Podeszłam do okna i zobaczyłam, że przez ulicę przechodzi mój brat. Zaraz zejdę na dół, a potem obejdziemy park.窓に近づくと、兄が通りを渡っているのが見えました。すぐに下に降りて、それから公園を一周します。

基本的な接頭辞を伴う移動動詞(przyjść, wyjść, przyjechać)では、「着く」「出る」を表す接頭辞を学びました。ポーランド語にはほかにも接頭辞があり、それぞれが同じ二つの基本動詞に少しずつ方向を加えます。基本動詞は、徒歩の iść 系と乗り物の jechać 系です。pod- は何かに近づく、prze- は何かを横切る・通り抜ける、ob- は何かのまわりを回る、za- は途中で立ち寄る、z- は下へ行くことを表します。

ひとことで言うと:pod- = 近づく(podejść do okna)、prze- = 渡る・通り抜ける(przejść przez ulicę)、ob- = 回り込む(obejść jezioro)、za- = 立ち寄る(zajść do sklepu)、z- = 下りる(zejść na dół)。これらの動詞はすべて完了体で、不完了体のペアは podchodzić、przechodzić、obchodzić、zachodzić、schodzić です。

日本語にも「近づく」「渡る」「回る」「立ち寄る」「下りる」のように方向を表す動詞があり、「道を渡る」「湖を回る」のように、通る場所を「を」で示します。ポーランド語では方向を接頭辞に入れ、前置詞も必要になることが多いです。przejść przez ulicę(道を渡る)には przez、podejść do okna(窓に近づく)には do が要りますが、obejść jezioro(湖を回る)には前置詞がありません。また、日本語の「行く」自体は徒歩か乗り物かを区別せず、必要なら「歩いて行く」「車で行く」のように表しますが、ポーランド語は iść 系と jechać 系を使い分けます。

さらに五つの接頭辞

接頭辞 意味 徒歩 乗り物
pod- 近づく、そばまで行く podejść podjechać
prze- 渡る、通り抜ける przejść przejechać
ob- 回り込む、まわりを回る obejść objechać
za- 途中で立ち寄る zajść zajechać
z- 下りる、何かから降りる zejść zjechać

使い方について、いくつか補足します。

  • podejść / podjechać:人や場所に向かって動き、そのすぐ近くで止まります。Podszedł do mnie i zapytał o drogę.(彼は私に近づいて、道をたずねました。)Taksówka podjechała pod hotel.(タクシーがホテルの前に着きました。)
  • przejść / przejechać:ある空間を横切るか、その中を通り抜けます。Przeszliśmy przez most.(私たちは橋を歩いて渡りました。)Przejechałem przez całe miasto.(私は車で町を端から端まで通り抜けました。)
  • obejść / objechać:何かのまわりを動き、回られるものが直接目的語になります。Obeszliśmy jezioro.(私たちは湖を歩いて一周しました。)Objechał korek bocznymi ulicami.(彼は脇道を通って渋滞を避けました。)
  • zajść / zajechać:途中で短く立ち寄ります。何かを済ませるためであることがよくあります。Zajdę do apteki po drodze.(途中で薬局に寄ります。)Zajdę po ciebie o ósmej.(八時に迎えに寄ります。)
  • zejść / zjechać:下へ行くか、何かから降ります。Zeszłam po schodach.(私は階段を下りました。)Zjechaliśmy windą na parter.(私たちはエレベーターで一階まで下りました。)Zjechał z autostrady.(彼は高速道路を降りました。)

動詞 zajść にはほかの意味もあり、あとで出会います。たとえば Słońce zaszło(太陽が沈みました)です。dojść は dojść do wniosku(結論に達する)のような決まった表現にも出てきます。

入ることと着くこと、もう一度

wejść / wjechać(入る)と dojść / dojechać(着く)はすでに学びました。このレベルで新しいのは、前置詞の選び方です。

  • do + 生格:閉じた空間の中へ入るとき、または目的地に向かうとき:Wszedłem do pokoju. Doszliśmy do mostu.
  • na + 対格:表面・階・舞台に上がるとき、または行事に行くとき:Wszedł na górę. Wjechali na parking. Weszła na scenę.

同じように、zejść と zjechać は、離れる場所に z + 生格(zejść z drzewa、zjechać z autostrady)、行き着く場所に na + 対格(zejść na dół、zjechać na parter)を使います。ある空間の中へ下りていくときは do です(zejść do piwnicy、「地下室へ下りる」)。

どの動詞にどの前置詞がつくか

動詞 格支配 例
podejść / podjechać do + 生格、pod + 対格 Podeszła do drzwi. Auto podjechało pod dom.
przejść / przejechać przez + 対格 Przeszedł przez ulicę. Przejechaliśmy przez las.
そばを通り過ぎる obok + 生格 Przeszła obok sklepu.
obejść / objechać 対格(前置詞なし) Obeszli budynek.
zajść / zajechać do + 生格、po + 対格(何かや誰かを取りに) Zajdź do sklepu. Zajdę po chleb.
zejść / zjechać z + 生格、na + 対格、do + 生格 Zszedł z drzewa. Zeszła do piwnicy. Zjechali na parter.
wejść / wjechać do + 生格、na + 対格 Wszedł do kuchni. Weszli na szczyt.

