Questo libro è mio, ma quel libro e quella borsa sono di Anna.Ta książka jest moja, ale tamta książka i tamta torba są Anny.

Aby coś wskazać, włoski używa przymiotnika wskazującego przed rzeczownikiem: questo dla rzeczy bliskich („ten”) i quello dla rzeczy dalszych („tamten”). Oba zgadzają się z rzeczownikiem, a quello ma te same formy co rodzajnik określony.

W skrócie: questo działa jak zwykły przymiotnik na -o (questo, questa, questi, queste). Quello idzie za rodzajnikiem określonym: il libro → quel libro, lo studente → quello studente, l'amica → quell' amica, i libri → quei libri, gli amici → quegli amici, la casa → quella casa, le case → quelle case.

Polskie „ten” i „tamten” odpowiadają włoskim questo i quello, ale polskie formy zależą od przypadku („tego domu”, „tamtym domem”), a włoskie quello zmienia się według pierwszego dźwięku rzeczownika (quel libro, quello zaino, quell'amico).

questo (ten, ta, ci, te)

Questo ma cztery formy, jak każdy przymiotnik na -o:

Liczba pojedyncza Liczba mnoga
rodzaj męski questo questo libro questi questi libri
rodzaj żeński questa questa casa queste queste case

Przed samogłoską liczba pojedyncza często się skraca z apostrofem: quest'amico, quest'amica, quest'anno (w tym roku). Liczba mnoga się nie zmienia: questi amici, queste amiche.

  • Questa borsa è nuova. (Ta torba jest nowa.)
  • Quest'anno studio italiano. (W tym roku uczę się włoskiego.)
  • Questa sera esco. (Dziś wieczorem wychodzę.) Forma jednowyrazowa to stasera.

quello (tamten, tamta, tamci, tamte)

Quello zmienia się przed rzeczownikiem jak rodzajnik określony (zob. Rodzajnik określony (il, lo, la, i, gli, le, l')):

Rodzaj męski Rodzaj żeński
l. poj., przed spółgłoską quel quel libro quella quella casa
l. poj., przed s + spółgłoska, z, gn, ps, pn, x, y quello quello studente, quello zaino quella quella scuola
l. poj., przed samogłoską quell' quell'amico quell' quell'amica
l. mn., przed spółgłoską quei quei libri quelle quelle case
l. mn., przed s + spółgłoska, z, gn, ps, pn, x, y quegli quegli studenti quelle quelle scuole
l. mn., przed samogłoską quegli quegli amici quelle quelle amiche

Pary odpowiadają rodzajnikowi: il → quel, lo → quello, l' → quell', i → quei, gli → quegli, la → quella, le → quelle. Przymiotnik bello przed rzeczownikiem podlega temu samemu wzorowi: un bel libro, un bello zaino, dei bei libri. Zob. Pozycja przymiotnika (przed i po rzeczowniku).

Blisko i daleko

Wybór między nimi zależy od odległości od mówiącego, w przestrzeni lub w czasie:

  • Questo libro è qui, quel libro è là. (Ta książka jest tutaj, tamta książka jest tam.)
  • Voglio questa maglia o quella? (Czy chcę ten sweter, czy tamten?)
  • In quel ristorante mangio bene. (W tamtej restauracji dobrze jem.)

Bez dodatkowego rodzajnika

Przymiotnik wskazujący zastępuje rodzajnik, więc nie używa się obu: ✅ questo libro, ❌ il questo libro.

Częste błędy

  • ❌ quel studente → ✅ quello studente (lo przed s + spółgłoska)
  • ❌ quello libro → ✅ quel libro (il przed zwykłą spółgłoską)
  • ❌ quel amico → ✅ quell'amico (przed samogłoską)
  • ❌ quelli libri → ✅ quei libri
  • ❌ quelle amici → ✅ quegli amici (rodzaj męski w liczbie mnogiej przed samogłoską)
  • ❌ questo casa → ✅ questa casa
  • ❌ il questo libro → ✅ questo libro

Szybki sprawdzian

Która forma questo lub quello pasuje?

  1. ____ libro (blisko)
  2. ____ casa (daleko)
  3. ____ studente (daleko)
  4. ____ amici (daleko)
  5. ____ amica (blisko, l. poj.)
  6. ____ libri (daleko)
  7. ____ ragazze (blisko)
  8. ____ albero (daleko)
Pokaż odpowiedzi
  1. questo   2. quella   3. quello   4. quegli   5. questa (lub quest')   6. quei   7. queste   8. quell'

Najważniejsze

  • Questo = ten (blisko); quello = tamten (daleko). Oba stoją przed rzeczownikiem i zgadzają się z nim.
  • Questo, questa, questi, queste działają jak zwykły przymiotnik na -o; liczba pojedyncza może przed samogłoską przyjąć postać quest'.
  • Quello idzie za rodzajnikiem określonym: quel, quello, quell', quella, quei, quegli, quelle.
  • Bez dodatkowego rodzajnika: questo libro, nie il questo libro.
  • Bello przed rzeczownikiem podlega temu samemu wzorowi (bel, bello, bell', bei, begli).