтра не будет урока. (dopełniacz po не будет)
• ❌ Я буду был дома. → ✅ Я буду дома. (буду nie łączy się z formą czasu przeszłego)

Sprawdź się

Jaka forma pasuje w każdą lukę?

1. Завтра я ____ дома.
2. Вечером мы ____ в кафе.
3. Завтра ____ холодно.
4. Где ты ____ завтра?
5. Завтра не ____ урока.

Najważniejsze

• W czasie przyszłym быть jest pełnym czasownikiem: буду, будешь, будет, будем, будете, будут; w czasie teraźniejszym zwykle się go pomija, a w przeszłym ma formy был, была, было, были.
• Mówi, gdzie ktoś będzie (буду дома, буду в школе), kim ktoś będzie (буду врачом) i jaka będzie pogoda lub stan (будет холодно).
• Будет / будут znaczą też «będzie / będą», a у меня будет znaczy «będę mieć».
• Zaprzeczenie to не буду, a dla czegoś, czego nie będzie, не будет z dopełniaczem (не будет урока).