Podeszłam do okna i zobaczyłam, że przez ulicę przechodzi mój brat. Zaraz zejdę na dół, a potem obejdziemy park.我走到窗边,看见我哥哥正在过马路。我马上下楼,然后我们绕着公园走一圈。

在带基本前缀的运动动词(przyjść, wyjść, przyjechać)中,你学过表示到达和离开的前缀。波兰语还有更多前缀,每个前缀都给同样的两个基础动词增添一点方向:iść 类是步行,jechać 类是乘车。用 pod- 是走近某物,用 prze- 是穿过或越过某物,用 ob- 是绕着某物走,用 za- 是顺路进去一下,用 z- 是往下走。

简而言之:pod- = 走近(podejść do okna),prze- = 穿过、越过(przejść przez ulicę),ob- = 绕行(obejść jezioro),za- = 顺路进去(zajść do sklepu),z- = 下去(zejść na dół)。这些动词都是完成体,它们的未完成体搭档是 podchodzić、przechodzić、obchodzić、zachodzić、schodzić。

汉语常在动词后加趋向补语来表示方向(走过去、走下来、绕过去、走进去),并且“过马路”“绕湖走”可以直接带宾语。波兰语把方向放进动词前缀,又常常还要加前置词:przejść przez ulicę(过马路)要用 przez,podejść do okna(走到窗边)要用 do,只有 obejść jezioro(绕湖走)不带前置词。此外,汉语一般不区分步行和乘车,波兰语则用 iść 类和 jechać 类来区分。

另外五个前缀

前缀 意思 步行 乘车
pod- 走近、到某物旁边 podejść podjechać
prze- 穿过、越过 przejść przejechać
ob- 绕行、绕着走 obejść objechać
za- 顺路进去一下 zajść zajechać
z- 下去、从某物上下来 zejść zjechać

用法上的几点说明:

  • podejść / podjechać:朝着某人或某地移动,并在近处停下。Podszedł do mnie i zapytał o drogę.(他走到我跟前问路。)Taksówka podjechała pod hotel.(出租车开到了酒店门口。)
  • przejść / przejechać:穿过某个空间或从中经过。Przeszliśmy przez most.(我们步行过了桥。)Przejechałem przez całe miasto.(我开车穿过了整座城市。)
  • obejść / objechać:绕着某物移动,被绕的东西是直接宾语。Obeszliśmy jezioro.(我们绕着湖走了一圈。)Objechał korek bocznymi ulicami.(他走小路绕开了堵车。)
  • zajść / zajechać:顺路短暂停留,常常是为了办点事。Zajdę do apteki po drodze.(我顺路去一下药店。)Zajdę po ciebie o ósmej.(我八点去接你。)
  • zejść / zjechać:往下走、往下开,或从某物上下来。Zeszłam po schodach.(我走楼梯下去了。)Zjechaliśmy windą na parter.(我们坐电梯下到一楼。)Zjechał z autostrady.(他下了高速公路。)

动词 zajść 还有别的意思,你以后会遇到,例如 Słońce zaszło(太阳落山了);dojść 则出现在固定搭配中,例如 dojść do wniosku(得出结论)。

再谈进入和到达

你已经学过 wejść / wjechać(进入)和 dojść / dojechać(到达)。这个级别的新内容是前置词的选择:

  • do + 属格:进入封闭的空间,或朝着目的地走:Wszedłem do pokoju. Doszliśmy do mostu.
  • na + 宾格:走上某个表面、楼层、舞台,或去参加某个活动:Wszedł na górę. Wjechali na parking. Weszła na scenę.

同样,zejść 和 zjechać 用 z + 属格表示离开的地方(zejść z drzewa,zjechać z autostrady),用 na + 宾格表示到达的地方(zejść na dół,zjechać na parter)。如果是下到某个空间里面,就用 do(zejść do piwnicy,“下到地下室”)。

哪个前置词配哪个动词

动词 支配 例句
podejść / podjechać do + 属格,pod + 宾格 Podeszła do drzwi. Auto podjechało pod dom.
przejść / przejechać przez + 宾格 Przeszedł przez ulicę. Przejechaliśmy przez las.
从旁边经过 obok + 属格 Przeszła obok sklepu.
obejść / objechać 宾格(不带前置词) Obeszli budynek.
zajść / zajechać do + 属格,po + 宾格(去拿某物或接某人) Zajdź do sklepu. Zajdę po chleb.
zejść / zjechać z + 属格,na + 宾格,do + 属格 Zszedł z drzewa. Zeszła do piwnicy. Zjechali na parter.
wejść / wjechać do + 属格,na + 宾格 Wszedł do kuchni. Weszli na szczyt.

