Rozmawiam z dwoma kolegami. Dziękuję trzem osobom. Myślę o pięciu zadaniach.我在和两位同事交谈。我感谢三个人。我在想五道题。

在 基数词后的名词(1, 2–4, 5以上) 一课中,数词在前,后面的名词是固定形式:dwa koty、pięć kotów。这只适用于主格和宾格。在其他所有格(属格、与格、工具格、前置格)里,数词本身也要变格,而且从 2 起,数词和名词就是处于同一个格:z dwoma kotami、o pięciu kotach。

简而言之:在主格和宾格之外,数词 + 名词用同一个格,名词用复数。2、3、4 的词尾是 -ech / -em / -ema / -ech(trzech, trzem, trzema, trzech),5–20 和整十数是 -u / -u / -oma / -u(pięciu, pięciu, pięcioma, pięciu)。1 的表现像形容词(z jednym kotem)。

汉语的数词和量词从不变形:“和两个朋友”“关于五本书”,介词或助词标明语法关系,数词不变。波兰语的数词也带格词尾,所以一个短语里词尾出现两次,数词上一次,名词上一次(z trzema przyjaciółmi)。好处是不再有“5 以后用属格”这种绕弯:只要格不是主格或宾格,名词就直接与数词保持一致。

数词和名词用同一个格

同一个名词(osoba,人)与 2 和 5 在各个格中的形式:

格 与 2 与 5
主格 dwie osoby pięć osób
属格 dwóch osób pięciu osób
与格 dwóm osobom pięciu osobom
工具格 dwiema osobami pięcioma osobami
前置格 dwóch osobach pięciu osobach

在主格中,pięć 支配复数属格(pięć osób)。在其他格中这种“支配”消失了:pięciu 在属格、与格和前置格中形式相同;在 pięciu osobom 中,整个短语是与格。名词的词尾就是已学过的复数词尾,见 第二格(属格):复数形式、第五格(工具格):复数形式 和 第六格(前置格):复数形式;与格复数以 -om 结尾(kolegom, siostrom, osobom)。

1、2、3 和 4

1 的表现像形容词,在性和格上与名词一致(jeden / jedna / jedno):z jednym kolegą、o jednej książce、jednemu bratu。

2、3、4 各性共用一套词尾,只有工具格有一处区别:

数词 属格 与格 工具格 前置格
2 dwóch dwóm dwoma(阴性:dwiema) dwóch
3 trzech trzem trzema trzech
4 czterech czterem czterema czterech
  • 属格:Nie ma dwóch krzeseł.(没有两把椅子。)Jestem tu od trzech tygodni.(我在这里已经三个星期了。)
  • 与格:Pomagam dwóm kolegom.(我帮助两位同事。)Daję prezent trzem siostrom.(我送三个姐妹一份礼物。)
  • 工具格:Rozmawiam z dwoma kolegami.(我在和两位同事交谈。)Mieszkam z dwiema siostrami.(我和两个姐妹住在一起。)Idę do kina z trzema przyjaciółmi.(我和三个朋友去看电影。)
  • 前置格:Mówimy o dwóch filmach.(我们在谈两部电影。)Mieszkamy w czterech pokojach.(我们住在四个房间里。)

Dwiema 是传统的阴性形式;dwoma 在日常口语中也广泛用于所有的性,所以 z dwoma siostrami 在日常使用中不算错。阳性和中性用 ✅ z dwoma kolegami。

dwóch, trzech, czterech 与主格、宾格中用来数阳性人称名词的形式相同(Widzę dwóch studentów)。这个特殊用法,连同相关的 dwaj, trzej, czterej,属于另一课男性人称数词(dwóch, trzech, czterech, pięciu)。在斜格中不需要额外的规则:dwóch / trzech / czterech 适用于任何名词。

5 到 20 和整十数:-u 与 -oma

从 5 到 20,以及整十数(trzydziestu, czterdziestu),规律是整齐的。属格、与格和前置格的词尾是 -u,工具格的词尾是 -oma:

