Przyszło trzech studentów. Widzę dwóch braci. Dwaj koledzy czekają.学生が三人来ました。兄弟が二人見えます。同僚が二人待っています。

ポーランド語で人を数えるときには特徴があります。グループが男性だけ、または男性と女性が一緒のとき、数詞の2・3・4と5以上に特別な形が現れます。女性、動物、物は通常どおりに数えます(dwie studentki, dwa psy)。子どもには専用の集合数詞があります(dwoje dzieci、下を参照)。このレッスンでは、特別な形とそれに合う動詞を扱います。男性人称複数と非男性人称複数(oni vs. one, dobrzy vs. dobre)と基数の後の名詞(1, 2〜4, 5以上)の続きです。

ひとことで言うと:男性(と、男性を少なくとも一人含む混合グループ)にはdwóch, trzech, czterech, pięciu…+複数生格を使い(trzech studentów)、動詞は中性単数になります(przyszło)。2・3・4には、より改まった主語の構文dwaj, trzej, czterej+複数主格もあります(dwaj studenci przyszli)。それ以外はすべて:dwie studentki, dwa psy, pięć stołów。

日本語では「二人の男性」「二人の女性」のように、人を数える「二人」は男女どちらにも使います。ポーランド語では、男性(と男女混合)を数える形が別にあり、女性は別の形になります:dwóch studentów と dwie studentki。数詞の形そのものが、男性が含まれるかどうかを示します。

男性人称になるのはだれか

名詞が男性や男の子を表すとき、または混合グループに使われる男性人称名詞のとき(studenci, lekarze, koledzy, bracia, rodzice)、男性人称の数詞が使われます。判定はA2のレッスンと同じで、男性または男の子が少なくとも一人いるグループは男性人称です。

グループ 数え方 例
兄弟二人 男性人称 dwóch braci
学生三人(男性、または男女混合) 男性人称 trzech studentów
女子学生二人 非男性人称 dwie studentki
犬二匹、机二つ 非男性人称 dwa psy, dwa stoły
女性五人 非男性人称 pięć kobiet
五人(名詞osoba) 非男性人称 pięć osób
子ども二人 集合数詞 dwoje dzieci

動物と物は、名詞が男性名詞(pies, stół)でも男性人称にはなりません:✅ dwa psy、❌ dwóch psówとは言いません。Osobaは女性名詞なので、この語で数える人は通常の規則に従います:dwie osoby, pięć osób。子どもは別扱いで、集合数詞で数えます(dwoje dzieci, troje dzieci, pięcioro dzieci)。❌ dwa dzieciとは言いません。この数詞は後のレッスンの話題です。

2・3・4:dwóch, trzech, czterech

男性人称名詞では、数の2・3・4はdwóch, trzech, czterechの形になり、名詞は複数生格に立ちます:

男性人称 非男性人称
2 dwóch studentów dwie studentki, dwa psy
3 trzech studentów trzy studentki, trzy psy
4 czterech studentów cztery studentki, cztery psy

同じ形が主語にも目的語にも使われます。男性人称名詞の対格は生格と同じ形なので、ほかに変わる点はありません:

  • 主語:Trzech studentów czekało na autobus.(学生三人がバスを待っていました。)
  • 目的語:Widzę dwóch braci.(兄弟が二人見えます。)Mam czterech kolegów.(同僚が四人います。)
  • 比較として非男性人称:Widzę dwie siostry. Mam dwa psy.

主格・対格以外では、数詞は通常どおりに格変化し、どんな名詞とも使えます(o dwóch książkach, z dwoma kolegami)。斜格における数詞(o dwóch książkach, z trzema przyjaciółmi)を参照してください。

5以上:pięciu, sześciu, dziesięciu

5〜20と10の位では、男性人称形は-uで終わります:pięciu, sześciu, siedmiu, ośmiu, dziewięciu, dziesięciu, dwunastu, dwudziestu。100の位や1000の位(sto, tysiąc)には別の型があり、ここでは扱いません。名詞はここでも複数生格です:

  • Przyszło pięciu mężczyzn.(男性が五人来ました。)
  • Znam sześciu lekarzy.(医者を六人知っています。)
  • Dziesięciu studentów zdało egzamin.(学生十人が試験に合格しました。)

