Przyszło trzech studentów. Widzę dwóch braci. Dwaj koledzy czekają.来了三个学生。我看到两个兄弟。两个同事在等。
波兰语数人有一个特点:当群体由男性组成,或由男性和女性一起组成时,数词 2、3、4 和 5 以上会有特殊形式。女性、动物和事物按普通方式数(dwie studentki, dwa psy);儿童有自己的集合数词(dwoje dzieci,见下文)。本课介绍这些特殊形式和与之搭配的动词。它是男性人称复数与非男性人称复数(oni vs. one, dobrzy vs. dobre)和基数词后的名词(1, 2–4, 5以上)的延续。
简而言之:男性(以及至少含一名男性的混合群体)用 dwóch, trzech, czterech, pięciu… + 复数第二格(trzech studentów),动词用中性单数(przyszło)。2、3、4 还有一种较正式的主语结构 dwaj, trzej, czterej + 复数第一格(dwaj studenci przyszli)。其他所有情况:dwie studentki, dwa psy, pięć stołów。
汉语数人时用“两个男人”“两个女人”“两位同事”,数词和量词不随性别变化。波兰语则按群体的类型区分,数词本身就显示是否有男性参与:dwóch studentów 与 dwie studentki。男性人称形式最好连同数词一起记:事物用 dwa,男性用 dwóch。
谁算男性人称
名词指男性或男孩,或者是用于混合群体的男性人称名词(studenci、lekarze、koledzy、bracia、rodzice)时,使用男性人称数词。判断方法与 A2 课相同:至少含一名男性或男孩的群体就是男性人称。
| 群体 | 数法 | 例子 |
|---|---|---|
| 两个兄弟 | 男性人称 | dwóch braci |
| 三个学生(男性,或男女混合) | 男性人称 | trzech studentów |
| 两个女学生 | 非男性人称 | dwie studentki |
| 两只狗、两张桌子 | 非男性人称 | dwa psy, dwa stoły |
| 五个女人 | 非男性人称 | pięć kobiet |
| 五个人(名词 osoba) | 非男性人称 | pięć osób |
| 两个孩子 | 集合数词 | dwoje dzieci |
动物和事物从不属于男性人称,即使名词是阳性(pies、stół):✅ dwa psy,不说 ❌ dwóch psów。Osoba 是阴性名词,所以用这个词数的人遵循普通规则:dwie osoby, pięć osób。儿童是特例:用集合数词来数(dwoje dzieci, troje dzieci, pięcioro dzieci),不说 ❌ dwa dzieci;这些数词是以后某一课的内容。
2、3、4:dwóch, trzech, czterech
与男性人称名词连用时,数词 2、3、4 的形式是 dwóch, trzech, czterech,名词用复数第二格:
| 男性人称 | 非男性人称 | |
|---|---|---|
| 2 | dwóch studentów | dwie studentki, dwa psy |
| 3 | trzech studentów | trzy studentki, trzy psy |
| 4 | czterech studentów | cztery studentki, cztery psy |
同样的形式既用于主语,也用于宾语。男性人称名词的第四格与第二格同形,所以其他方面没有变化:
- 主语:Trzech studentów czekało na autobus.(三个学生在等公共汽车。)
- 宾语:Widzę dwóch braci.(我看到两个兄弟。)Mam czterech kolegów.(我有四个同事。)
- 对比非男性人称:Widzę dwie siostry. Mam dwa psy.
