Przyszło trzech studentów. Widzę dwóch braci. Dwaj koledzy czekają.Vieram três estudantes. Vejo dois irmãos. Dois colegas esperam.
Contar pessoas em polonês tem uma particularidade: quando o grupo é formado por homens ou por homens e mulheres juntos, os números 2, 3, 4 e a partir de 5 têm formas especiais. Mulheres, animais e coisas se contam do modo comum (dwie studentki, dwa psy); as crianças têm seus próprios numerais coletivos (dwoje dzieci, veja abaixo). Esta lição mostra as formas especiais e o verbo que as acompanha. Ela continua Plural masculino pessoal e não masculino pessoal (oni vs. one, dobrzy vs. dobre) e Substantivos depois dos numerais cardinais (1, 2–4, 5+).
Resumindo: para homens (e grupos mistos com pelo menos um homem) usam-se dwóch, trzech, czterech, pięciu… + o genitivo plural (trzech studentów), com o verbo no neutro singular (przyszło). Para 2, 3, 4 existe também a construção mais formal do sujeito dwaj, trzej, czterej + nominativo plural (dwaj studenci przyszli). Todos os demais: dwie studentki, dwa psy, pięć stołów.
Em português, dois / duas muda conforme o gênero gramatical da palavra: dois cachorros, duas mulheres. Em polonês a escolha segue o tipo de grupo: para cachorros se usa dwa psy, mesmo sendo masculinos, enquanto dwóch vale só para homens e grupos mistos. Vale aprender as formas masculinas pessoais como parte do número: dwa para coisas e animais, dwóch para homens.
Quem conta como masculino pessoal
Um substantivo leva os numerais masculinos pessoais quando nomeia homens ou meninos, ou quando é um substantivo masculino pessoal usado para um grupo misto (studenci, lekarze, koledzy, bracia, rodzice). Vale o mesmo teste da lição A2: um grupo com pelo menos um homem ou menino é masculino pessoal.
| Grupo | Contado como | Exemplo |
|---|---|---|
| dois irmãos | masculino pessoal | dwóch braci |
| três estudantes (homens, ou homens e mulheres) | masculino pessoal | trzech studentów |
| duas estudantes | não masculino pessoal | dwie studentki |
| dois cachorros, duas mesas | não masculino pessoal | dwa psy, dwa stoły |
| cinco mulheres | não masculino pessoal | pięć kobiet |
| cinco pessoas (o substantivo osoba) | não masculino pessoal | pięć osób |
| duas crianças | numeral coletivo | dwoje dzieci |
Animais e coisas nunca são masculinos pessoais, mesmo que o substantivo seja masculino (pies, stół): ✅ dwa psy, nunca ❌ dwóch psów. Osoba é feminino, então as pessoas contadas com essa palavra seguem a regra comum: dwie osoby, pięć osób. As crianças são um caso à parte: contam-se com numerais coletivos (dwoje dzieci, troje dzieci, pięcioro dzieci), nunca ❌ dwa dzieci; esses numerais são tema de uma lição posterior.
2, 3, 4: dwóch, trzech, czterech
Com substantivos masculinos pessoais, os números 2, 3 e 4 têm as formas dwóch, trzech, czterech, e o substantivo fica no genitivo plural:
| Masculino pessoal | Não masculino pessoal | |
|---|---|---|
| 2 | dwóch studentów | dwie studentki, dwa psy |
| 3 | trzech studentów | trzy studentki, trzy psy |
| 4 | czterech studentów | cztery studentki, cztery psy |
As mesmas formas servem para o sujeito e para o objeto. O acusativo de um substantivo masculino pessoal é igual ao genitivo, então nada mais muda:
- Sujeito: Trzech studentów czekało na autobus. (Três estudantes esperavam o ônibus.)
- Objeto: Widzę dwóch braci. (Vejo dois irmãos.) Mam czterech kolegów. (Tenho quatro colegas.)
- Para comparar, não masculino pessoal: Widzę dwie siostry. Mam dwa psy.
Fora do nominativo e do acusativo, os números se declinam do modo comum e se usam com substantivos de qualquer tipo (o dwóch książkach, z dwoma kolegami); veja Numerais nos casos oblíquos (o dwóch książkach, z trzema przyjaciółmi).
A partir de 5: pięciu, sześciu, dziesięciu
De 5 a 20 e nas dezenas, as formas masculinas pessoais terminam em -u: pięciu, sześciu, siedmiu, ośmiu, dziewięciu, dziesięciu, dwunastu, dwudziestu. Centenas e milhares (sto, tysiąc) têm padrões próprios, que não são tratados aqui. O substantivo fica de novo no genitivo plural:
- Przyszło pięciu mężczyzn. (Vieram cinco homens.)
- Znam sześciu lekarzy. (Conheço seis médicos.)
- Dziesięciu studentów zdało egzamin. (Dez estudantes passaram no exame.)
Com substantivos não masculinos pessoais fica a forma habitual: pięć kobiet, sześć psów, dziesięć stołów. Em um número de várias palavras, cada palavra recebe a forma masculina pessoal: dwudziestu pięciu studentów.
dwaj, trzej, czterej: as formas formais do sujeito
Para 2, 3 e 4 há uma segunda maneira de contar homens, usada só como sujeito: dwaj, trzej, czterej + o nominativo plural do substantivo.