非男性人称名詞では、通常の形のままです:pięć kobiet, sześć psów, dziesięć stołów。複数の語からなる数詞では、すべての語が男性人称形になります:dwudziestu pięciu studentów。

dwaj, trzej, czterej:改まった主語の形

2・3・4には、男性を数えるもう一つの方法があり、主語としてだけ使われます:dwaj, trzej, czterej+名詞の複数主格です。

  • Dwaj bracia przyszli.(兄弟二人が来ました。)
  • Trzej lekarze pracują w szpitalu.(医者三人が病院で働いています。)
  • Czterej koledzy czekają przed domem.(同僚四人が家の前で待っています。)

Dwaj, trzej, czterejはdwóch, trzech, czterechより少し改まった、書き言葉的な響きがあり、男性人称のグループ(男性、または男性を少なくとも一人含む混合グループ)にしかありません。目的語の形はありません:✅ Widzę dwóch braciであり、❌ Widzę dwaj braciではありません。5以上には、このような形はありません。

動詞

二つの構文では動詞が異なるので、区別しておくと役立ちます:

構文 動詞 例
dwóch, trzech, czterech, pięciu…+複数生格 中性単数(過去:-ło) Przyszło trzech studentów.
dwaj, trzej, czterej+複数主格 複数、男性人称の過去(-li) Przyszli trzej studenci.

どちらも「学生が三人来ました」という意味です。数詞が生格のとき、動詞は人に一致せず、dużoやkilkaの後と同じように中性の語尾*-ło*を取ります(Przyszło dużo ludzi)。dwaj, trzej, czterejでは名詞が普通の複数主格なので、動詞はそれに一致します:byli, przyszli, czekali。

女性や物には、特別なことは起こりません。2〜4の後では動詞は複数(Dwie studentki przyszły)、5以上の後ではふつう中性単数です(Przyszło pięć studentek)。これは数詞の後の名詞のレッスンと同じです。

形容詞と代名詞

男性人称の数詞の後の形容詞は、数詞の後の名詞と同じ格に立ちます。dwóch, trzech, czterech, pięciuでは複数生格、dwaj, trzej, czterejでは男性人称の複数主格です:

  • trzech dobrych studentów(三人の優秀な学生)
  • trzej dobrzy studenci(三人の優秀な学生)
  • tych dwóch młodych lekarzy(この若い医者二人)
  • ci dwaj młodzi lekarze(この若い医者二人)
  • moich pięciu kolegów(私の同僚五人)

よくある間違い

  • ❌ Widzę dwa studentów. → ✅ Widzę dwóch studentów.(男性には2・3・4の専用の形があります)
  • ❌ Widzę dwaj braci. → ✅ Widzę dwóch braci.(dwajは主語にしかありません)
  • ❌ Dwaj studentów przyszli. → ✅ *Dwaj studenci przyszli.*または✅ Przyszło dwóch studentów.(dwajは複数主格と組み合わせます)
  • ❌ Przyszło dwaj studenci. → ✅ Przyszli dwaj studenci.(動詞はdwajに一致します)
  • ❌ Mam dwóch psów. → ✅ Mam dwa psy.(動物は男性人称ではありません)
  • ❌ Przyszło pięciu studentek. → ✅ Przyszło pięć studentek.(女性は通常どおりに数えます)
  • ❌ Znam dwóch dobre lekarze. → ✅ Znam dwóch dobrych lekarzy.(形容詞は複数生格です)

クイックチェック

どの形が合いますか。

  1. Mam ___ braci.(dwa / dwóch)
  2. Widzę ___ siostry.(dwie / dwóch)
  3. Przyszło ___ studentów.(pięć / pięciu)
  4. ___ koledzy czekają.(Trzej / Trzech)
  5. Mam ___ psy.(dwa / dwóch)
  6. Znam ___ lekarzy.(czterech / cztery)
答えを見る
  1. dwóch   2. dwie   3. pięciu   4. Trzej   5. dwa   6. czterech

ポイント

  • 男性と、男性を少なくとも一人含む混合グループでは、2・3・4はdwóch, trzech, czterechになり、5以上の形は-uで終わります(pięciu, dziesięciu)。名詞は複数生格です(trzech studentów)。
  • その後の動詞は中性単数です(Przyszło trzech studentów)。
  • dwaj, trzej, czterej+複数主格は、主語だけに使う、より改まった構文で、動詞は複数です(Przyszli trzej studenci)。
  • 女性、動物、物は通常どおりに数えます(dwie studentki, dwa psy, pięć stołów)。
  • 男性人称の数詞の後の形容詞は複数生格(trzech dobrych studentów)、dwaj / trzej / czterejの後では男性人称の複数主格です(trzej dobrzy studenci)。