关于这些格本身,请参见去某处:do + 属格,na / w + 宾格和第二格(属格):前置词(z, od, u, bez, dla, obok)。

形式:基础动词照常变化

iść 类动词保留 iść 的不规则词干:将来时是 -jdę, -jdziesz,过去时是 -szedł, -szła, -szli。带前缀的动词,过去时形式的样子并不一致(podszedł,但 podeszła),所以最好按原样记下来:

动词 将来时(ja) 过去时(on / ona / oni)
podejść podejdę podszedł / podeszła / podeszli
przejść przejdę przeszedł / przeszła / przeszli
obejść obejdę obszedł / obeszła / obeszli
zajść zajdę zaszedł / zaszła / zaszli
zejść zejdę zszedł / zeszła / zeszli

jechać 类动词是规则的:将来时 -jadę, -jedziesz,过去时 -jechał, -jechała, -jechali:podjadę, przejedziesz, objechał, zajechała, zjechali。

完成体和未完成体

第一个表中的动词都是完成体:表示一次完成的移动,看起来像现在时的形式指的是将来(参见动词的体:未完成体与完成体(入门)和完成体将来时(简单将来时))。未完成体搭档由 -chodzić 和 -jeżdżać 构成,用于习惯、重复的动作和正在进行的移动:

意思 步行 乘车
走近 podchodzić(podchodzę) podjeżdżać(podjeżdżam)
穿过、越过 przechodzić przejeżdżać
绕行 obchodzić objeżdżać
顺路进去 zachodzić zajeżdżać
下去 schodzić zjeżdżać
  • Codziennie przechodzę przez ten park.(我每天都穿过这个公园。)
  • Przechodziłem przez ulicę, gdy zadzwonił telefon.(我正在过马路的时候,电话响了。)
  • Przeszedłem przez ulicę i wszedłem do sklepu.(我过了马路,走进了商店。)
  • Czasem zachodzę do niej po pracy.(我有时下班后顺路去她那儿。)
  • Autobus podjeżdża pod sam dom.(公交车一直开到家门口。)

否定的命令通常用未完成体,即使只说一次动作:Nie przechodź przez ulicę na czerwonym świetle!(红灯时不要过马路!)肯定的命令如果指一次完成的移动,则用完成体:Podejdź tu, proszę!(请到这边来!)关于命令式本身,请参见命令式(基本指令)。

常见错误

  • ❌ Przeszedłem do ulicy. → ✅ Przeszedłem przez ulicę.(穿过要用 przez + 宾格,而 do + 属格表示目的地)
  • ❌ Podszedłem na okno. → ✅ Podszedłem do okna.(走近某人或某物用 do + 属格)
  • ❌ Wszedłem na pokój. → ✅ Wszedłem do pokoju.(封闭的空间用 do,表面或楼层用 na)
  • ❌ Wczoraj zeszedłem na dół. → ✅ Wczoraj zszedłem na dół.(zejść 的过去时是 zszedł, zeszła)
  • ❌ Przejdę przez ten park codziennie. → ✅ Przechodzę przez ten park codziennie.(习惯要用未完成体)

小测验

用正确的形式补全句子。

  1. Taksówka ___ pod hotel.(podjechać,过去时)
  2. Wczoraj ___ przez most pieszo.(my,przejść,过去时,男女混合的群体)
  3. ___ na dół!(ty,zejść,命令)
  4. Codziennie ___ przez park.(ja,przejść,习惯)
  5. Anna ___ do apteki po drodze.(zajść,过去时,女性)
  6. Jutro ___ całe jezioro.(my,obejść,将来时)
显示答案
  1. podjechała(Taksówka podjechała pod hotel.)  2. przeszliśmy(Wczoraj przeszliśmy przez most pieszo.)  3. Zejdź(Zejdź na dół!)  4. przechodzę(Codziennie przechodzę przez park.)  5. zaszła(Anna zaszła do apteki po drodze.)  6. obejdziemy(Jutro obejdziemy całe jezioro.)

要点

  • 更多前缀给 iść 类和 jechać 类动词增添方向:pod- 走近,prze- 穿过,ob- 绕行,za- 顺路进去,z- 下去。
  • 每个动词都有自己常见的搭配:podejść do,przejść przez,obejść + 宾格,zajść do / po,zejść z / na / do。
  • wejść 用 do 表示封闭空间,用 na 表示表面、楼层、舞台或活动;zejść 和 zjechać 用 na(na dół,na parter)表示到达的层面,用 do 表示下到其中的空间(do piwnicy)。
  • 这些动词是完成体(przeszedłem,przejdę);未完成体搭档 -chodzić 和 -jeżdżać(przechodzić,podjeżdżać)用于习惯、重复和正在进行的移动。
  • 过去时的形式要按原样记住:podszedł / podeszła,przeszedł / przeszła,obszedł / obeszła,zaszedł / zaszła,zszedł / zeszła。