Przyszło trzech studentów. Widzę dwóch braci. Dwaj koledzy czekają.来了三个学生。我看到两个兄弟。两个同事在等。

波兰语数人有一个特点:当群体由男性组成,或由男性和女性一起组成时,数词 2、3、4 和 5 以上会有特殊形式。女性、动物和事物按普通方式数(dwie studentki, dwa psy);儿童有自己的集合数词(dwoje dzieci,见下文)。本课介绍这些特殊形式和与之搭配的动词。它是男性人称复数与非男性人称复数(oni vs. one, dobrzy vs. dobre)和基数词后的名词(1, 2–4, 5以上)的延续。

简而言之:男性(以及至少含一名男性的混合群体)用 dwóch, trzech, czterech, pięciu… + 复数第二格(trzech studentów),动词用中性单数(przyszło)。2、3、4 还有一种较正式的主语结构 dwaj, trzej, czterej + 复数第一格(dwaj studenci przyszli)。其他所有情况:dwie studentki, dwa psy, pięć stołów。

汉语数人时用“两个男人”“两个女人”“两位同事”,数词和量词不随性别变化。波兰语则按群体的类型区分,数词本身就显示是否有男性参与:dwóch studentów 与 dwie studentki。男性人称形式最好连同数词一起记:事物用 dwa,男性用 dwóch。

谁算男性人称

名词指男性或男孩,或者是用于混合群体的男性人称名词(studenci、lekarze、koledzy、bracia、rodzice)时,使用男性人称数词。判断方法与 A2 课相同:至少含一名男性或男孩的群体就是男性人称。

群体 数法 例子
两个兄弟 男性人称 dwóch braci
三个学生(男性,或男女混合) 男性人称 trzech studentów
两个女学生 非男性人称 dwie studentki
两只狗、两张桌子 非男性人称 dwa psy, dwa stoły
五个女人 非男性人称 pięć kobiet
五个人(名词 osoba) 非男性人称 pięć osób
两个孩子 集合数词 dwoje dzieci

动物和事物从不属于男性人称,即使名词是阳性(pies、stół):✅ dwa psy,不说 ❌ dwóch psów。Osoba 是阴性名词,所以用这个词数的人遵循普通规则:dwie osoby, pięć osób。儿童是特例:用集合数词来数(dwoje dzieci, troje dzieci, pięcioro dzieci),不说 ❌ dwa dzieci;这些数词是以后某一课的内容。

2、3、4:dwóch, trzech, czterech

与男性人称名词连用时,数词 2、3、4 的形式是 dwóch, trzech, czterech,名词用复数第二格:

男性人称 非男性人称
2 dwóch studentów dwie studentki, dwa psy
3 trzech studentów trzy studentki, trzy psy
4 czterech studentów cztery studentki, cztery psy

同样的形式既用于主语,也用于宾语。男性人称名词的第四格与第二格同形,所以其他方面没有变化:

  • 主语:Trzech studentów czekało na autobus.(三个学生在等公共汽车。)
  • 宾语:Widzę dwóch braci.(我看到两个兄弟。)Mam czterech kolegów.(我有四个同事。)
  • 对比非男性人称:Widzę dwie siostry. Mam dwa psy.

在第一格和第四格之外,数词按普通方式变格,可以与任何名词连用(o dwóch książkach,z dwoma kolegami);见斜格中的数词(o dwóch książkach, z trzema przyjaciółmi)。

5 以上:pięciu, sześciu, dziesięciu

从 5 到 20 以及整十数,男性人称形式以 -u 结尾:pięciu, sześciu, siedmiu, ośmiu, dziewięciu, dziesięciu, dwunastu, dwudziestu。百位和千位(sto, tysiąc)有各自的模式,这里不讨论。名词仍用复数第二格:

  • Przyszło pięciu mężczyzn.(来了五个男人。)
  • Znam sześciu lekarzy.(我认识六位医生。)
  • Dziesięciu studentów zdało egzamin.(十个学生通过了考试。)

