Przyjechałem do Krakowa wczoraj. Kiedy wychodzisz z pracy? Pociąg odjeżdża o ósmej.我昨天到了克拉科夫。你什么时候下班?火车八点开。

在运动动词:iść / chodzić 与 jechać / jeździć中,你学会了说自己去某个地方。要说到达、离开、进入或走开,波兰语会在动词前加一个小小的前缀:przy-、wy-、do-、od-、w-。前缀表示往哪个方向移动,基础动词仍然说明怎么移动:iść 类是步行,jechać 类是乘车。

简而言之:przy- = 到达,wy- = 出去、离开,do- = 到达某处,od- = 离开、走开,w- = 进入。然后再按出行方式选择词尾:przyjść(步行)或 przyjechać(乘车)。这些动词都是完成体,它们的未完成体搭档形式不同:przychodzić、przyjeżdżać。

汉语常用“到”“出”“进”“离开”之类的词,一般不区分步行和乘车(“我到了”),需要时再补上“走路”“坐车”“开车”。波兰语则把出行方式直接放进动词:“我到了”是 przyszedłem(步行)或 przyjechałem(乘车、驾车)。

五个前缀,十个动词

前缀 意思 步行 乘车
przy- 到达,来 przyjść przyjechać
wy- 出去,离开 wyjść wyjechać
do- 到达,走到、开到 dojść dojechać
od- 走开,驶离 odejść odjechać
w- 进入 wejść wjechać

还有几个意思上的细微差别值得了解:

  • przyjść / przyjechać:“来”和“到达”。Przyjdź do nas jutro!(明天来我们这儿吧!)Pociąg przyjechał na czas.(火车准点到了。)如果要说明出行方式,乘车用 -jechać;przyjść 也可以用于单纯的“来”,不在乎怎么来(Przyjdź na moje urodziny!“来参加我的生日吧!”)。
  • wyjść / wyjechać:wyjść 是步行离开某个地方(wyjść z domu,wyjść z pracy)。Wyjechać 也是乘车离开某个地方,常常指出远门一段时间(Wyjeżdżam na tydzień.“我要出门一周。”)。
  • dojść / dojechać:到达目的地。Dojechałem do domu o ósmej.(我八点到家了。)
  • odejść / odjechać:人走开(odejść od okna),或者车辆驶离(Autobus odjechał.)。
  • wejść / wjechać:Wejdź!(进来!)Samochód wjechał do garażu.(汽车开进了车库。)

动词 pójść 和 pojechać(前缀 po-,“出发”)已经在运动动词:iść / chodzić 与 jechać / jeździć中出现过。

形式:基础动词照常变化

iść 类动词保留 iść 的不规则词干。将来时的词干是 -jdę、-jdziesz(接在前缀后面,przy- + jdę),过去时是 -szedł、-szła、-szli:

przyjść(将来时) przyjść(过去时)
ja przyjdę przyszedłem / przyszłam
ty przyjdziesz przyszedłeś / przyszłaś
on / ona / ono przyjdzie przyszedł / przyszła / przyszło
my przyjdziemy przyszliśmy / przyszłyśmy
wy przyjdziecie przyszliście / przyszłyście
oni / one przyjdą przyszli / przyszły

其他 iść 类动词遵循同样的规律:wyjdę, wyszedłem;dojdę, doszedłem;odejdę, odszedłem。Wejść 和 odejść 的前缀较长,是 we- 和 ode-,而 wjechać 和 odjechać 的前缀是 w- 和 od-,所以要照原样记住:wejdę, wszedłem, weszła 和 odejdę, odszedłem, odeszła。

jechać 类动词是规则的,将来时是 -jadę, -jedziesz,过去时是 -jechał, -jechała, -jechali:przyjadę, przyjedziesz, przyjechał, przyjechała。

完成体:一次完成的到达或离开

表中所有动词都是完成体(参见动词的体:未完成体与完成体(入门))。它们表示一次完成的事件,所以没有现在时。看起来像现在时的形式,表示的是将来:

  • Wczoraj przyjechałem do Krakowa.(昨天我到了克拉科夫。)
  • Anna już wyszła z pracy.(安娜已经下班走了。)
  • Przyjdę jutro o ósmej.(我明天八点来。)
  • Wyjadę w piątek.(我周五出发。)

这些形式如何运作,参见完成体将来时(简单将来时)。

未完成体:习惯、时刻表和正在发生的事

表示习惯、时刻表和“正在发生的事”时,波兰语用未完成体搭档。它们由 -chodzić 和 -jeżdżać 构成(后者是 jeździć 变成了 -jeżdżać),现在时按规则动词变位:

意思 步行 乘车
到达,来 przychodzić(przychodzę, przychodzisz) przyjeżdżać(przyjeżdżam, przyjeżdżasz)
出去,离开 wychodzić wyjeżdżać
到达某处 dochodzić dojeżdżać
走开,驶离 odchodzić odjeżdżać
进入 wchodzić wjeżdżać
  • Codziennie wychodzę z domu o siódmej.(我每天七点出门。)
  • Pociąg odjeżdża o ósmej.(火车八点开。)
  • Kiedy przyjeżdżasz?(你什么时候到?)
  • Ona często przychodzi późno.(她经常来得晚。)
  • Dojeżdżam do pracy autobusem.(我坐公交车去上班。)

同一个现在时常常用来说已经安排好的事:Jutro przyjeżdżam o ósmej.(我明天八点到。)对比承诺 Jutro przyjadę o ósmej.(我明天八点会到。)

前置词:去哪里,从哪里来

前缀和前置词一起起作用,前置词后面的格你已经学过:

动词 前置词 例句
przyjść / przyjechać(到达) do + 属格,na + 宾格 Przyjechałem do Krakowa. Przyszedłem na dworzec.
从某地来 z + 属格 Przyjechałem z Berlina.
wyjść / wyjechać(离开) z + 属格 Wyszedłem z domu. Wyjechał z Polski.
前往某地 do + 属格,na + 宾格 Wyjechał do Niemiec. Wyszedł na spacer.
dojść / dojechać(到达某处) do + 属格 Dojechaliśmy do hotelu.
odejść / odjechać(走开) od + 属格 Odszedłem od okna.
wejść / wjechać(进入) do + 属格,na + 宾格 Wszedł do pokoju. Wjechał na parking.

z + 属格说出你离开的地方,do + 属格说出你到达的地方(参见去某处:do + 属格,na / w + 宾格和第二格(属格):前置词(z, od, u, bez, dla, obok))。od 用于从你身旁的人或物那里走开(od okna、od stołu、ode mnie),z 用于离开有内部空间的地方(z domu、z pokoju)。

这些动词的命令式参见命令式(基本指令):Przyjdź! Wyjdź stąd! Wejdź!

旅程持续多久、某事发生在多久以前,参见时间表达:za, przez, na, temu, od … do。

常见错误

  • ❌ Przyjdę do Polski samochodem. → ✅ Przyjadę do Polski samochodem.(说出交通工具时,动词用 -jechać)
  • ❌ Wczoraj przyjdł do domu późno. → ✅ Wczoraj przyszedł do domu późno.(过去时的词干是 -szedł)
  • ❌ Przyjechałem w Krakowie. → ✅ Przyjechałem do Krakowa.(目的地用 do + 属格)
  • ❌ Wychodzę od domu o siódmej. → ✅ Wychodzę z domu o siódmej.(离开有内部空间的地方用 z)
  • ❌ Pociąg odjedzie codziennie o ósmej. → ✅ Pociąg odjeżdża codziennie o ósmej.(习惯或时刻表要用未完成体)

小测验

用正确的形式补全句子。

  1. Jutro ___ do Krakowa pociągiem.(ja,到达,完成体将来时)
  2. Wczoraj Anna ___ z pracy o piątej.(步行离开,过去时,女性)
  3. Pociąg ___ codziennie o ósmej.(开出,时刻表)
  4. ___ do nas jutro!(ty,步行来,命令)
  5. Piotr już ___ do domu.(开车到达,过去时,男性)
  6. Codziennie ___ z domu o siódmej.(ja,步行出门,习惯)
显示答案
  1. przyjadę(Jutro przyjadę do Krakowa pociągiem.)  2. wyszła(Wczoraj Anna wyszła z pracy o piątej.)  3. odjeżdża(Pociąg odjeżdża codziennie o ósmej.)  4. Przyjdź(Przyjdź do nas jutro!)  5. dojechał(Piotr już dojechał do domu.)  6. wychodzę(Codziennie wychodzę z domu o siódmej.)

要点

  • 前缀给出方向,基础动词给出出行方式:przy- 到达,wy- 离开,do- 到达某处,od- 走开,w- 进入;iść 类步行,jechać 类乘车。
  • 这些动词是完成体:przyszedłem, przyjechałem 是过去完成的事件,przyjdę, przyjadę 是将来。
  • 未完成体搭档由 -chodzić 和 -jeżdżać 构成(przychodzić, przyjeżdżać),用于习惯、时刻表和计划(Pociąg odjeżdża o ósmej.)。
  • 步行类动词过去时的词干是 -szedł、-szła、-szli(przyszedł, wyszła, doszli),将来时的词干是 -jdę、-jdziesz(przyjdę, wyjdziesz)。
  • 前置词:do + 属格表示目的地,z + 属格表示离开或来自的地方,od + 属格表示从人或物旁走开。