Przyszło trzech studentów. Widzę dwóch braci. Dwaj koledzy czekają.学生が三人来ました。兄弟が二人見えます。同僚が二人待っています。
ポーランド語で人を数えるときには特徴があります。グループが男性だけ、または男性と女性が一緒のとき、数詞の2・3・4と5以上に特別な形が現れます。女性、動物、物は通常どおりに数えます(dwie studentki, dwa psy)。子どもには専用の集合数詞があります(dwoje dzieci、下を参照)。このレッスンでは、特別な形とそれに合う動詞を扱います。男性人称複数と非男性人称複数(oni vs. one, dobrzy vs. dobre)と基数の後の名詞(1, 2〜4, 5以上)の続きです。
ひとことで言うと:男性(と、男性を少なくとも一人含む混合グループ)にはdwóch, trzech, czterech, pięciu…+複数生格を使い(trzech studentów)、動詞は中性単数になります(przyszło)。2・3・4には、より改まった主語の構文dwaj, trzej, czterej+複数主格もあります(dwaj studenci przyszli)。それ以外はすべて:dwie studentki, dwa psy, pięć stołów。
日本語では「二人の男性」「二人の女性」のように、人を数える「二人」は男女どちらにも使います。ポーランド語では、男性(と男女混合)を数える形が別にあり、女性は別の形になります:dwóch studentów と dwie studentki。数詞の形そのものが、男性が含まれるかどうかを示します。
男性人称になるのはだれか
名詞が男性や男の子を表すとき、または混合グループに使われる男性人称名詞のとき(studenci, lekarze, koledzy, bracia, rodzice)、男性人称の数詞が使われます。判定はA2のレッスンと同じで、男性または男の子が少なくとも一人いるグループは男性人称です。
| グループ | 数え方 | 例 |
|---|---|---|
| 兄弟二人 | 男性人称 | dwóch braci |
| 学生三人(男性、または男女混合) | 男性人称 | trzech studentów |
| 女子学生二人 | 非男性人称 | dwie studentki |
| 犬二匹、机二つ | 非男性人称 | dwa psy, dwa stoły |
| 女性五人 | 非男性人称 | pięć kobiet |
| 五人(名詞osoba) | 非男性人称 | pięć osób |
| 子ども二人 | 集合数詞 | dwoje dzieci |
動物と物は、名詞が男性名詞(pies, stół)でも男性人称にはなりません:✅ dwa psy、❌ dwóch psówとは言いません。Osobaは女性名詞なので、この語で数える人は通常の規則に従います:dwie osoby, pięć osób。子どもは別扱いで、集合数詞で数えます(dwoje dzieci, troje dzieci, pięcioro dzieci)。❌ dwa dzieciとは言いません。この数詞は後のレッスンの話題です。
2・3・4:dwóch, trzech, czterech
男性人称名詞では、数の2・3・4はdwóch, trzech, czterechの形になり、名詞は複数生格に立ちます:
| 男性人称 | 非男性人称 | |
|---|---|---|
| 2 | dwóch studentów | dwie studentki, dwa psy |
| 3 | trzech studentów | trzy studentki, trzy psy |
| 4 | czterech studentów | cztery studentki, cztery psy |
同じ形が主語にも目的語にも使われます。男性人称名詞の対格は生格と同じ形なので、ほかに変わる点はありません:
- 主語:Trzech studentów czekało na autobus.(学生三人がバスを待っていました。)
- 目的語:Widzę dwóch braci.(兄弟が二人見えます。)Mam czterech kolegów.(同僚が四人います。)
- 比較として非男性人称:Widzę dwie siostry. Mam dwa psy.