非男性人称名词保持通常形式:pięć kobiet, sześć psów, dziesięć stołów。由多个词组成的数词,每个词都取男性人称形式:dwudziestu pięciu studentów。

dwaj, trzej, czterej:较正式的主语形式

2、3、4 还有第二种数男性的方式,只用作主语:dwaj, trzej, czterej + 名词的复数第一格。

  • Dwaj bracia przyszli.(两个兄弟来了。)
  • Trzej lekarze pracują w szpitalu.(三位医生在医院工作。)
  • Czterej koledzy czekają przed domem.(四个同事在房子前面等。)

Dwaj, trzej, czterej 听起来比 dwóch, trzech, czterech 稍正式或偏书面,并且只用于男性人称群体(男性,或至少含一名男性的混合群体)。它们没有宾语形式:✅ Widzę dwóch braci,不说 ❌ Widzę dwaj braci。5 及以上没有这样的形式。

动词

两种结构的动词不同,所以最好分开记:

结构 动词 例子
dwóch, trzech, czterech, pięciu… + 复数第二格 中性单数(过去时:-ło) Przyszło trzech studentów.
dwaj, trzej, czterej + 复数第一格 复数,男性人称过去时(-li) Przyszli trzej studenci.

两句都表示“来了三个学生”。数词用第二格时,动词不与人一致,而是取中性词尾 -ło,就像 dużo、kilka 之后那样(Przyszło dużo ludzi)。用 dwaj, trzej, czterej 时,名词是普通的复数第一格,动词与它一致:byli, przyszli, czekali。

女性和事物没有特别之处。2–4 之后动词用复数(Dwie studentki przyszły),5 及以上之后通常用中性单数(Przyszło pięć studentek),与数词后名词一课相同。

形容词和代词

男性人称数词后的形容词,与数词后的名词用同一个格。dwóch, trzech, czterech, pięciu 后是复数第二格,dwaj, trzej, czterej 后是男性人称复数第一格:

  • trzech dobrych studentów(三个好学生)
  • trzej dobrzy studenci(三个好学生)
  • tych dwóch młodych lekarzy(这两位年轻医生)
  • ci dwaj młodzi lekarze(这两位年轻医生)
  • moich pięciu kolegów(我的五个同事)

常见错误

  • ❌ Widzę dwa studentów. → ✅ Widzę dwóch studentów.(男性有自己的 2、3、4 形式)
  • ❌ Widzę dwaj braci. → ✅ Widzę dwóch braci.(dwaj 只用于主语)
  • ❌ Dwaj studentów przyszli. → ✅ Dwaj studenci przyszli. 或 ✅ Przyszło dwóch studentów.(dwaj 搭配复数第一格)
  • ❌ Przyszło dwaj studenci. → ✅ Przyszli dwaj studenci.(动词与 dwaj 一致)
  • ❌ Mam dwóch psów. → ✅ Mam dwa psy.(动物不属于男性人称)
  • ❌ Przyszło pięciu studentek. → ✅ Przyszło pięć studentek.(女性按普通方式数)
  • ❌ Znam dwóch dobre lekarze. → ✅ Znam dwóch dobrych lekarzy.(形容词用复数第二格)

小测验

哪个形式合适?

  1. Mam ___ braci.(dwa / dwóch)
  2. Widzę ___ siostry.(dwie / dwóch)
  3. Przyszło ___ studentów.(pięć / pięciu)
  4. ___ koledzy czekają.(Trzej / Trzech)
  5. Mam ___ psy.(dwa / dwóch)
  6. Znam ___ lekarzy.(czterech / cztery)
查看答案
  1. dwóch   2. dwie   3. pięciu   4. Trzej   5. dwa   6. czterech

要点

  • 男性以及至少含一名男性的混合群体,2、3、4 变为 dwóch, trzech, czterech,5 以上的形式以 -u 结尾(pięciu, dziesięciu);名词用复数第二格(trzech studentów)。
  • 其后的动词用中性单数(Przyszło trzech studentów)。
  • dwaj, trzej, czterej + 复数第一格是较正式的结构,只用于主语;动词用复数(Przyszli trzej studenci)。
  • 女性、动物和事物按普通方式数(dwie studentki, dwa psy, pięć stołów)。
  • 男性人称数词后的形容词用复数第二格(trzech dobrych studentów),dwaj / trzej / czterej 后用男性人称复数第一格(trzej dobrzy studenci)。