数词 属格、与格、前置格 工具格
5 pięć pięciu pięcioma
6 sześć sześciu sześcioma
7 siedem siedmiu siedmioma
8 osiem ośmiu ośmioma
9 dziewięć dziewięciu dziewięcioma
10 dziesięć dziesięciu dziesięcioma
12 dwanaście dwunastu dwunastoma
20 dwadzieścia dwudziestu dwudziestoma

Sto(100)、整百数和千位数有各自的形式(stu, dwustu, tysiąca),这里不讲。

  • 属格:Brakuje mi pięciu złotych.(我还差五兹罗提。)Nie ma sześciu osób.(有六个人不在。)
  • 与格:Dziękuję pięciu osobom.(我感谢五个人。)
  • 工具格:Jadę na wakacje z pięcioma osobami.(我和五个人一起去度假。)Zajmuję się dziesięcioma psami.(我照看十条狗。)
  • 前置格:Myślę o siedmiu zadaniach.(我在想七道题。)Czytamy o ośmiu miastach.(我们在读关于八座城市的内容。)

日常口语中,工具格也能听到短形式(z pięciu osobami),但应当作为标准形式来学的是 pięcioma。

多词数词

由几个词构成的数词,每个词都要变格,名词随后用同一个复数格:

  • o dwudziestu pięciu osobach(关于二十五个人)
  • z dwudziestoma pięcioma osobami(和二十五个人一起)
  • o stu osobach(关于一百个人)

以 1 结尾的数(21、31、101)在斜格中比较棘手,现阶段最好回避。

数词前的形容词、ci 和 te

形容词以及指示代词、物主代词放在数词之前,或放在数词与名词之间,并取同一个复数格:

  • o dwóch dużych domach(关于两栋大房子)
  • z trzema nowymi kolegami(和三位新同事一起)
  • dwóm starszym paniom(给两位年长的女士)
  • z tymi trzema kolegami(和这三位同事一起)
  • o moich pięciu książkach(关于我的五本书)

形容词词尾见 形容词与代词在各格中的变化。

常见错误

  • ❌ o dwóch książki → ✅ o dwóch książkach(名词用前置格复数)
  • ❌ Rozmawiam z dwa kolegami. → ✅ Rozmawiam z dwoma kolegami.(数词也要变格)
  • ❌ z pięć osobami → ✅ z pięcioma osobami
  • ❌ Dziękuję trzy osobom. → ✅ Dziękuję trzem osobom.
  • ❌ Mieszkam z dwóch siostrami. → ✅ Mieszkam z dwiema siostrami.(dwóch 是属格和前置格形式,工具格是 dwoma / dwiema)
  • ❌ bez pięć minut → ✅ bez pięciu minut(bez 后面用属格,不用主格)
  • ❌ o pięciu osób → ✅ o pięciu osobach(名词不会停留在复数属格,而是与数词保持一致)

小测验

哪个形式合适?

  1. Dziękuję ___ koleżankom.(dwie / dwóm)
  2. Rozmawiam z ___ nauczycielami.(trzema / trzech)
  3. Czytamy o ___ filmach.(pięć / pięciu)
  4. Mieszkam z ___ siostrami.(dwiema / dwóch)
  5. Nie ma ___ krzeseł.(cztery / czterech)
  6. Idę na spacer z ___ psami.(dziesięcioma / dziesięć)
查看答案
  1. dwóm   2. trzema   3. pięciu   4. dwiema   5. czterech   6. dziesięcioma

要点

  • 在主格和宾格中,数词支配名词(dwa koty, pięć kotów)。在其他格中,数词变格,名词用复数与它保持一致。
  • 2、3、4:属格和前置格 dwóch / trzech / czterech,与格 dwóm / trzem / czterem,工具格 dwoma (dwiema) / trzema / czterema。
  • 5 到 20 和整十数:属格、与格、前置格用 -u(pięciu, dwudziestu),工具格用 -oma(pięcioma, dwudziestoma)。
  • 在较长的数词中,每个词都要变格(o dwudziestu pięciu osobach)。
  • 数词前后的形容词和代词取同一个复数格(z tymi trzema nowymi kolegami)。
  • 1 的表现像形容词(z jednym kolegą)。