主格・対格以外では、数詞は通常どおりに格変化し、どんな名詞とも使えます(o dwóch książkach, z dwoma kolegami)。斜格における数詞(o dwóch książkach, z trzema przyjaciółmi)を参照してください。
5以上:pięciu, sześciu, dziesięciu
5〜20と10の位では、男性人称形は-uで終わります:pięciu, sześciu, siedmiu, ośmiu, dziewięciu, dziesięciu, dwunastu, dwudziestu。100の位や1000の位(sto, tysiąc)には別の型があり、ここでは扱いません。名詞はここでも複数生格です:
- Przyszło pięciu mężczyzn.(男性が五人来ました。)
- Znam sześciu lekarzy.(医者を六人知っています。)
- Dziesięciu studentów zdało egzamin.(学生十人が試験に合格しました。)
非男性人称名詞では、通常の形のままです:pięć kobiet, sześć psów, dziesięć stołów。複数の語からなる数詞では、すべての語が男性人称形になります:dwudziestu pięciu studentów。
dwaj, trzej, czterej:改まった主語の形
2・3・4には、男性を数えるもう一つの方法があり、主語としてだけ使われます:dwaj, trzej, czterej+名詞の複数主格です。
- Dwaj bracia przyszli.(兄弟二人が来ました。)
- Trzej lekarze pracują w szpitalu.(医者三人が病院で働いています。)
- Czterej koledzy czekają przed domem.(同僚四人が家の前で待っています。)
Dwaj, trzej, czterejはdwóch, trzech, czterechより少し改まった、書き言葉的な響きがあり、男性人称のグループ(男性、または男性を少なくとも一人含む混合グループ)にしかありません。目的語の形はありません:✅ Widzę dwóch braciであり、❌ Widzę dwaj braciではありません。5以上には、このような形はありません。
動詞
二つの構文では動詞が異なるので、区別しておくと役立ちます:
| 構文 | 動詞 | 例 |
|---|---|---|
| dwóch, trzech, czterech, pięciu…+複数生格 | 中性単数(過去:-ło) | Przyszło trzech studentów. |
| dwaj, trzej, czterej+複数主格 | 複数、男性人称の過去(-li) | Przyszli trzej studenci. |
どちらも「学生が三人来ました」という意味です。数詞が生格のとき、動詞は人に一致せず、dużoやkilkaの後と同じように中性の語尾*-ło*を取ります(Przyszło dużo ludzi)。dwaj, trzej, czterejでは名詞が普通の複数主格なので、動詞はそれに一致します:byli, przyszli, czekali。
女性や物には、特別なことは起こりません。2〜4の後では動詞は複数(Dwie studentki przyszły)、5以上の後ではふつう中性単数です(Przyszło pięć studentek)。これは数詞の後の名詞のレッスンと同じです。
形容詞と代名詞
男性人称の数詞の後の形容詞は、数詞の後の名詞と同じ格に立ちます。dwóch, trzech, czterech, pięciuでは複数生格、dwaj, trzej, czterejでは男性人称の複数主格です:
- trzech dobrych studentów(三人の優秀な学生)
- trzej dobrzy studenci(三人の優秀な学生)
- tych dwóch młodych lekarzy(この若い医者二人)
- ci dwaj młodzi lekarze(この若い医者二人)
- moich pięciu kolegów(私の同僚五人)
よくある間違い
- ❌ Widzę dwa studentów. → ✅ Widzę dwóch studentów.(男性には2・3・4の専用の形があります)
- ❌ Widzę dwaj braci. → ✅ Widzę dwóch braci.(dwajは主語にしかありません)
- ❌ Dwaj studentów przyszli. → ✅ *Dwaj studenci przyszli.*または✅ Przyszło dwóch studentów.(dwajは複数主格と組み合わせます)
- ❌ Przyszło dwaj studenci. → ✅ Przyszli dwaj studenci.(動詞はdwajに一致します)
- ❌ Mam dwóch psów. → ✅ Mam dwa psy.(動物は男性人称ではありません)
- ❌ Przyszło pięciu studentek. → ✅ Przyszło pięć studentek.(女性は通常どおりに数えます)
- ❌ Znam dwóch dobre lekarze. → ✅ Znam dwóch dobrych lekarzy.(形容詞は複数生格です)
クイックチェック
どの形が合いますか。
- Mam ___ braci.(dwa / dwóch)
- Widzę ___ siostry.(dwie / dwóch)
- Przyszło ___ studentów.(pięć / pięciu)
- ___ koledzy czekają.(Trzej / Trzech)
- Mam ___ psy.(dwa / dwóch)
- Znam ___ lekarzy.(czterech / cztery)
答えを見る
- dwóch 2. dwie 3. pięciu 4. Trzej 5. dwa 6. czterech
さっそく使ってみませんか?
- スマホで声に出してみる — Android アプリでは、あなたのレベルに合った新しい単語が毎日届き、どんな話題でもやさしい添削つきでおしゃべりできます。
- 短いエクササイズを試す — チューターが、学んでいるテーマに合わせて練習を組み立てます。 練習を始める →
- 自分の文章をチェックする — 何か書いてみると、より自然になる言い方が見つかります。 文法チェッカーを試す →
ポイント
- 男性と、男性を少なくとも一人含む混合グループでは、2・3・4はdwóch, trzech, czterechになり、5以上の形は-uで終わります(pięciu, dziesięciu)。名詞は複数生格です(trzech studentów)。
- その後の動詞は中性単数です(Przyszło trzech studentów)。
- dwaj, trzej, czterej+複数主格は、主語だけに使う、より改まった構文で、動詞は複数です(Przyszli trzej studenci)。
- 女性、動物、物は通常どおりに数えます(dwie studentki, dwa psy, pięć stołów)。
- 男性人称の数詞の後の形容詞は複数生格(trzech dobrych studentów)、dwaj / trzej / czterejの後では男性人称の複数主格です(trzej dobrzy studenci)。