格そのものについては、どこかへ行く:do + 生格、na / w + 対格と生格:前置詞(z, od, u, bez, dla, obok)を参照してください。

形:基本の動詞はいつもどおりに変化する

iść 系の動詞は、iść の不規則な語幹を保ちます。未来形は -jdę, -jdziesz、過去形は -szedł, -szła, -szli です。接頭辞のついた動詞の過去形は形がそろっていない(podszedł だが podeszła)ので、そのまま覚えるのがいちばん簡単です。

動詞 未来形(ja) 過去形(on / ona / oni)
podejść podejdę podszedł / podeszła / podeszli
przejść przejdę przeszedł / przeszła / przeszli
obejść obejdę obszedł / obeszła / obeszli
zajść zajdę zaszedł / zaszła / zaszli
zejść zejdę zszedł / zeszła / zeszli

jechać 系の動詞は規則的で、未来形は -jadę, -jedziesz、過去形は -jechał, -jechała, -jechali です。podjadę, przejedziesz, objechał, zajechała, zjechali。

完了体と不完了体

最初の表の動詞はすべて完了体です。一度の完了した移動を表し、現在形のように見える形は未来を指します(動詞のアスペクト:不完了体と完了体(入門)と未来形:完了体(単純未来)を参照)。不完了体のペアは -chodzić と -jeżdżać で作り、習慣、くり返される行為、進行中の移動に使います。

意味 徒歩 乗り物
近づく podchodzić(podchodzę) podjeżdżać(podjeżdżam)
渡る、通り抜ける przechodzić przejeżdżać
回り込む obchodzić objeżdżać
立ち寄る zachodzić zajeżdżać
下りる schodzić zjeżdżać
  • Codziennie przechodzę przez ten park.(私は毎日この公園を通り抜けます。)
  • Przechodziłem przez ulicę, gdy zadzwonił telefon.(道を渡っているときに電話が鳴りました。)
  • Przeszedłem przez ulicę i wszedłem do sklepu.(私は道を渡って、店に入りました。)
  • Czasem zachodzę do niej po pracy.(ときどき仕事のあとに彼女のところに立ち寄ります。)
  • Autobus podjeżdża pod sam dom.(バスは家のすぐ前まで来ます。)

否定の命令は、一回の行為についてでも、ふつう不完了体になります。Nie przechodź przez ulicę na czerwonym świetle!(赤信号で道を渡らないでください。)一度の完了した移動についての肯定の命令は、完了体です。Podejdź tu, proszę!(こちらに来てください。)命令形そのものについては、命令法(基本的な命令)を参照してください。

よくある間違い

  • ❌ Przeszedłem do ulicy. → ✅ Przeszedłem przez ulicę.(渡るときは przez + 対格が必要で、do + 生格は目的地を表します)
  • ❌ Podszedłem na okno. → ✅ Podszedłem do okna.(人や物に近づくときは do + 生格です)
  • ❌ Wszedłem na pokój. → ✅ Wszedłem do pokoju.(閉じた空間には do、表面や階には na を使います)
  • ❌ Wczoraj zeszedłem na dół. → ✅ Wczoraj zszedłem na dół.(zejść の過去形は zszedł, zeszła です)
  • ❌ Przejdę przez ten park codziennie. → ✅ Przechodzę przez ten park codziennie.(習慣には不完了体が必要です)

クイックチェック

正しい形で文を完成させましょう。

  1. Taksówka ___ pod hotel.(podjechać、過去形)
  2. Wczoraj ___ przez most pieszo.(my、przejść、過去形、男女混合のグループ)
  3. ___ na dół!(ty、zejść、命令)
  4. Codziennie ___ przez park.(ja、przejść、習慣)
  5. Anna ___ do apteki po drodze.(zajść、過去形、女性)
  6. Jutro ___ całe jezioro.(my、obejść、未来形)
答えを見る
  1. podjechała(Taksówka podjechała pod hotel.)  2. przeszliśmy(Wczoraj przeszliśmy przez most pieszo.)  3. Zejdź(Zejdź na dół!)  4. przechodzę(Codziennie przechodzę przez park.)  5. zaszła(Anna zaszła do apteki po drodze.)  6. obejdziemy(Jutro obejdziemy całe jezioro.)

ポイント

  • 新しい接頭辞は iść 系と jechać 系に方向を加えます。pod- 近づく、prze- 渡る、ob- 回り込む、za- 立ち寄る、z- 下りる。
  • それぞれの動詞には決まった組み合わせがあります。podejść do、przejść przez、obejść + 対格、zajść do / po、zejść z / na / do。
  • wejść は、閉じた空間には do、表面・階・舞台・行事には na を取ります。zejść と zjechać は、行き着く階には na(na dół、na parter)、下りていく空間には do(do piwnicy)を取ります。
  • これらの動詞は完了体(przeszedłem、przejdę)です。不完了体のペア -chodzić と -jeżdżać(przechodzić、podjeżdżać)は、習慣、くり返し、進行中の移動に使います。
  • 過去形はそのまま覚えましょう。podszedł / podeszła、przeszedł / przeszła、obszedł / obeszła、zaszedł / zaszła、zszedł / zeszła。