在第一格和第四格之外,数词按普通方式变格,可以与任何名词连用(o dwóch książkach,z dwoma kolegami);见斜格中的数词(o dwóch książkach, z trzema przyjaciółmi)。
5 以上:pięciu, sześciu, dziesięciu
从 5 到 20 以及整十数,男性人称形式以 -u 结尾:pięciu, sześciu, siedmiu, ośmiu, dziewięciu, dziesięciu, dwunastu, dwudziestu。百位和千位(sto, tysiąc)有各自的模式,这里不讨论。名词仍用复数第二格:
- Przyszło pięciu mężczyzn.(来了五个男人。)
- Znam sześciu lekarzy.(我认识六位医生。)
- Dziesięciu studentów zdało egzamin.(十个学生通过了考试。)
非男性人称名词保持通常形式:pięć kobiet, sześć psów, dziesięć stołów。由多个词组成的数词,每个词都取男性人称形式:dwudziestu pięciu studentów。
dwaj, trzej, czterej:较正式的主语形式
2、3、4 还有第二种数男性的方式,只用作主语:dwaj, trzej, czterej + 名词的复数第一格。
- Dwaj bracia przyszli.(两个兄弟来了。)
- Trzej lekarze pracują w szpitalu.(三位医生在医院工作。)
- Czterej koledzy czekają przed domem.(四个同事在房子前面等。)
Dwaj, trzej, czterej 听起来比 dwóch, trzech, czterech 稍正式或偏书面,并且只用于男性人称群体(男性,或至少含一名男性的混合群体)。它们没有宾语形式:✅ Widzę dwóch braci,不说 ❌ Widzę dwaj braci。5 及以上没有这样的形式。
动词
两种结构的动词不同,所以最好分开记:
| 结构 | 动词 | 例子 |
|---|---|---|
| dwóch, trzech, czterech, pięciu… + 复数第二格 | 中性单数(过去时:-ło) | Przyszło trzech studentów. |
| dwaj, trzej, czterej + 复数第一格 | 复数,男性人称过去时(-li) | Przyszli trzej studenci. |
两句都表示“来了三个学生”。数词用第二格时,动词不与人一致,而是取中性词尾 -ło,就像 dużo、kilka 之后那样(Przyszło dużo ludzi)。用 dwaj, trzej, czterej 时,名词是普通的复数第一格,动词与它一致:byli, przyszli, czekali。
女性和事物没有特别之处。2–4 之后动词用复数(Dwie studentki przyszły),5 及以上之后通常用中性单数(Przyszło pięć studentek),与数词后名词一课相同。
形容词和代词
男性人称数词后的形容词,与数词后的名词用同一个格。dwóch, trzech, czterech, pięciu 后是复数第二格,dwaj, trzej, czterej 后是男性人称复数第一格:
- trzech dobrych studentów(三个好学生)
- trzej dobrzy studenci(三个好学生)
- tych dwóch młodych lekarzy(这两位年轻医生)
- ci dwaj młodzi lekarze(这两位年轻医生)
- moich pięciu kolegów(我的五个同事)
常见错误
- ❌ Widzę dwa studentów. → ✅ Widzę dwóch studentów.(男性有自己的 2、3、4 形式)
- ❌ Widzę dwaj braci. → ✅ Widzę dwóch braci.(dwaj 只用于主语)
- ❌ Dwaj studentów przyszli. → ✅ Dwaj studenci przyszli. 或 ✅ Przyszło dwóch studentów.(dwaj 搭配复数第一格)
- ❌ Przyszło dwaj studenci. → ✅ Przyszli dwaj studenci.(动词与 dwaj 一致)
- ❌ Mam dwóch psów. → ✅ Mam dwa psy.(动物不属于男性人称)
- ❌ Przyszło pięciu studentek. → ✅ Przyszło pięć studentek.(女性按普通方式数)
- ❌ Znam dwóch dobre lekarze. → ✅ Znam dwóch dobrych lekarzy.(形容词用复数第二格)
小测验
哪个形式合适?
- Mam ___ braci.(dwa / dwóch)
- Widzę ___ siostry.(dwie / dwóch)
- Przyszło ___ studentów.(pięć / pięciu)
- ___ koledzy czekają.(Trzej / Trzech)
- Mam ___ psy.(dwa / dwóch)
- Znam ___ lekarzy.(czterech / cztery)
查看答案
- dwóch 2. dwie 3. pięciu 4. Trzej 5. dwa 6. czterech
想马上练一练吗?
要点
- 男性以及至少含一名男性的混合群体,2、3、4 变为 dwóch, trzech, czterech,5 以上的形式以 -u 结尾(pięciu, dziesięciu);名词用复数第二格(trzech studentów)。
- 其后的动词用中性单数(Przyszło trzech studentów)。
- dwaj, trzej, czterej + 复数第一格是较正式的结构,只用于主语;动词用复数(Przyszli trzej studenci)。
- 女性、动物和事物按普通方式数(dwie studentki, dwa psy, pięć stołów)。
- 男性人称数词后的形容词用复数第二格(trzech dobrych studentów),dwaj / trzej / czterej 后用男性人称复数第一格(trzej dobrzy studenci)。