- Dwaj bracia przyszli. (Dois irmãos vieram.)
- Trzej lekarze pracują w szpitalu. (Três médicos trabalham no hospital.)
- Czterej koledzy czekają przed domem. (Quatro colegas esperam em frente à casa.)
Dwaj, trzej, czterej soam um pouco mais formais ou escritos do que dwóch, trzech, czterech, e existem apenas para grupos masculinos pessoais (homens, ou grupos mistos com pelo menos um homem). Não há formas para o objeto: ✅ Widzę dwóch braci, e não ❌ Widzę dwaj braci. Para 5 e mais não existem formas assim.
O verbo
As duas construções usam verbos diferentes, por isso vale mantê-las separadas:
| Construção | Verbo | Exemplo |
|---|---|---|
| dwóch, trzech, czterech, pięciu… + genitivo plural | neutro singular (passado: -ło) | Przyszło trzech studentów. |
| dwaj, trzej, czterej + nominativo plural | plural, passado masculino pessoal (-li) | Przyszli trzej studenci. |
As duas significam “vieram três estudantes”. Com o numeral no genitivo, o verbo não concorda com as pessoas: recebe a terminação neutra -ło, como depois de dużo ou kilka (Przyszło dużo ludzi). Com dwaj, trzej, czterej o substantivo é um nominativo plural comum e o verbo concorda com ele: byli, przyszli, czekali.
Com mulheres e coisas não acontece nada de especial. Depois de 2–4 o verbo fica no plural (Dwie studentki przyszły), depois de 5 e mais costuma ficar no neutro singular (Przyszło pięć studentek), como na lição sobre substantivos depois dos numerais.
Adjetivos e pronomes
Um adjetivo depois de um numeral masculino pessoal fica no caso do substantivo que segue o numeral. Com dwóch, trzech, czterech, pięciu é o genitivo plural; com dwaj, trzej, czterej é o nominativo plural masculino pessoal:
- trzech dobrych studentów (três bons estudantes)
- trzej dobrzy studenci (três bons estudantes)
- tych dwóch młodych lekarzy (esses dois jovens médicos)
- ci dwaj młodzi lekarze (esses dois jovens médicos)
- moich pięciu kolegów (meus cinco colegas)
Erros frequentes
- ❌ Widzę dwa studentów. → ✅ Widzę dwóch studentów. (homens têm formas próprias de 2, 3, 4)
- ❌ Widzę dwaj braci. → ✅ Widzę dwóch braci. (dwaj existe só para o sujeito)
- ❌ Dwaj studentów przyszli. → ✅ Dwaj studenci przyszli. ou ✅ Przyszło dwóch studentów. (dwaj vai com o nominativo plural)
- ❌ Przyszło dwaj studenci. → ✅ Przyszli dwaj studenci. (o verbo concorda com dwaj)
- ❌ Mam dwóch psów. → ✅ Mam dwa psy. (animais não são masculinos pessoais)
- ❌ Przyszło pięciu studentek. → ✅ Przyszło pięć studentek. (mulheres se contam do modo comum)
- ❌ Znam dwóch dobre lekarze. → ✅ Znam dwóch dobrych lekarzy. (o adjetivo fica no genitivo plural)
Verificação rápida
Qual forma se encaixa?
- Mam ___ braci. (dwa / dwóch)
- Widzę ___ siostry. (dwie / dwóch)
- Przyszło ___ studentów. (pięć / pięciu)
- ___ koledzy czekają. (Trzej / Trzech)
- Mam ___ psy. (dwa / dwóch)
- Znam ___ lekarzy. (czterech / cztery)
Mostrar respostas
- dwóch 2. dwie 3. pięciu 4. Trzej 5. dwa 6. czterech
Que tal colocar isso em prática?
- Fale em voz alta no celular — O app para Android traz palavras novas todo dia para o seu nível e deixa você conversar sobre qualquer assunto, com correções gentis.
- Experimente um exercício curto — Sua tutora monta a prática em torno dos temas que você está aprendendo. Começar a praticar →
- Confira as suas próprias frases — Escreva algo e veja o que poderia soar mais natural. Experimentar o corretor →
Pontos principais
- Para homens e grupos mistos com pelo menos um homem, 2, 3, 4 viram dwóch, trzech, czterech, e a partir de 5 as formas terminam em -u (pięciu, dziesięciu); o substantivo fica no genitivo plural (trzech studentów).
- O verbo que segue fica no neutro singular (Przyszło trzech studentów).
- dwaj, trzej, czterej + nominativo plural são uma construção mais formal só para o sujeito; o verbo fica no plural (Przyszli trzej studenci).
- Mulheres, animais e coisas se contam do modo comum (dwie studentki, dwa psy, pięć stołów).
- Adjetivos depois de um numeral masculino pessoal ficam no genitivo plural (trzech dobrych studentów), depois de dwaj / trzej / czterej no nominativo plural masculino pessoal (trzej dobrzy studenci).